i
MỤC LỤC
Trang
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN ................................................................................. v
LỜI GIỚI THIỆU .............................................................................................. vi
CHƯƠNG MỞ ĐẦU ........................................................................................... 2
CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT CHUNG VỀ CÔNG TÁC XÃ HỘI TRONG
BỆNH VIỆN ......................................................................................................... 5
1. Khái niệm công tác xã hội trong bệnh viện và khái niệm liên quan .......... 5
1.1. Khái niệm công tác xã hội ................................................................... 5
1.2. Khái niệm sức khỏe ............................................................................. 6
1.3. Khái niệm công tác xã hội trong chăm sóc sức khỏe .......................... 6
1.4. Khái niệm công tác xã hội trong y tế ................................................... 6
1.5. Khái niệm công tác xã hội trong bệnh viện ......................................... 7
1.6. Khái niệm y tế công cộng .................................................................... 8
1.7. Khái niệm nhân viên xã hội y tế .......................................................... 8
2. Mục đích công tác xã hội trong bệnh viện .................................................... 9
3. Đối tượng công tác xã hội trong bệnh viện ................................................. 10
4. Đặc trưng công tác xã hội trong bệnh viện ................................................. 11
5. Mối quan hệ giữa y học và công tác xã hội trong bệnh viện ..................... 12
6. Nhiệm vụ của công tác xã hội trong bệnh viện ........................................... 13
6.1. Hỗ trợ, tư vấn các vấn đề về công tác xã hội cho bệnh nhân ............ 13
6.2. Thông tin, truyền thông và phổ biến, giáo dục pháp luật .................. 13
6.3. Vận động, tài trợ, hỗ trợ nhân viên y tế và đào tạo bồi dưỡng .......... 14
7. Các hoạt động công tác xã hội trong bệnh viện .......................................... 14
CHƯƠNG 2: MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP CAN THIỆP VÀ KỸ NĂNG CỦA
NGƯỜI LÀM CÔNG TÁC XÃ HỘI TRONG BỆNH VIỆN ....................... 16
1. Một số phương pháp can thiệp của công tác xã hội trong bệnh viện ....... 16
ii
1.1. Quản lý trường hợp (quản lý ca) ........................................................ 16
1.2. Công tác xã hội nhóm trong bệnh viện .............................................. 19
1.3. Truyền thông về công tác xã hội trong bệnh viện ............................. 21
1.4. Tham vấn tâm lý trong bệnh viện ...................................................... 23
2. Một số kỹ năng của người làm công tác xã hội trong bệnh viện .............. 24
2.1. Kỹ năng giao tiếp ............................................................................... 24
2.2. Kỹ năng tổ chức cuộc họp ................................................................. 27
2.3. Kỹ năng lập kế hoạch và quản lý khủng hoảng truyền thông ........... 29
2.4. Kỹ năng huy động và điều phối nguồn lực ........................................ 30
2.5. Kỹ năng xây dựng mạng lưới công tác xã hội trong bệnh viện ......... 32
CHƯƠNG 3: MỘT SỐ QUY TRÌNH THỰC HÀNH CÔNG TÁC XÃ HỘI
TRONG BỆNH VIỆN ....................................................................................... 36
1. Một số quy trình hỗ trợ bệnh nhân ............................................................. 36
1.1. Quy trình hỗ trợ BN khó khăn về thủ tục hành chính ....................... 37
1.2. Quy trình hỗ trợ BN khó khăn về chi phí điều trị .............................. 39
2. Quy trình vận động, tiếp nhận và điều phối nguồn lực ............................. 41
2.1. Quy trình vận động nguồn lực ........................................................... 41
2.2. Quy trình điều phối nguồn lực tài trợ ................................................ 42
