1
Y BAN NHÂN DÂN TNH GIA LAI
TRƯỜNG CAO ĐẲNG GIA LAI
GIÁO TRÌNH
MÔ ĐUN: ĐIỀU TRA PHÁT HIN DCH HI
NGH: BO V THC VT
TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG/TRUNG CP
(Ban hành kèm theo Quyết định s 943/QĐ-TCĐGL ngày 25 tháng 10 năm 2022
ca Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Gia Lai)
`
Gia Lai, tháng 11 năm 2022
2
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin thể được phép
dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu
lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
3
LỜI GIỚI THIỆU
hàng hóa nông sn d m đường cho các dch hi lây lan vào nhiu vùng mi,
các quốc gia tham gia đàm phán về mu dch các mt hàng nông sn này cần đầy đủ
thông tin v đặc điểm sinh hc, phân b, mc ch cũng như tác hại kinh tế ca các
loài dch hi thc vt.
Khi sc khe cây trồng đã trở thành vấn đề ln thuộc chính sách thương mại, thì
nhng hiu biết v công tác bo v thc vt trong các ngành nông, lâm nghip ca mt
quc gia nhng ng dng quan trng khác na. Các ng dng này bao gm vic y
dng chính sách kim dch cht ch ln quá trình qun lý dch hi đc hu.
Vấn đề sc khe thc vật tác động nhiu mặt đến xã hội. Vì khi năng suất gim, thu
nhp nông dân b ảnh ởng không ít. Người tiêu dùng ít lương thực hơn cũng như
không nhiu ơng thực để la chn khi mua, hoặc lương thực s kh năng lưu chứa
tồn dư thuc hóa học. Hơn nữa, nhiu phương diện xã hội cũng có thể b tác động khi sâu
b, bnh dch và c di xâm nhp vào cộng đồng.
Giáo trình Điu tra phát hin dch hi cây trngđược son tho nhm cung cp
thêm tài liu v phương pháp điu tra phát hin dch hi cây trồng cho sinh viên trưng
trung cấp cao đẳng chuyên ngành Nông hc, Bo v thc vt.
Gia Lai, ngày 01 tháng 5 năm 2021
Biên soạn
Võ Thị Hoài Cảm
4
MỤC LỤC
Tuyên bố bản quyền ............................................................................................................ 1
Lời nói đầu .......................................................................................................................... 2
Giáo trình mô đun ............................................................................................................... 6
Vị trí, tính chất của mô đun ................................................................................................. 6
Mục tiêu mô đun ................................................................................................................. 6
Nội dung mô đun ................................................................................................................. 6
Bài 17.01: Phương pháp điều tra phát hiện sâu hại cây trồng ........................................... 1
1. Phương pháp điều tra ...................................................................................................... 1
1.1 Xác định yếu tố điều tra ...................................................................................... 1
1.2 Xác định đối tượng điều tra ................................................................................. 1
1.3 Xác định tuyến điều tra ....................................................................................... 1
1.4 Xác định điểm điều tra ........................................................................................ 1
1.5 Số lượng mẫu điều tra ......................................................................................... 1
1.6 Lập bảng số liệu điều tra đồng ruộng .................................................................. 2
2. Chỉ tiêu điều tra và cách tính toán .................................................................................. 2
2.1 Chỉ tiêu điều tra .................................................................................................... 2
2.2 Phương pháp đo đếm ........................................................................................... 2
2.3 Cách ghi chép kết quả điều tra ............................................................................. 4
2.4 Dự tính, dự báo và báo cáo kết quả ..................................................................... 4
2.5 Các phương pháp điều tra, dự tính dự báo gián tiếp ........................................... 5
3. Phương pháp điều tra một số sâu hại chủ yếu ................................................................ 6
3.1 Phương pháp điu tra nhóm sâu hại thân lúa (sâu đục thân, sâu năn, ruồi đục
non…) ........................................................................................................................... 6
3.2 Phương pháp điều tra nhóm ry hi thân lúa (ry nâu, rầy lưng trắng, ry
xám…) ........................................................................................................................... 8
3.3 Phương pháp điều tra nhóm u hi a, bông lúa (sâu cun lá, sâu cn gi,
sâu phao, sâu keo, sâu gai, châu chấu…) ......................................................................... 9
3.4 Phương pháp điều tra nhóm chích hút hi rau (ry mn, rp trng, nhn, b
trĩ....) ......................................................................................................................... 11
5
3.5 Phương pháp điu tra nhóm sâu hi rau (sâu xanh, sâu khoang...) ..................... 12
3.6 Phương pháp điu tra nhóm sâu hại thân cà phê (sâu đc thân mình hng, mình
trng...) .......................................................................................................................... 13
3.7 Phương pháp điều tra nhóm rp hi phê (rp sáp, rp vy nâu, rp vy
xanh...) .......................................................................................................................... 14
4. Thc hành: Điu tra thành phn sâu hại trên đng rung .............................................. 23
Ni dung ôn tp bài 17.01 .................................................................................................. 25
Bài 17.02: Phương pháp điều tra phát hiện bệnh hại cây trồng ........................................ 26
1. Phương pháp điều tra ................................................................................................... 26
1.1 Xác định yếu tố điều tra ..................................................................................... 26
1.2 Thời gian điều tra ............................................................................................... 26
1.3 Diện tích trong khu vực điều tra ........................................................................ 26
1.4 Xác định điểm điều tra ....................................................................................... 26
1.5 Mẫu điều tra ....................................................................................................... 26
1.6 Chỉ tiêu điều tra .................................................................................................. 27
2. Các chỉ tiêu theo dõi và tính toán ................................................................................. 27
2.1 Tỷ lệ, chỉ số ........................................................................................................ 27
2.2 Diện tích nhiễm ................................................................................................... 27
2.3 Bảng phân cấp bệnh ........................................................................................... 27
2.4 Lập bảng số liệu điều tra đồng ruộng.................................................................. 29
2.5 Dự tính, dự báo .................................................................................................. 29
2.6 Viết báo cáo kết qu ............................................................................................ 29
3. Phương pháp điều tra một số bệnh hại chủ yếu ............................................................. 30
3.1 Phương pháp điu tra nhóm bnh hại lá lúa (đạo ôn lá, bc lá, đm sc…) ...... 30
3.2 Phương pháp điều tra nhóm bnh hi bông và hạt lúa (đạo ôn c bông, bnh hoa
cúc, bệnh than đen, bnh thi ht vi khun, lem lp hạt…) .............................................. 31
3.3 Phương pháp điều tra nhóm bnh hi toàn thân lúa (bnh khô vn, bnh thi
thân, bnh vàng lùn, lùn xoắn lá…) ................................................................................... 32
3.4 Phương pháp điều tra nhóm bnh hi rau (vi khun, mốc sương, sắt, l c
r...) .............................................................................................................................. 34
3.5 Phương pháp điu tra nhóm bnh hại lá cà phê (gĩ sắt, thán thư...) .................... 35