ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH TRÀ VINH
TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ TRÀ VINH
GIÁO TRÌNH
MÔN HỌC:BỆNH CÂY TRỒNG
NGÀNH, NGHỀ:BẢO VỆ THỰC VẬT
TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP
Ban hành kèm theo Quyết định số:215/QĐ-CĐN ngày07
tháng 07 năm 2021
của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng nghề Trà Vinh
Trà Vinh, năm 2021
1
(Lưu hành nội bộ)
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có
thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục
đích về đào tạo nghề và tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích
kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
2
LỜI NÓI ĐẦU
Bệnh cây đại cương là môn khoa học chẩn đoán bệnh cây trồng,
là phần trang bị những kiến thức cơ bản, các khái niệm, định
nghĩa, các nội dung chủ yếu của khoa học bệnh cây, là môn học
cơ sở cho phần bệnh cây chuyên khoa của môn học bệnh cây
(Phytopathology).
Môn học giúp cho học sinh chuyên ngành Bảo vệ thực vật, nắm
vững các kiến thức về đặc điểm sinh vật học và sinh thái học của
các nguyên nhân gây bệnh và những hướng phòng trừ, hạn chế
bệnh hại trên cây trồng. Nội dung chủ yếu của môn học gồm 5
chương:
Bài 1: Khái niệm chung về bệnh cây
Bài 2: Bệnh không truyền nhiễm
Bài 3: Bệnh truyền nhiễm
Bài 4: Sinh thái và dịch bệnh cây
Bài 5: Nguyên lý phòng trừ bệnh cây
Giáo trình này chủ yếu dùng cho học sinh trung cấp nghề năm thứ
2 chuyên ngành Bảo vệ thực vật. Giáo trình đã được soạn thảo với
việc bổ sung nhiều tư liệu mới vì vậy có thể làm tài liệu tham
khảo cho các kỹ sư đã ra trường và những cán bộ kỹ thuật quan
tâm tới môn học bệnh lý thực vật.
Trong quá trình biên soạn giáo trình. Dù đã hết sức cố gắng nhưng
chắc chắn không tránh khỏi những khiếm khuyết. Chúng tôi rất
mong nhận được ý kiến đóng góp quí báo ở các thầy, cô đồng
nghiệp, để tài liệu này ngày càng hoàn chỉnh chất lượng và tốt
hơn. Chân thành cảm ơn!./.
3
MỤC LỤC
TRANG
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN 2
LỜI NÓI ĐẦU 2
MỤC LỤC 3
DANH MỤC CÁC HÌNH 8
DANH MỤC CÁC BẢNG 8
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT 9
CHƯƠNG TRÌNH: MÔN HỌC BỆNH CÂY ĐẠI CƯƠNG 10
BÀI MỞ ĐẦU: GIỚI THIỆU MÔN HỌC 12
1. Khái niệm về bệnh cây 12
2. Vị trí tính chất và yêu cầu của môn học 13
2.1. Vị trí tính chất. 13
2.2. Yêu cầu của môn học 13
3. Kết cấu nội dung môn học 13
BÀI 1: KHÁI NIỆM CHUNG VỂ BỆNH CÂY 15
1. Khoa học bệnh cây và sản xuất nông nghiệp 15
1.1. Đối tượng nghiên cứu 15
1.2. Lịch sử tóm tắt về khoa học bệnh cây 15
1.3. Tác hại của bệnh cây 17
4
1.4. Những thay đổi trong cây khi bị bệnh 19
1.4.1. Những biến đổi về cường độ quang hợp 19
1.4.2. Những biến đổi về cường độ hô hấp 19
1.4.3. Phá huỷ quá trình trao đổi chất 20
1.4.4. Sự biến đổi chế độ nước 20
1.4.5. Biến đổi cấu tạo của tế bào 21
2. Triệu chứng bệnh cây 21
2.1. Khái niệm bệnh cây 21
2.1.1. Khái niệm về cây khoẻ 21
2.1.2. Khái niệm bệnh cây 21
2.2. Phân loại triệu chứng cơ bản 22
3. Chẩn đoán bệnh cây 23
3.1. Mục đích 23
3.2. Các phương pháp chẩn đoán bệnh cây chủ yếu 24
3.2.1. Người làm công tác chẩn đoán 24
3.2.2. Thông tin về cây và khu vực cần chẩn đoán 24
3.2.3. Cần có những trang thiết bị và tài liệu 24
3.3. Khái quát vể các bước chẩn đoán bệnh cây 25
3.4. Các nhóm phương pháp chẩn đoán bệnh cây chủ
yếu. 25
3.4.1. Phương pháp chẩn đoán bằng triệu chứng bên
ngoài 25
BÀI 2: BỆNH KHÔNG TRUYỀN NHIỄM 29
1. Khái niệm và đặc điểm chung 29
2. Nguyên nhân gây bệnh 29
2.1. Bệnh hại do cấu tượng đất 29
5