3. Quy trình tổ chức sự kiện ............................................................................. 44
4. Quy trình truyền thông ................................................................................. 47
4.1. Quy trình truyền thông nâng cao nhận thức và quyền lợi trong khám
chữa bệnh của bệnh nhân .......................................................................... 47
4.2. Quy trình phối hợp với phóng viên báo đài ....................................... 48
5. Quy trình quản lý trường hợp (Quản lý ca) ............................................... 49
6. Quy trình làm việc nhóm .............................................................................. 50
7. Quy trình tham vấn tâm lý ........................................................................... 52
8. Quy trình kiểm huấn sinh viên thực hành công tác xã hội ....................... 53
iii
CHƯƠNG 4: THỰC HÀNH CÔNG TÁC XÃ HỘI TRONG BỆNH VIỆN56
1. Tiếp cận thân chủ .......................................................................................... 56
2. Xác định vấn đề ............................................................................................. 57
3. Thu thập thông tin......................................................................................... 57
4. Xây dựng kế hoạch can thiệp ....................................................................... 58
5. Thực hiện kế hoạch can thiệp ...................................................................... 58
6. Viết báo cáo thực hành công tác xã hội trong bệnh viện ........................... 59
6.1. Mục đích của báo cáo ........................................................................ 59
6.2. Cấu trúc chi tiết của báo cáo .............................................................. 59
6.3. Yêu cầu về hình thức và đạo đức báo cáo ......................................... 62
TÀI LIỆU THAM KHẢO .............................................................................. 100
iv
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
TT
Ký hiệu chữ viết tắt
Chữ viết đầy đủ
1
BHYT
Bảo hiểm y tế
2
BN
Bệnh nhân
3
BTC
Ban tổ chức
4
BV
Bệnh viện
5
CTĐ
Chữ thập đỏ
6
CTXH
Công tác xã hội
7
GV
Giảng viên
8
KHV
Kiểm huấn viên
9
NVCTXH
Nhân viên công tác xã hội
10
Sở LĐ-TB&XH
Sở Lao động – Thương binh & Xã hội
11
SV
Sinh viên
5
CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT CHUNG VỀ CÔNG TÁC XÃ HỘI TRONG
BỆNH VIỆN
Mã chương: 610330472 - 01
CN Dương Thị Thanh Bình
ThS Nguyễn Trần Kim Tuyến
GIỚI THIỆU
Chương này cung cấp cho SV những kiến thức nền tảng về khái niệm, vai
trò, chức năng, nguyên tắc và phạm vi hoạt động của CTXH trong môi trường y
tế. Qua đó, SV hiểu rõ ý nghĩa nhân văn sâu sắc của ngành, nghề, nắm bắt được
mối quan hệ phối hợp giữa nhân viên xã hội và các thành viên khác trong đội ngũ
y tế. Đây là nội dung mở đầu quan trọng, giúp SV hình thành nhận thức đúng đắn,
thái độ nghề nghiệp tích cực và định hướng kỹ năng thực hành phù hợp với lĩnh
vực CTXH trong BV hiện nay.
Ngoài ra, mối quan hệ giữa y học và CTXH cũng được làm rõ, qua đó thể
hiện sự gắn kết giữa hỗ trợ tâm lý – xã hội và điều trị y học trong chăm sóc toàn
diện BN.
MỤC TIÊU
Sau khi học xong chương này, người học có khả năng:
- Trình bày được khái niệm, mục đích, chức năng, nguyên tắc hoạt động,
yêu cầu đối với nhân viên xã hội, một số hoạt động trọng tâm và các chính sách
pháp luật có liên quan đến CTXH trong BV.
- Thực hiện được các kỹ năng làm việc nhóm, thu thập xử lý thông tin, sắm
vai, giải quyết tình huống, quan sát, lắng nghe, truyền thông.
- Thái độ học tập nghiêm túc, tích cực, chủ động xây dựng bài, tính cẩn
thận, tỷ mỉ, chính xác, trung thực, an toàn lao động, vệ sinh môi trường.
NỘI DUNG
1. Khái niệm công tác xã hội trong bệnh viện và khái niệm liên quan
1.1. Khái niệm công tác xã hội
Có thể hiểu CTXH là một nghề chuyên nghiệp, áp dụng những nguyên tắc,
kỹ năng để trợ giúp có hiệu quả cho cá nhân, gia đình và cộng đồng giải quyết