ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM
Phan Thị Hồng Phúc, Phạm Đức Phúc (Đồng chủ biên)
Nguyễn Thị Kim Lan, Trần Nhật Thắng, Hạc Văn Vinh, Nguyễn Thị Tố Uyên,
Nguyễn Đức Dương, Trần Đức Hoàn,Trịnh Đình Thâu
GIÁO TRÌNH
PHAN THỊ HỒNG PHÚC, PHẠM ĐỨC PHÚC (Đồng chủ biên)
Nguyễn Thị Kim Lan, Trần Nhật Thắng, Hạc Văn Vinh,
Nguyễn Thị Tố Uyên, Nguyễn Đức Dương, Trần Đức Hoàn, Trịnh Đình Thâu
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM
NHÀ XUẤT BN NÔNG NGHIỆP
Hà Nội – 2017
GIÁO TRÌNH
MỘT SỨC KHỎE
iii©2017 Giáo trình Một sức khỏe
MỤCLỤC
Danh mục chữ viết tắt �������������������������������������������������������������������������������������������v
Danh mục bảng ��������������������������������������������������������������������������������������������������� vii
Danh mục hình ������������������������������������������������������������������������������������������������������ix
Lời nói đầu ���������������������������������������������������������������������������������������������������������������xi
Phần 1 ĐẠI CƯƠnG VỀ MỘT SỨC KhỎE 1
Chương 1 Một số vấn đề cơ bản về Một sức khỏe 3
1.1. Ki niệm về sức khỏe, Một sức khỏe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3
1.2. Lịch sử hình tnh Một sức khỏe. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5
1.3. Cách tiếp cn Một sức khỏe trên thế giới và Việt Nam . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7
1.4. Sự cần thiết xây dựng kế hoạch Một sức khỏe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11
1.5. Một sức khỏe trong kiểm soát dịch bệnh và an toàn thực phẩm . . . . . . . . . . . . . . 13
1.6. Cơ hội và thách thức của Một sức khỏe. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15
Chương 2 Các yếu tố ảnh hưởng đến Một sức khỏe 21
2.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến sức khỏe con người và sức khỏe động vật . . . . . . . . . . 21
2.2. Các yếu tố ảnh hưng đến sức khỏe hệ sinh ti . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 53
2.3. Mối tương tác qua li giữa sức khỏe con người, sức khỏe động vật
và sức khỏe hệ sinh ti . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 61
2.4. Ảnh hưởng của biến đổi khí hậu tới sức khỏe con người và sức khỏe động vật. . . . 64
Chương 3 Năng lực cốt lõi Một sức khỏe 75
3.1. Ki niệm về năng lực cốt lõi Một sức khỏe. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 75
3.2. Năng lực cốt lõi Một sức khỏe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 76
Phần 2 ÁP DỤnG nĂnG LỰC MỘT SỨC KhỎE TROnG KIỂM SOÁT
DỊCh BỆnh VÀ An TOÀn ThỰC PhẨM 81
Chương 4 Lập kế hoạch và quản lý kế hoạch trong kiểm soát dịch bệnh 83
4.1. Kế hoạch và lập kế hoạch . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 83
4.2. Quản lý kế hoạch . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 100
Chương 5 Các yếu tố văn hóa, niềm tin và Một sức khỏe 109
5.1. Một số ki niệm cơ bản về văn hóa. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 109
5.2. Văn hóa liên quan đến môi trường và sức khỏe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .110
5.3. Ảnh hưởng của những yếu tố văn hoá đối vi sức khỏe con người . . . . . . . . . . . .111
iv
trường đại học nông lâm thái nguyên
©2017 Giáo trình Một sức khỏe
5.4. Niềm tin và quan niệm về sức khỏe, nguyên nhân bệnh tật từ góc độ văn hóa . . . .115
5.5. Một số thói quen, tập quán ca Việt Nam và vấn đề Một sức khỏe . . . . . . . . . . . .116
5.6. Xây dng các chương trình can thiệp sức khỏe (dự phòng)
n nhắc yếu tố văn hóa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 122
Chương 6 Lãnh đạo, hợp tác, quan hệ đối tác Một sức khỏe 123
6.1. Khái niệm về lãnh đạo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 123
6.2. Ki niệm về hợp tác . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 124
6.3. Các phương thức hp tác trong Một sức khỏe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 126
6.4. Cách xác đnh các bên liên quan để xây dựng mối quan hệ hợp tác có hiệu quả
trong Một sức khỏe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .131
6.5. Gii quyết các mâu thuẫn/xung đột trong hp tác . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 133
6.6. Áp dụng năng lực lãnh đạo trong kiểm soát dịch bệnh . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 138
6.7. Áp dụng năng lực hp tác và quan hệ đối tác trong việc kiểm soát dịch bệnh
truyền lây và an toàn thực phẩm . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 139
Chương 7 Giá trị đạo đức, tư duy hệ thống Một sức khỏe
trong kiểm soát dịch bệnh và an toàn thực phẩm 143
7.1. Ki niệm về giá trị đạo đức . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 143
7.2. Ki niệm về tư duy và phát triển tư duy. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 144
7.3. Ki niệm về hệ thống, đặc trưng của hệ thống . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 146
7.4. Tư duy hệ thống . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .147
7.5. Các phương thức tư duy hệ thống Một sức khỏe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 154
7.6. Các bước phân tích để giải quyết vấn đề Một sức khỏe theo phương pháp
tư duy hệ thống . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .161
7.7. Áp dụng năng lực tư duy hệ thống trong việc kiểm soát dịch bệnh
truyền lây và an toàn thực phẩm . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 165
Chương 8 Truyền thông, thông tin, chính sách
và vận động chính sách trong Một sức khỏe 169
8.1. Truyền thông và thông tin. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .169
8.2. Chính sách và vn động chính sách . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 173
Tài liệu tham khảo ��������������������������������������������������������������������������������������������� 185