.
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÀ RỊA-VŨNG TÀU
GIÁO TRÌNH
Chủ biên: ThS Võ Thị Hồng Minh
HỆ THỐNG THÔNG TIN TRONG
LOGISTICS
(Tài liệu lưu hành nội bộ)
.
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÀ RỊA-VŨNG TÀU
GIÁO TRÌNH
Chủ biên: ThS Võ Thị Hồng Minh
HỆ THỐNG THÔNG TIN TRONG
LOGISTICS
(Tài liệu lưu hành nội bộ)
1
LỜI NÓI ĐẦU
Trong thời đại ngày nay, các hệ thống thông tin dựa trên công nghệ thông tin và
truyền thông đã và đang là một nguồn lực chiến lược của mọi loại hình tổ chức doanh
nghiệp nói chung và đặc biệt là trong ngành Logistics nói riêng, đảm bảo cho sự tồn tại,
phát triển bền vững và khả năng cạnh tranh trong xu thế toán cầu hóa. Việc trang bị những
kiến thức cơ bản và toàn diện về hệ thống thông tin trong Logistics cho sinh viên khối
ngành Logistics và quản lý chuỗi cung ứng là một điều hết sức cần thiết.
Giáo trình Hệ thống thông tin trong Logistics được biên soạn dựa theo nhiều tài liệu
của những tác giả đã được xuất bản, cập nhật thông tin trên mạng sau đó chọn lọc, tổng
hợp mà đặc biệt là kinh nghiệm thực tế giảng dạy của chúng tôi. Môn Hệ thống thông tin
trong Logistics có thể giới thiệu để người đọc tổng quát về hệ thống thông tin và một số
công nghệ sử dụng trong Logistics. Môn Hệ thống thông tin trong Logistics gồm 3 tín chỉ
(45 tiết lý thuyết). Trong giáo trình tôi trình bày 6 chương:
Chương 1: Tổng quan về hệ thống thông tin.
Chương 2: Công cụ kỹ thuật dùng trong hệ thống thông tin.
Chương 3: Các thành phần chính của hệ thống thông tin trong doanh nghiệp.
Chương 4: Những công nghệ được dùng trong Hệ thống thông tin Logistics.
Chương 5: Hệ thống hoạch định và tối ưu hóa chuỗi cung ứng
Chương 6: Xây dựng hệ thống thông tin Quản lý đơn đặt hàng
Trong quá trình biên soạn, tôi nhận được sự quan tâm rất lớn từ Ban giám hiệu,
phòng Đào tạo - Khoa học công nghệ, Khoa Kinh Tế - Luật - Logistics và đặc biệt ngành
Logistics & Quản lý chuỗi cung ứng trường Đại học Bà Rịa – Vũng Tàu, sự đóng góp ý
kiến quý báu của Hội đồng phản biện, Hội đồng khoa học Khoa Kinh Tế - Luật - Logistics
cùng các đồng nghiệp trong ngành Logistics & Quản lý chuỗi cung ứng Trường Đại học
Bà Rịa – Vũng Tàu.
Mặc dù đã cố gắng tham khảo nhiều nguồn tài liệu khác nhau và đúc rút kinh
nghiệm chuyên môn từ các hoạt động giảng dạy, nghiên cứu và tư vấn, nhưng giáo trình
khó tránh khỏi thiếu sót. Tôi rất mong nhận được sự góp ý chân thành của các đồng nghiệp,
sinh viên và DN đọc để giáo trình ngày càng được cải tiến và hoàn thiện hơn./.
2
DANH MỤC HÌNH ẢNH – SƠ ĐỒ - MÔ HÌNH – BẢNG
Hình 1.1 Một số hình ảnh hệ thống ............................................................................. 9
Hình 1.2 Hệ thống phân phối trong Logistics ........................................................... 10
Hình 1.3 Hệ thống vận tải trong Logistics ................................................................ 10
Hình 1.4 Trao đổi thông tin ....................................................................................... 11
Hình 1.5 Sự tăng trưởng dân số toàn cầu, tăng trưởng người dùng Internet ............ 23
Hình 1.6 Tổng hợp người dùng Internet ................................................................... 23
Hình 1.7 Data and Information ................................................................................. 31
Hình 1.8 Chức năng của Hệ thống thông tin ............................................................. 32
Hình 1.9 Thành phần của Hệ thống thông tin ........................................................... 34
Hình 1.10 Hệ thống thông tin trong Logistics .......................................................... 37
Hình 1.11 Một số Hệ thống thông tin ứng dụng trong doanh nghiệp Logistics ....... 39
Sơ đồ 1.1 Quy trình xử lý dữ liệu ............................................................................. 12
Sơ đồ 1.2 Quy trình xử lý thông tin .......................................................................... 12
Sơ đồ 1.3 Các hình thức thể hiện thông tin ............................................................... 14
Sơ đồ 1.4 Quy trình xử lý hệ thống thông tin ........................................................... 15
Mô hình 1.1 Các cấp quản lý trong doanh nghiệp .................................................... 15
Mô hình 1.2 Cấu trúc kiểm soát trong doanh nghiệp ................................................ 16
Mô hình 1.3 Sự phụ thuộc giữa các tổ chức và hệ thống thông tin .......................... 29
Hình 4.1 Máy quét Bar code ..................................................................................... 94
Hình 4.2 Giải pháp di động thực địa ......................................................................... 96
Hình 4.3 Giải pháp quản lý kho - warehouse management solutions (WMS) ......... 97
Hình 4.4 Hệ thống giải pháp quản lý kho ................................................................. 98
Hình 4.5 Giải pháp quản trị tuyến giao hàng ............................................................ 99
Hình 4.6 Giải pháp quản lý hàng tồn kho (inventory solutions) ............................... 99
Hình 4.7 Giải pháp check in/check out (kiểm tra tài sản) ....................................... 100
3
Hình 4.8 Giải pháp in ấn - in mã vạch .................................................................... 100
Hình 4.9 Giải pháp kiểm tra thời gian và quản lý đối tượng .................................. 101
Hình 4.10 Mã vạch kiểu UPC ................................................................................. 102
Hình 4.11 Mã vạch kiểu EAN ................................................................................. 103
Hình 4.12 Máy Point-of-Sale (POS) ....................................................................... 106
Hình 4.13 Giải pháp EDI ........................................................................................ 108
Hình 4.14 Mô hình ứng dụng EDI trong Logistics ................................................. 113
Hình 4.15 Hệ thống RFID ....................................................................................... 113
Bảng 4. 1 Những thay đổi về nghiệp vụ logistics trong thương mại điện tử ............ 92
Bảng 4. 2 Bảng mã vạch các quốc gia trên thế giới ................................................ 106
Hình 5.1 Mô hình Vendor managed inventory ....................................................... 129
Hình 5. 2 Lợi ích của VMI ..................................................................................... 130
Sơ đồ 5.1 Phân loại hàng hóa tồn kho theo kỹ thuật ABC...................................... 135
Sơ đồ 5.2 Mô hình EOQ .......................................................................................... 136
Sơ đồ 5.3 Mô hình EOQ .......................................................................................... 137
Sơ đồ 5.4 Mô hình POQ .......................................................................................... 141