BỘ LAO ĐỘNG THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG XÃ - HỘI
KHOA KẾ TOÁN
GIÁO TRÌNH
PHÂN TÍCH BÁO CÁO TÀI CHÍNH
MỤC LỤC
LỜI NÓI ĐẦU....................................................................................................... 1
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ PHÂN TÍCH BÁO CÁO TÀI CHÍNH............... 1
1.1.
Khái niệm, mục đích, ý nghĩa của phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp ......
1
1.1.1.
Khái niệm và nội dung phân tích báo cáo tài chính .......................................1
1.1.2.
Mục đích của phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp ................................6
1.1.3.
Ý nghĩa của phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp ..................................7
1.2.
Đối tượng của phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp ..............................9
1.3.
Phương pháp phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp ............................. 10
1.3.1.
Phương pháp so sánh ................................................................................ 10
1.3.2.
Phương pháp loại trừ................................................................................. 20
1.3.3.
Phương pháp cân đối................................................................................. 26
1.3.4.
Phương pháp Dupont ................................................................................ 28
1.4.
Tổ chức phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp ..................................... 31
1.4.1 Tổ chức bộ máy phân tích báo cáo tài chính ................................................ 31
1.4.2. Quy trình phân tích báo cáo tài chính ......................................................... 32
CHƯƠNG 2. GIỚI THIỆU HỆ THỐNG BÁO CÁO TÀI CHÍNH ......................39
2.1.
Mục đích, yêu cầu chất lượng thông tin trên báo cáo tài chính ................... 39
2.1.1.
Mục đích của báo cáo tài chính .................................................................. 39
2.1.2.
Yêu cầu chất lượng thông tin trên báo cáo tài chính .................................... 40
2.2
Giới thiệu các báo cáo tài chính.................................................................... 41
2.2.1.
Các giả định và nguyên tắc lập, trình bày báo cáo tài chính ........................ 41
2.2.2.
Bảng cân đối kế toán ................................................................................. 44
2.2.3.
Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh ....................................................... 52
2.2.4
Báo cáo lưu chuyển tiền tệ ......................................................................... 56
2.2.5
Thuyết minh báo cáo tài chính .................................................................... 65
CHƯƠNG 3: PHÂN TÍCH THANH KHOẢN VÀ KHẢ NĂNG THANH TOÁN
NỢ NGẮN HẠN ................................................................................................... 75
3.1.
Các khoản mục của tài sản ngắn hạn và nợ ngắn hạn ................................. 75
3.2.
Ý nghĩa của phân tích thanh khoản và khả năng thanh toán nợ ngắn hạn .81
3.3. Phân tích khả năng thanh toán ngắn hạn .................................................... 82
3.3.1.
Vốn lưu động thuần (Net working capital) ................................................. 82
3.3.2.
Hệ số thanh toán ngắn hạn (Current ratio) .................................................. 84
3.3.3.
Hệ số thanh toán nhanh (Quick ratio) ........................................................ 87
3.3.4.
Hệ số thanh toán tức thời (cash ratio) ......................................................... 90
3.3.5.
Các hệ số thanh toán khác ......................................................................... 92
3.4
Phân tích khả năng thanh khoản và chu kì vận động của vốn ..................... 94
3.4.1.
Chu kì vận động của vốn (Cash Conversion Cycle – CCC) ......................... 94
3.4.2.
Phân tích tính thanh khoản của các khoản phải thu ..................................... 95
3.4.3.
Phân tích khả năng thanh khoản của dự trữ tồn kho .................................... 99
3.4.4.
Phân tích tình hình thanh toán với người bán ............................................ 104
CHƯƠNG 4: PHÂN TÍCH CẤU TRÚC TÀI CHÍNH ....................................... 120
VÀ KHẢ NĂNG THANH TOÁN DÀI HẠN ...................................................... 120
4.1.
Phân tích cấu trúc tài chính và tnh hnh đảm bảo vốn cho hoạt động sản xuất
kinh doanh ....................................................................................................... 120
4.1.1.
Ý nghĩa của phân tích cấu trúc tài chính ................................................... 121
4.1.2.
Phân tích cấu trúc nguồn vốn ................................................................... 123
4.1.3
Phân tích cấu trúc tài sản .......................................................................... 132
4.1.4
Phân tích cân bằng tài chính ..................................................................... 141
4.2.
Phân tích khả năng thanh toán dài hạn..................................................... 150
4.2.1.
Hệ số nợ (Debt ratio) .............................................................................. 151
4.2.2.
Hệ số nợ trên tài sản thuần hữu hình (Debt to tangible net worth ratio) ...... 155
4.2.3.
