1
NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP. HỒ CHÍ MINH
GIÁO TRÌNH
PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP
ĐỒNG CHỦ BIÊN:
TS. NGUYỄN THỊ NHƯ QUỲNH - TS. ĐỖ THỊ HÀ THƯƠNG
Thành viên:
TS. Nguyễn Văn Nhật
TS. Dương Thị Thùy An
TS. Dư Thị Lan Quỳnh
Thành phố Hồ Chí Minh – Năm 2024
MỤC LỤC
MỤC LỤC ...................................................................................................................... 2
LỜI MỞ ĐẦU ................................................................................................................ 1
CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN VỀ PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP .... 3
1.1. KHÁI NIỆM VÀ MỤC TIÊU PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP 3
1.1.1. Khái niệm phân tích tài chính doanh nghiệp ................................................ 3
1.1.2. Mục tiêu của phân tích tài chính doanh nghiệp ........................................... 3
1.2. NỘI DUNG PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP ............................... 5
1.3. THÔNG TIN CHO PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP .................. 6
1.3.1. Thông tin kinh tế vĩ mô ................................................................................... 6
1.3.2. Thông tin chính trị và pháp luật .................................................................... 6
1.3.3. Thông tin theo ngành, lĩnh vực kinh doanh .................................................. 7
1.3.4. Thông tin về đặc điểm hoạt động của doanh nghiệp .................................... 7
1.3.5. Báo cáo tài chính của doanh nghiệp .............................................................. 8
1.3.6. Thông tin về kế hoạch của doanh nghiệp .................................................... 12
1.3.7. Thông tin khác ............................................................................................... 13
1.4. QUY TRÌNH PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP .......................... 13
1.5. PHƯƠNG PHÁP PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP ................... 15
1.5.1. Phương pháp so sánh .................................................................................... 15
1.5.2. Phương pháp loại trừ .................................................................................... 21
1.5.3. Phương pháp phân tích tách đoạn ............................................................... 32
1.5.4. Phương pháp liên hệ cân đối ........................................................................ 33
Bài đọc thêm thứ nhất: Mô hình Dupont .................................................................. 37
Bài đọc thêm thứ hai: Các loại biểu đồ thường dùng cho phân tích tài chính ...... 40
CÂU HỎI ÔN TẬP ...................................................................................................... 46
CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM ....................................................................................... 47
BÀI TẬP ....................................................................................................................... 49
TÀI LIỆU THAM KHẢO ........................................................................................... 50
CHƯƠNG 2. BÁO CÁO TÀI CHÍNH CỦA DOANH NGHIỆP ............................ 51
2.1.TỒNG QUAN VỀ BÁO CÁO TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP
....................................................................................................................................... 51
2.1.1. Khái niệm ................................................................................................... 51
2.1.2. Ưu điểm và nhược điểm sử dụng báo cáo tài chính trong phân tích ... 52
2.2. BẢNG CÂN ĐỐI KẾ TOÁN ........................................................................... 58
2.2.1. Khái niệm và đặc điểm ............................................................................. 58
2.2.2. Kết cấu của bảng cân đối kế toán ............................................................ 59
2.2.3. Ý nghĩa của bảng cân đối kế toán ............................................................ 76
2.2.4. Hạn chế của bảng cân đối kế toán ........................................................... 77
2.3. BẢNG KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH ........................................ 78
2.3.1. Khái niệm và đặc điểm ............................................................................. 78
2.3.2. Kết cấu của bảng kết quả hoạt động kinh doanh ................................... 79
2.3.4. Hạn chế của bảng kết quả hoạt động kinh doanh .................................. 96
2.4. BÁO CÁO LƯU CHUYỂN TIỀN TỆ ............................................................ 97
2.4.1. Khái niệm và đặc điểm ............................................................................. 97
2.4.3. Vai trò và ý nghĩa của báo cáo lưu chuyển tiền tệ ............................... 114
2.4.4. Hạn chế của báo cáo lưu chuyển tiền tệ ................................................ 115
2.5. THUYẾT MINH BÁO CÁO TÀI CHÍNH ....................................................... 115
2.6. MỐI QUAN HỆ GIỮA CÁC BÁO CÁO TÀI CHÍNH .................................. 116
TÓM TẮT CHƯƠNG ............................................................................................... 120
CÂU HỎI ÔN TẬP .................................................................................................... 127
CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM ..................................................................................... 128
TÀI LIỆU THAM KHẢO ........................................... Error! Bookmark not defined.
