TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI
KHOA KINH TẾ - LUẬT
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
Đề tài:
“Pháp luật về kiểm soát ô nhiễm môi trường không khí -
Thực tiễn thực hiện tại Công ty TNHH một thành viên
Diesel Sông Công”
NGÀNH ĐÀO TẠO: LUẬT KINH TẾ
CHUYÊN NGÀNH: LUẬT KINH TẾ
Giáo viên hướng dẫn Sinh viên thực tập
- Họ và tên: Th.s Tạ Thị Thuỳ Trang - Họ và tên: Vũ Hoàng Dũng
- Bộ môn: Luật kinh tế - Lớp: K54P3
HÀ NỘI, 2022
1
TÓM LƯỢC
Không khí là một thành phần quan trọng cấu thành môi trường tự nhiên trái đất,
cung cấp điều kiện thiết yếu đảm bảo sự hình thành, tồn tại, phát triển của con người và
các sinh vật. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển nhanh của kinh tế xã hội, bên cạnh những
thành tựu, nhân loại cũng đã và đang đối mặt với nhiều mặt trái, đặc biệt là ô nhiễm môi
trường không khí… gây biến đổi khí hậu và suy giảm tầng ozon,… đe dọa cuộc sống
của con người cũng như sinh vật trên thế giới. Ở Việt Nam, từ khi tiến hành sự nghiệp
đổi mới, mở cửa đến nay, nhiều nhà máy, xí nghiệp được thành lập đi vào sản xuất ở
khắp các tỉnh, thành, nhưng sự phát triển thiếu quy hoạch trong thời gian dài dẫn đến ô
nhiễm không khí cũng ngày càng nghiêm trọng, điển hình là ở các đô thị lớn như: Tp.
Hà Nội, Tp. Hồ Chí Minh, các khu công nghiệp và làng nghề,…
Chính vì thế, vấn đề cần đặt ra là quy định và thực thi pháp luật, trong đó có pháp
luật về kiểm soát ô nhiễm không khí như thế nào để vừa giữ gìn được một môi trường
không khí sạch, bảo đảm quyền được sống trong môi trường trong lành của người dân
đồng thời vẫn có các điều kiện phát huy tối đa các nguồn lực cho phát triển kinh tế đất
nước là vấn đề hết sức quan trọng.
Sau khi nghiên cứu các quy định của pháp luật hiện hành về kiểm soát ô nhiễm
không khí trong Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 và các văn bản pháp luật có liên
quan, kết hợp với những thông tin, số liệu có được trong quãng thời gian thực tập quý
báu tại công ty TNHH một thành viên Diesel Sông Công, em xin được lựa chọn và trình
bày về đề tài “Pháp luật về kiểm soát ô nhiễm môi trường không khí - Thực tiễn thực
hiện tại công ty TNHH một thành viên Diesel Sông Công” để làm khoá luận tốt nghiệp
kết thúc hành trình sinh viên của em. Đề tài của em sẽ được trình bày theo bố cục sau:
Chương 1: Những lý luận cơ bản về pháp luật kiểm soát ô nhiễm môi trường
không khí.
Chương 2: Thực trạng pháp luật về kiểm soát ô nhiễm môi trường không khí.
Chương 3: Một số giải pháp (kiến nghị) hoàn thiện (hoặc tổ chức triển khai áp
dụng) pháp luật về kiểm soát ô nhiễm môi trường không khí.
2
LỜI CẢM ƠN
Trong quá trình thực hiện khoá luận tốt nghiệp, em đã nhận được sự hướng dẫn,
giúp đỡ, động viên của các cá nhân và tập thể. Em xin bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc nhất
tới tất cả các cá nhân và tập thể đã tạo điều kiện giúp đỡ em trong học tập và nghiên
cứu.
Có được kết quả này em vô cùng biết ơn đối với giảng viên hướng dẫn là Th.s Tạ
Thị Thuỳ Trang, người đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ chúng em hoàn thành bài khoá
luận này.
Em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến tất cả các thầy cô giáo của trường Đại học
Thương Mại đã luôn tận tình chỉ dạy và nâng đỡ chúng em, giúp chúng em sẵn sàng
bước vào ngưỡng cửa cuộc đời. Em cũng xin cảm ơn Công ty TNHH MTV Diesel Sông
Công và các cán bộ phòng ban đã cung cấp những số liệu khách quan giúp em hoàn
thành khoá luận này. Mặc dù em đã có nhiều cố gắng đề hoàn thiện bài khoá luận tốt
nghiệp của mình, tuy nhiên vẫn không tránh khỏi những thiếu sót và hạn chế. Rất mong
sự đóng góp quý báu của các thầy cô giáo.
