ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH THANH HÓA
TRƯỜNG CAO ĐẲNG NÔNG NGHIỆP THANH HÓA
GIÁO TRÌNH
MÔN HỌC/MÔ ĐUN: PHƯƠNG PHÁP THÍ NGHIỆM
NGÀNH/NGHỀ: DỊCH VỤ THÚ Y
TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG
Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ-… ngày…….tháng….năm .........
…………........... của……………………………….
Thanh Hóa, năm 2022
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể
được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và
tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh
doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
LỜI GIỚI THIỆU
Quyển giáo trình "Phương pháp thí nghiệm" được biên soạn nhằm cung
cấp cho sinh viên và các nhà nghiên cứu những kiến thức nền tảng và kỹ năng
cần thiết để thiết kế, thực hiện, phân tích và trình bày kết quả các nghiên cứu
khoa học một cách hiệu quả và chính xác trong lĩnh vực chăn nuôi và thú y.
Trong bối cảnh ngành chăn nuôi và thú y ngày càng phát triển, đòi hỏi các giải
pháp dựa trên bằng chứng khoa học, việc nắm vững phương pháp thí nghiệm trở
nên vô cùng quan trọng.
Giáo trình này được cấu trúc một cách logic, đi từ những khái niệm cơ
bản về phương pháp thí nghiệm, hướng dẫn thực hiện một công trình nghiên cứu
khoa học hoàn chỉnh dưới dạng khóa luận tốt nghiệp, đến việc làm quen với các
công cụ thống kê mô tả, các tham số đặc trưng và cuối cùng là phân tích, diễn
giải kết quả nghiên cứu.
Giáo trình được cấu trúc gồm 5 chương như sau:
Chương I: Phương pháp thí nghiệm trong chăn nuôi - thú y
Chương II: Hướng dẫn viết khóa luận tốt nghiệp
Chương III: Bảng và biểu đồ phân bố tần số, tần suất
Chương IV: Các tham số thông kê
Chương V. Phân tích kết quả nghiên cứu thí nghiệm
Với những nội dung trên, Chúng tôi hy vọng rằng quyển giáo trình này sẽ
là một tài liệu học tập và tham khảo hữu ích, góp phần nâng cao chất lượng
nghiên cứu khoa học trong lĩnh vực chăn nuôi và thú y, từ đó đóng góp vào sự
phát triển bền vững của ngành.
Để hoàn thành giáo trình "Phương pháp thí nghiệm", nhóm tác giả xin bày
tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến: Ban Giám hiệu Trường Cao đẳng Nông nghiệp
Thanh Hóa, Khoa Nông Lâm nghiệp đã tạo điều kiện thuận lợi và hỗ trợ về mọi
mặt trong suốt quá trình biên soạn. Các nhà khoa học, các đồng nghiệp trong và
1
ngoài trường đã đóng góp ý kiến chuyên môn quý báu, cung cấp tài liệu tham
khảo và động viên tinh thần để chúng tôi hoàn thành cuốn sách này. Hội đồng
khoa học Trường Cao đẳng Nông nghiệp Thanh Hóa đã dành thời gian đọc và
cho những nhận xét, góp ý xác đáng giúp nâng cao chất lượng giáo trình.
Mặc dù chúng tôi đã rất cố gắng trong quá trình biên soạn, song khó tránh
khỏi những thiếu sót. Rất mong nhận được những ý kiến đóng góp quý báu từ
các nhà chuyên môn, các bạn đồng nghiệp và bạn đọc để giáo trình ngày càng
hoàn thiện hơn trong những lần tái bản sau.
Trân trọng cảm ơn!