Hệ số khả năng chi trả phí cố định (khả năng chi trả chi phí sử dụng nợ) ... 156
CHƯƠNG 5: PHÂN TÍCH DÒNG TIỀN .......................................................... 173
5.1.
Các yếu tố cơ bản của dòng tiền ................................................................ 173
5.1.1.
Phân loại dòng tiền và các dòng lưu chuyển tiền tệ ................................... 175
5.1.2.
Một số giao dịch thông thường và sự ảnh hưởng đến dòng tiền ................. 179
5.1.3.
Các phương pháp lập Báo cáo lưu chuyển tiền tệ ...................................... 181
5.2.
Mối quan hệ giữa Báo cáo lưu chuyển tiền tệ với các báo cáo tài chính khác..... 191
5.2.1.
Mối quan hệ giữa lưu chuyển thuần hoạt động kinh doanh với lợi nhuận ... 191
5.2.2.
Mối quan hệ giữa báo cáo lưu chuyển tiền tệ với bảng cân đối kế toán....... 194
5.3.
Ý nghĩa và các chỉ tiêu chủ yếu trong phân tích dòng tiền ........................ 195
5.3. 1. Ý nghĩa của phân tích dòng tiền.............................................................. 195
5.3.2. Các ch tiêu chủ yếu trong phân tích dòng tiền ......................................... 196
CHƯƠNG 6: PHÂN TÍCH HIỆU QUẢ KINH DOANH VÀ KHẢ NĂNG SINH
LỜI .................................................................................................................... 224
6.1.
Ý nghĩa của phân tích hiệu quả kinh doanh .............................................. 224
6.2.
Phân tích hiệu quả sử dụng tài sản ............................................................ 226
6.2.1.
Phân tích hiệu quả sử dụng tổng tài sản .................................................... 226
6.2.2.
Phân tích hiệu quả sử dụng tài sản dài hạn................................................ 235
6.2.3.
Phân tích hiệu quả sử dụng tài sản ngắn hạn ............................................. 245
6.3.
Phân tích khả năng sinh lời ....................................................................... 251
6.3.1.
Phân tích khả năng sinh lời doanh thu - Analysis Return on sales .............. 252
6.3.2.
Phân tích khả năng sinh lời của tài sản - Analysis Return On Assets .......... 253
6.3.3.
Phân tích hiệu quả sử dụng tài sản hoạt động............................................ 254
6.3.4.
Phân tích tỷ suất sinh lời vốn đầu tư – Analysis Return On Investment ...... 259
6.3.5.
Phân tích tỷ suất sinh lời vốn chủ sở hữu – Analysis Return on Equity ...... 261
6.4.
Phân tích các chỉ số thị trường .................................................................. 264
TÀI LIỆU THAM KHẢO .................................................................................. 273
1
LỜI NÓI ĐẦU
Phân tích báo cáo tài chính có ý nghĩa rất quan trọng đối với các nhà quản trị, nhà
đầu tư, đối tác của của doanh nghiệp,... trong việc ra các quyết đinh tài chính. Nó càng
trở nên quan trọng hơn trong nền kinh tế thị trường.
Với mục đích cung cấp những kiến thức cơ bản nhất về phân tích báo cáo tài
chính của một doanh nghiệp, nhằm đảm bảo đủ nội dung kiến thức cơ bản cho cử nhân
kinh tế các ngành Kế toán, Quản trị kinh doanh, Bảo hiểm… Khoa Kế toán Trường Đại
học Lao động – xã hội tiến hành biên soạn cuốn giáo trình Phân tích báo cáo tài chính.
Mục tiêu của giáo trình là trang bị các kiến thức cơ bản về phân tích báo cáo tài chính
để sinh viên có thể vận dụng trong đánh giá tình hình tài chính, dự báo tình hình hoạt
động của doanh nghiệp. Nội dung được trình bày trong cuốn giáo trình “Phân tích báo
cáo tài chính” gồm các vấn đề cơ bản về phân tích báo cáo tài chính như phân tích khả
năng thanh toán, phân tích cấu trúc tài chính và khả năng thanh toán dài hạn, phân tích
dòng tiền, phân tích hiệu quả kinh doanh và khả năng sinh lời,… Tham gia biên soạn
cuốn giáo trình là tập thể các tác giả gồm các giảng viên.
Trong quá trình biên soạn, mặc dù đã cố gắng hết sức để giáo trình giúp ích nhiều
hơn cho người đọc, song với sự phát triển không ngừng của khoa học, của nền kinh tế
và yêu cầu ngày càng cao của phân tích báo cáo tài chính, giáo trình khó tránh khỏi
những khiếm khuyết. Chúng tôi rất mong nhận được những đóng góp quý báu của các
nhà khoa học, bạn đọc để giáo trình hoàn thiện hơn.