3
MỤC LỤC
Tóm lược ........................................................................................................................ 1
Lời cảm ơn ..................................................................................................................... 2
Mục lục ............................................................................. Error! Bookmark not defined.
Danh mục từ viết tắt ..................................................................................................... 6
PHẦN MỞ ĐẦU ............................................................................................................ 7
1. Tính cấp thiết nghiên cứu của đề tài khóa luận ..................................................... 7
2. Tổng quan các công trình nghiên cứu có liên quan ............................................... 8
3. Đối tượng, mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu ....................................................... 10
3.1. Đối tượng nghiên cứu ................................................................................... 10
3.2. Mục tiêu nghiên cứu ..................................................................................... 10
3.3. Nhiệm vụ nghiên cứu ................................................................................... 10
4. Phạm vi nghiên cứu ................................................................................................. 11
5. Phương pháp nghiên cứu ........................................................................................ 11
6. Kết cấu khóa luận tốt nghiệp ................................................................................. 11
CHƯƠNG 1. NHỮNG LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ PHÁP LUẬT KIỂM SOÁT Ô
NHIỄM MÔI TRƯỜNG KHÔNG KHÍ ................................................................... 12
1. Khái quát chung về kiểm soát ô nhiễm môi trường không khí .......................... 12
1.1. Khái niệm, đặc điểm cơ bản của môi trường không khí và ô nhiễm môi
trường không khí ................................................................................................. 12
1.2. Khái niệm, đặc điểm cơ bản của kiểm soát ô nhiễm môi trường không khí
............................................................................................................................... 15
1.3. Vai trò của hoạt động kiểm soát ô nhiễm môi trường không khí ............ 16
2. Khái quát chung về pháp luật kiểm soát ô nhiễm môi trường không khí ......... 17
2.1. Khái niệm pháp luật về kiểm soát ô nhiễm môi trường không khí ......... 17
2.2. Cơ sở ban hành pháp luật về kiểm soát ô nhiễm môi trường không khí 18
2.3. Nội dung pháp luật về kiểm soát ô nhiễm môi trường không khí ........... 19
2.4. Vai trò của pháp luật trong hoạt động kiểm soát ô nhiễm môi trường
không khí ở Việt Nam hiện nay ......................................................................... 21
3. Nguyên tắc của pháp luật về kiểm soát ô nhiễm môi trường không khí ............ 23
4
3.1. Nguyên tắc bảo đảm quyền được sống trong môi trường trong lành ..... 23
3.2. Nguyên tắc bảo đảm phát triển bền vững .................................................. 24
3.3. Nguyên tắc kiểm soát ô nhiễm môi trường không khí tại nguồn............. 24
3.4. Nguyên tắc ưu tiên sử dụng công cụ kinh tế trong kiểm soát ô nhiễm môi
trường không khí ................................................................................................. 24
3.5. Nguyên tắc xã hội hóa các hoạt động bảo vệ môi trường không khí....... 25
CHƯƠNG 2. THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ KIỂM SOÁT Ô NHIỄM MÔI
TRƯỜNG KHÔNG KHÍ ............................................................................................ 25
1. Tổng quan tình hình và các nhân tố ảnh hưởng đến pháp luật về kiểm soát ô
nhiễm môi trường không khí ..................................................................................... 25
1.1. Tổng quan tình hình của pháp luật quy định về kiểm soát ô nhiễm môi
trường không khí ................................................................................................. 25
1.2. Các nhân tố ảnh hưởng đến pháp luật về kiểm soát ô nhiễm môi trường
không khí .............................................................................................................. 29
2. Thực trạng pháp luật điều chỉnh vấn đề kiểm soát ô nhiễm môi trường không
khí ................................................................................................................................. 29
2.1. Thực trạng pháp luật về quy chuẩn kỹ thuật và tiêu chuẩn môi trường
không khí .............................................................................................................. 29
2.2. Thực trạng pháp luật về phòng ngừa, dự báo ô nhiễm môi trường không
khí ......................................................................................................................... 35
2.3. Thực trạng pháp luật về đánh giá môi trường chiến lược, đánh giá tác
động môi trường và kế hoạch bảo vệ môi trường không khí .......................... 37
2.4. Thực trạng pháp luật về thanh tra, kiểm tra, phát hiện, ngăn chặn và khắc
phục ô nhiễm môi trường không khí ................................................................. 39
2.5. Thực trạng về xử lý hành vi vi phạm pháp luật gây ô nhiễm môi trường
không khí .............................................................................................................. 41
3. Thực trạng thực hiện các qui phạm pháp luật điều chỉnh vấn đề kiểm soát ô
nhiễm môi trường không khí ..................................................................................... 44
3.1. Thực trạng thực hiện pháp luật về quy chuẩn kỹ thuật và tiêu chuẩn môi
trường không khí ................................................................................................. 44