UBND TỈNH LÂM ĐỒNG
TRƯỜNG CAO ĐẲNG ĐÀ LẠT
GIÁO TRÌNH
MÔN HỌC/MÔ ĐUN: ĐIỀU TRA DỰ TÍNH DỰ BÁO DỊCH HẠI
NGÀNH/NGHỀ: BẢO VỆ THỰC VẬT
TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG
Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ-... ngày ………tháng.... năm……
...........……… của …………………………………..
Lâm Đồng, năm 2017
1
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin thể được phép
dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu
lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
LỜI GIỚI THIỆU
Giới thiệu xuất xứ của giáo trình, quá trình biên soạn, mối quan hệ của giáo trình
với chương trình đào tạo và cấu trúc chung của giáo trình.
Trong bối cảnh sản xuất nông nghiệp hiện nay, việc phát triển trồng nhiều loại cây
trồng giá trị kinh tế cao đã góp phần tăng thu nhập cho nhà sản xuất. Tuy nhiên
dịch hại cây trồng là một trong những nguyên nhân chính làm hạn chế năng suất, chất
lượng sự mở rộng diện tích các loại cây trồng, đặc biệt các cây rau hoa cao cấp.
Việc nghiên cứu các phương pháp điều tra dự tính dự báo dịch là công việc cần
thiết góp phần quản lý dịch hại, bảo vệ cây trồng.
Điều tra dự tính dự báo dịch hại là môn học chuyên ngành trong chương trình môn
học bắt buộc đối với trình độ Cao đẳng Bảo vthực vật, môn học kết hợp giữa
thuyết thực hành. nhiệm vụ quan trọng trong quan bảo vệ thực vật từ trung
ương đến địa phương.
Giáo trình được tác gi biên son nhm mc đích ging dy ngh Bo v thc vt,
trình độ cao đẳng. Trang b nhng kiến thc, k năng bản nht v điu tra d tính
d báo dch hại, đây nhiệm v bt buc ca ngành bo v thc vt. Giáo trình
mi quan h với các môn như Côn trùng đại cương, Côn trùng chuyên khoa, Bnh cây
đại cương, thuốc BVTV, k thut canh tác rau hoa, c di, quản động vt hi cây
trng nông sn. Xut phát t v trí tính cht yêu cu môn hc, trong quá trình biên
son tác gi đã cố gng trình bày ngn gn, rõ ràng, d hiu.
Trong qtrình biên soạn khó tránh khỏi những thiếu sót, rất mong nhận được
nhiều ý kiến đóng góp để giáo trình này ngàn càng hoàn thiện hơn.
Lời cảm ơn của các cơ quan liên quan, các đơn vị và cá nhân đã tham gia.
Để góp phn hoàn thành giáo trình, tác gi xin trân trng cảm ơn: Ban Giám Hiu,
tp th ging viên Khoa Nông nghip và sinh hc ng dụng, phòng Đà tạo trường Cao
đẳng Ngh Đà Lạt. Chi cc Trng trt và Bo v thc vt tỉnh Lâm Đồng
Lâm Đồng ngày 05 tháng 7 năm 2017
2
MỤC LỤC
NỘI DUNG TRANG
TUYÊN B BN QUYN ........................................................................................... 1
LI GII THIU ........................................................................................................... 1
GIÁO TRÌNH MÔN HỌC/MÔ ĐUN ........................................................................... 5
V trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của môn học/mô đun: .......................................... 5
Mc tiêu ca môn học/mô đun: .................................................................................. 5
BÀI M ĐẦU ................................................................................................................ 6
Gii thiu: ................................................................................................................... 6
Ni dung: ..................................................................................................................... 6
1. Khái nim v điu tra, d tính d báo dch hi cây trng ................................... 6
2. Các loại điều tra, d tính d báo dch hi cây trng ............................................ 7
3. Nhim v, ni dung của điều tra, d tính d báo ................................................ 8
4. Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước v công tác Điều tra, d tính d báo
dch hi cây trng ..................................................................................................... 8
5. Quy chun Vit Nam v phương pháp điều tra, d tính d báo dch hi .......... 10
BÀI 1: CƠ SỞ KHOA HC CỦA ĐIỀU TRA, D TÍNH D BÁO SÂU HI ....... 13
Gii thiu: ................................................................................................................. 13
Mc tiêu: ................................................................................................................... 13
Ni dung: ................................................................................................................... 13
1. Đặc tính sinh vt hc ca sâu hi ....................................................................... 13
2. Ảnh hưởng ca các yếu t sinh thái đến dch hi .............................................. 18
3. Thực hành: Quan sát các phương thức sinh sng ca sâu hại trên đồng rung. 19
BÀI 2: PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRA D TÍNH D BÁO SÂU HI THEO QUY
CHN VIT NAM ...................................................................................................... 21
Gii thiu: ................................................................................................................. 21
Mc tiêu: ................................................................................................................... 21
Ni dung: ................................................................................................................... 21
1. Các phương pháp điều tra, d tính d báo trc tiếp .......................................... 21
2. Các phương pháp điều tra, d tính d báo gián tiếp .......................................... 25
3
3. Thc hành .......................................................................................................... 26
BÀI 3: ĐIỀU TRA D TÍNH D BÁO SÂU HI TRÊN MT S CÂY TRNG 28
Gii thiu: ................................................................................................................. 28
Mc tiêu: ................................................................................................................... 28
Ni dung: ................................................................................................................... 28
1. Cây lúa ............................................................................................................... 28
2. Cây rau ............................................................................................................... 31
3. Cây công nghip ................................................................................................ 34
4. Cây hoa .............................................................................................................. 38
5. Thc hành .......................................................................................................... 40
BÀI 4: CƠ SỞ KHOA HC CỦA ĐIỀU TRA, D TÍNH D BÁO BNH HI .... 42
Gii thiu: ................................................................................................................. 42
Mc tiêu: ................................................................................................................... 42
Ni dung: ................................................................................................................... 42
1. Đặc điểm sinh hc ca vi sinh vt gây bnh ảnh hưởng ti công tác d tính d
báo bnh hi cây trng ........................................................................................... 42
2. Điều kin ngoi cnh ảnh hưởng đến s phát sinh phát trin ca bnh. ........... 46
3. Thc hành: Quan sát vi sinh vt gây bnh trên cây trng. ................................ 47
BÀI 5: PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRA D TÍNH D BÁO BNH HI .................... 49
Gii thiu: ................................................................................................................. 49
Mc tiêu: ................................................................................................................... 49
Ni dung: ................................................................................................................... 49
1. Nhn biết sinh vt gây hi .................................................................................. 49
2. Phương pháp điều tra theo Quy chun Vit Nam .............................................. 54
3. Thc hành .......................................................................................................... 58
BÀI 6: ĐIỀU TRA D TÍNH D BÁO BNH HI TRÊN MT S CÂY TRNG
...................................................................................................................................... 60
Gii thiu: ................................................................................................................. 60
Mc tiêu: ................................................................................................................... 60
Ni dung: ................................................................................................................... 60
4
1. Cây lúa ............................................................................................................... 60
2. Cây rau ............................................................................................................... 61
3. Cây công nghip ................................................................................................ 63
4. Cây hoa .............................................................................................................. 65
5. Thc hành .......................................................................................................... 67
Tài liu tham kho ..................................................................................................... 69
Ph lc .......................................................................................................................... 70