Thanh Hóa, ngày tháng năm 2022
Tham gia biên soạn
1. Chủ biên: ThS. Nguyễn Văn Vân
2. Thành viên: ThS. Phạm Thị Phượng
2
MỤC LỤC
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN........................................................................1
LỜI GIỚI THIỆU.......................................................................................1
Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của môn học/mô đun:......................6
Mục tiêu của môn học:...............................................................................7
Chương I: Các phương pháp thí nghiệm trong chăn nuôi - thú y.........8
Giới thiệu:.....................................................................................................8
Mục tiêu:.......................................................................................................8
1. Mục đích của các nghiên cứu trong chăn nuôi - thú y..............................8
2. Phân loại các nghiên cứu trong chăn nuôi - thú y....................................9
2.1. Phân loại theo tính chất sản phẩm nghiên cứu..................................9
2.2. Phân loại theo địa bàn nghiên cứu...................................................10
2.3. Phân loại theo nhân tố thí nghiệm...................................................10
3. Điều kiện để tiến hành tốt các nghiên cứu trong chăn nuôi - thú y........10
4. Cách tiến hành nghiên cứu thí nghiệm trong chăn nuôi - thú y.............12
4.1. Xác định đề tài nghiên cứu..............................................................12
4.2. Xây dựng đề cương nghiên cứu.......................................................12
4.3. Tổ chức thực hiện nghiên cứu.........................................................14
4.4. Tổng kết viết báo cáo......................................................................14
4.5. Tổ chức đưa kết quả nghiên cứu vào sản xuất.................................15
5. Các phương pháp bố trí thí nghiệm trong chăn nuôi - thú y..................15
5.1. Chuẩn bị thí nghiệm........................................................................15
5.2. Phương pháp thí nghiệm trong phòng thí nghiệm...........................16
5.3. Phương pháp thí nghiệm trong sản xuất..........................................17
6. Các nguyên tắc cơ bản trong phương pháp thí nghiệm..........................20
6.1. Nguyên tắc đồng đều.......................................................................20
6.2. Nguyên tắc về số lượng...................................................................21
6.3. Nguyên tắc về thời gian...................................................................21
6.4. Nguyên tắc lặp lại............................................................................21
6.5. Nguyên tắc ngẫu nhiên....................................................................22
7. Một số hướng nghiên cứu trong lĩnh vực chăn nuôi - thú y
..............22
7.1. Nghiên cứu về giống........................................................................22
7.2. Nghiên cứu về dinh dưỡng..............................................................23
3
8. Thực hành...............................................................................................26
8.1. Xây dựng đề cương nghiên cứu thí nghiệm....................................26
8.2. Phương pháp bố trí thí nghiệm trong chăn nuôi - thú y...................29
Chương II: Hướng dẫn viết khóa luận tốt nghiệp................................33
Giới thiệu:...................................................................................................33
Mục tiêu:.....................................................................................................33
1. Trang bìa, mục lục, đặt vấn đề...............................................................33
2. Phần Phục vụ sản xuất............................................................................37
3. Phần Báo cáo đề tài................................................................................38
4. Một số lưu ý khác...................................................................................40
5. Thực hành...............................................................................................40
5.1. Xây dựng đề cương phần phục vụ sản xuất của khóa luận tốt nghiệp.....40
5.2. Xây dựng đề cương phần báo cáo đề tài của khóa luận tốt nghiệp. 42
Chương III: Bảng và biểu đồ phân bố tần số, tần suất.........................43
Giới thiệu:...................................................................................................43
Mục tiêu:.....................................................................................................43
1. Một số khái niệm....................................................................................44
1.1. Tổng thể và mẫu..............................................................................44
1.2. Tính trạng, tính trạng định lượng và tính trạng định tính................44
1.3. Biến số, biến thiên gián đoạn, biến thiên liên tục và tham số.........45
2. Bảng phân bố tần số và tần suất.............................................................45
2.2. Tính tần số và tần suất của tổ..........................................................48
2.3. Lập bảng phân bố tần số và tần suất................................................48
3. Biểu đồ phân bố tần số và tần suất.........................................................49
3.1. Biểu đồ hình cột...............................................................................49
3.2. Biểu đồ hình gậy..............................................................................50
3.3. Biểu đồ đa giác................................................................................51
4. Thực hành: Lập bảng và vẽ biểu đồ phân bố tần số, tần suất.................52
Chương IV: Các tham số thống kê.........................................................58
Giới thiệu:...................................................................................................58
Mục tiêu:.....................................................................................................58
1. Số trung bình cộng..................................................................................59
1.1. Khái niệm và công thức nguyên......................................................59
1.2. Công thức và thuật toán ứng dụng...................................................59
4