CHƯƠNG 3. PHÂN TÍCH KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH .............. 134
3.1.PHÂN TÍCH KHÁI QUÁT VỀ KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH
..................................................................................................................................... 134
3.1.1. Phân tích theo chiều ngang (Horizontal common-size) ........................... 135
3.1.2. Phân tích theo chiều dọc (vertical common-size) ................................. 137
3.2. PHÂN TÍCH VỀ LỢI NHUẬN ..................................................................... 141
3.2.1. Phân tích về sự biến động của các bộ phận lợi nhuận ......................... 141
3.2.2. Phân tích cơ cấu lợi nhuận ..................................................................... 145
3.2.3. Phân tích lợi nhuận hoạt động kinh doanh chính ................................ 149
3.3. PHÂN TÍCH DOANH THU .......................................................................... 157
3.3.1. Phân tích sự biến động của các bộ phận doanh thu ............................. 157
3.3.3. Phân tích doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ ............................ 161
3.4. PHÂN TÍCH CHI PHÍ ................................................................................... 168
3.4.1. Phân tích cơ cấu chi phí .......................................................................... 168
3.4.2. Phân tích sự biến động của các bộ phận chi phí .................................. 171
3.4.3. Phân tích chi phí hoạt động kinh doanh chính .................................... 174
TÓM TẮT CHƯƠNG ............................................................................................... 180
CÂU HỎI ÔN TẬP .................................................................................................... 181
CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM ..................................................................................... 182
TÀI LIỆU THAM KHẢO ......................................................................................... 187
CHƯƠNG 4. PHÂN TÍCH TÀI SẢN VÀ NGUỒN VỐN CỦA DOANH NGHIỆP
..................................................................................................................................... 188
4.1. PHÂN TÍCH TÀI SẢN ...................................................................................... 188
4.1.1. Phân tích biến động tài sản ............................................................................. 189
4.1.2. Phân tích cơ cấu tài sản ................................................................................... 193
4.2. PHÂN TÍCH NGUỒN VỐN .............................................................................. 199
4.2.1. Phân tích biến động nguồn vốn .................................................................. 200
4.2.2. Phân tích cơ cấu nguồn vốn ........................................................................ 205
4.3. PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH HUY ĐỘNG VỐN VÀ SỬ DỤNG VỐN ............ 208
4.4. PHÂN TÍCH CÂN ĐỐI TÀI CHÍNH CỦA DOANH NGHIỆP .................... 214
4.4.1. Cân đối tài chính .......................................................................................... 214
4.2. Phân tích cân đối tài chính ............................................................................ 215
4.4.3. Những biện pháp thiết lập trạng thái cân bằng tài chính của doanh nghiệp
................................................................................................................................. 219
4.5. PHÂN TÍCH NHU CẦU VỐN LƯU ĐỘNG VÀ NGUỒN TÀI TRỢ CHO NHU
CẦU VỐN LƯU ĐỘNG ............................................................................................ 220
4.5.1. Nhu cầu vốn lưu động ................................................................................. 220
4.5.2. Nguồn tài trợ cho nhu cầu vốn lưu động ................................................... 221
4.5.3. Phân tích nhu cầu vốn lưu động và nguồn tài trợ cho nhu cầu vốn lưu động
................................................................................................................................. 222
4.6. PHÂN TÍCH TÁC ĐỘNG CỦA CHU KỲ TIỀN MẶT ĐẾN BIẾN ĐỘNG VỐN
LƯU ĐỘNG CỦA DOANH NGHIỆP ..................................................................... 225
4.6.1. Chu kỳ tiền mặt................................................................................................ 225
4.6.2. Phân tích tác động của chu kỳ tiền đến biến động vốn lưu động của doanh
nghiệp .......................................................................................................................... 231
4.7. PHÂN TÍCH RỦI RO KINH DOANH VÀ RỦI RO TÀI CHÍNH CỦA DOANH
NGHIỆP ..................................................................................................................... 233