BỘ CÔNG THƯƠNG
TRƯỜNG CAO ĐẲNG DU LỊCH VÀ CÔNG THƯƠNG
GIÁO TRÌNH
MÔN HỌC ĐỊA LÝ VÀ TÀI NGUYÊN DU LỊCH
NGHỀ: HƯỚNG DẪN DU LỊCH
TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP
Ban hành kèm theo Quyết định số……./QĐ-DLCT ngày ….. /……./……
của Hiệu trưởng Trường Cao Du lịch và Công Thương
1
Hải Dương, năm 2022
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được
phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh
thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
2
LỜI GIỚI THIỆU
Giáo trình Địa lý và tài nguyên du lịch Việt Nam là một tài liệu lưu hành nội
bộ dùng cho việc học tập và giảng dạy môn Địa lý tài nguyên du lịch Việt Nam của
thầy và trò ngành hướng dẫn du lịch, thuộc khoa Lữ hành, Du lịch trường Cao
đẳng Du lịch và Công Thương. Giáo trình này viết dựa vào những bài giảng, giáo
trình của các trường cao đẳng và đại học thuộc ngành du lịch ở trong nước và có
một phần dựa vào các tài liệu chuyên ngành du lịch và chuyên ngành văn hóa.
Với mong muốn có một tập tài liệu sát với thực tế, sát với chương trình chi
tết để thuận lợi trong việc học tập và giảng dạy. Được Khoa Lữ hành, Du lịch
trường Cao đẳng Du lịch và Công Thương phân công, tôi đã cố gắng hoàn thành
giáo trình này. Chúng tôi mong muốn nhận được sự góp ý để tập tài liệu này ngày
càng hoàn thiện, mong góp phần vào công việc dạy và học được tốt hơn nữa.
Qua đây chúng tôi xin cảm ơn nhà trường và khoa đã tạo điều kiện cho
chúng tôi hoàn thành tài liệu giáo trình này.
Hải Dương, ngày 01 tháng 06 năm 2022
Tham gia biên soạn
Chủ biên
Trần Thị Ngọc
3
MỤC LỤC
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN 2
LỜI GIỚI THIỆU ...................................................................................................
3 CHƯƠNG TRÌNH MÔN
HỌC................................................................................. 8 CHƯƠNG 1. TÀI
NGUYÊN DU LỊCH VÀ CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ PHÁT
TRIỂN CỦA NGÀNH DU LỊCH ........................................... 15 1. TÀI
NGUYÊN DU LỊCH ................................................................................. 15 1.1.
Khái niệm tài nguyên du lịch ........................................................................ 17
1.2. Vai trò của tài nguyên du lịch .......................................................................
17 1.3. Đặc điểm của tài nguyên du lịch...................................................................
18 1.4. Phân loại tài nguyên du lịch trong mối quan hệ với địa lý du lịch Việt
Nam.........................................................................................................................
20 1.4.1.Tài nguyên du lịch tự
nhiên.......................................................................... 20 1.4.2. Tài nguyên du lịch
nhân văn...................................................................... 28 2. CÁC NHÂN TỐ ẢNH
HƯỞNG ĐẾN SỰ PHÁT TRIỂN CỦA NGÀNH DU
LỊCH.......................................................................................................................
32 2.1. Nhân tố tài nguyên du lịch
............................................................................... 32 2.2. Cơ sở hạ tầng và cơ sở
vật chất kỹ thuật du lịch.............................................. 33 2.2.1. Cơ sở hạ tầng du
lịch..................................................................................... 33 2.2.2. Cơ sở vật chất
kỹ thuật du lịch..................................................................... 34 2.3. Nhân tố dân
cư................................................................................................ 34 2.3.1. Nhân tố
thời gian nhàn rỗi .......................................................................... 34 2.3.2. Mức
thu nhập của người dân..................................................................... 35 2.3.3.
Phong tục tập quán và lối sống của nhân dân ........................................... 35 2.4.
Các nhân tố chính trị, xã hội......................................................................... 35
2.4.1 Định hướng phát triển du lịch của Nhà nước .............................................
35 2.4.2. Mức độ ổn định an ninh, chính trị, xã
hội.................................................. 35 CHƯƠNG 2. CÁC VÙNG DU LỊCH Ở
VIỆT NAM............................................ 36 1. TIÊU CHÍ PHÂN VÙNG DU
LỊCH VIỆT NAM.......................................... 37 2. CÁC VÙNG DU LỊCH Ở
VIỆT NAM............................................................ 37 2.1. VÙNG DU LỊCH
TRUNG DU VÀ MIỀN NÚI PHÍA BẮC...................... 37 2.1.1. Khái quát
vùng trung du và miền núi phía Bắc....................................... 37 2.1.2. Tiềm
năng du lịch........................................................................................ 37
4
2.2.2.1. Tài nguyên du lịch tự nhiên........................................................................
37 2.2.2.2. Tài nguyên du lịch nhân văn
...................................................................... 38 2.1.4. Các sản phẩm du lịch đặc
trưng và các địa bàn hoạt động du lịch chủ yếu của
vùng........................................................................................................... 39 2.1.5.
Hệ thống khu, điểm, tuyến, trung tâm và đô thị du lịch quốc gia................. 40
2.1.5.1 Các khu du lịch quốc gia............................................................................. 40
2.1.5.2. Các điểm du lịch quốc gia.......................................................................... 45
2.1.5.3. Đô thị du lịch Sa Pa.................................................................................... 46
2.1.5.4. Tuyến du lịch.............................................................................................. 47
2.2. VÙNG DU LỊCH ĐỒNG BẰNG SÔNG HỒNG VÀ DUYÊN HẢI ĐÔNG
BẮC.........................................................................................................................
49 2.2.1. Khái quát vùng đồng bằng sông Hồng và duyên hải Đông Bắc .............
49 2.2.2. Tiềm năng du lịch........................................................................................
49 2.2.2.1. Tài nguyên du lịch tự
nhiên........................................................................ 49 2.2.2.2. Tài nguyên du lịch
nhân văn ...................................................................... 51 2.2.3. Cơ sở hạ tầng, vật
chất – kỹ thuật du lịch ................................................ 53 2.2.4. Các sản phẩm du
lịch đặc trưng và các địa bàn hoạt động du lịch chủ yếu của
vùng........................................................................................................... 53 2.2.4.1.
Sản phẩm du lịch đặc trưng........................................................................ 53 2.2.4.2.
Các địa bàn trọng điểm phát triển du lịch .................................................. 53 2.2.5.
Hệ thống khu, điểm, tuyến, trung tâm và đô thị du lịch quốc gia................. 54
2.2.5.1. Các khu du lịch quốc gia............................................................................ 54
2.2.5.2. Các điểm du lịch quốc gia.......................................................................... 58
2.2.5.3. Các trung tâm và Đô thị du lịch quốc gia ..................................................
60 2.2.5.4. Tuyến du lịch quốc gia...............................................................................
61 2.3. VÙNG DU LỊCH BẮC TRUNG BỘ
............................................................ 62 2.3.1. Khái quát vùng Bắc Trung Bộ
................................................................... 62 2.3.2. Tiềm năng du