1
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ HÀ NỘI
GIÁO TRÌNH
QUẢN LÝ ĐIỂM ĐẾN DU LỊCH
C H U
Chủ biên: PGS.TS. Nguyễn Thị Tuyết Mai
TS. Nguyễn Thị Thu Mai
Thành viên:TS. Vũ Hương Giang
TS. Vũ An Dân
ThS. Trần Thu Phương
HÀ NỘI - 2020
1
LỜI NÓI ĐẦU
Ngày nay, kinh doanh du lịch đã được mở rộng hơn bất cứ ngành kinh
doanh nào khác trên phạm vi toàn cầu. Để hoạt động du lịch được triển khai bền
vững ở điểm đến du lịch, cần phải có một kế hoạch phát triển du lịch dài hạn
trong mối quan hệ thống nhất với tất cả các thành phần tham gia cùng với khả
năng điều chỉnh để kịp thời thích ứng với những thay đổi của môi trường.
Trên cơ sở kế thừa những tài liệu kinh điển của các học giả nổi tiếng trong
lĩnh vực quản lý và marketing về du lịch, kết hợp với kinh nghiệm thực tế, giáo
trình “Quản lý điểm đến du lịch" được biên soạn nhằm đưa ra những hướng dẫn
chung về việc quản lý du lịch cho một điểm đến, đặc biệt chú trọng vào các điểm
đến ở cấp độ một quốc gia, một tỉnh hay một thành phố, có thể áp dụng vào thực
tiễn. Với kết cấu 6 chương, giáo trình trang bị cho sinh viên từ những nguyên lý
chung - nội dung lý thuyết cơ bản gắn với hoạt động quản lý điểm đến du lịch đến
từng chiến lược cụ thể mà điểm đến có thể vận dụng. Để minh họa cho các vấn đề
lý thuyết, một số bài đọc và các ví dụ thực tế được chọn lọc và đưa vào nội dung
giáo trình. Đồng thời, sau mỗi một chương đều có phần câu hỏi và bài tập, giúp
sinh viên vận dụng kiến thức đã học và kiểm tra mức độ nắm bắt vấn đề khi thực
hiện các yêu cầu của chương. Nhóm tác giả phụ trách chính việc biên soạn các
chương gồm có:
TS. Vũ Hương Giang chương 1 & 6
TS. Vũ An Dân chương 2
TS. Trần Thu Phương chương 3
TS. Nguyễn Thị Thu Mai chương 4 và biên tập chương 1, 2 & 5
PGS. TS. Nguyễn Thị Tuyết Mai chương 5 và biên tập chương 3, 4 & 6
Mặc dù nhóm tác giả đã rất cố gắng và nhận được sự hỗ trợ nhiệt thành
của Trường Đại học Mở Hà Nội đặc biệt là sự khích lệ của PGS.TS Nguyễn Thị
Nhung, song giáo trình khó có thể tránh được những hạn chế do được biên soạn
lần đầu. Chúng tôi rất mong nhận được sự góp ý quý báu, chân thành của các
nhà thực tiễn và nghiên cứu về quản lý điểm đến du lịch, của các đồng nghiệp và
sinh viên.
Xin chân thành cảm ơn.
Nhóm Tác giả
2
MỤC LỤC
LỜI NÓI ĐẦU ..................................................................................................... 1
MỤC LỤC ............................................................................................................ 2
DANH MỤC HÌNH, BẢNG ............................................................................... 7
CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ ĐIỂM ĐẾN DU LỊCH ............. 9
1.1. Điểm đến du lịch................................................................................. 9
1.1.1. Khái niệm điểm đến du lịch ............................................................ 9
1.1.2. Các yếu tố cấu thành điểm đến du lịch ......................................... 11
1.1.3. Đặc điểm của điểm đến du lịch ..................................................... 13
1.1.4. Các yếu tố hấp dẫn khách đến với điểm đến ................................. 17
1.1.5. Chu kỳ sống của điểm đến du lịch ................................................ 19
1.2. Quản lý điểm đến du lịch .................................................................. 23
1.2.1. Khái niệm quản lý điểm đến du lịch ............................................. 23
1.2.2. Tầm quan trọng của công tác quản lý điểm đến du lịch ............... 28
1.2.3. Nội dung quản lý điểm đến du lịch ............................................... 30
1.2.4. Hệ thống các tổ chức quản lý điểm đến du lịch (DMOs) ............. 33
1.2.5. Hệ thống quản lý điểm đến du lịch (DMS) ................................... 34
CÂU HỎI CHƯƠNG I .................................................................................... 38
CHƯƠNG II: NGHIÊN CỨU THỰC TRẠNG ĐIỂM ĐẾN DU LỊCH ...... 39
2.1. Phân tích thực trạng điểm đến du lịch ............................................. 39
2.1.1. Vai trò của việc phân tích thực trạng điểm đến du lịch ................ 39
2.1.2. Công cụ và nội dung phân tích thực trạng điểm đến du lịch ........ 41
2.2. Phân tích môi trường vĩ mô .............................................................. 43
2.2.1. Yếu tố văn hóa - xã hội ................................................................. 44
2.2.2. Yếu tố công nghệ .......................................................................... 44
3
2.2.3. Yếu tố kinh tế ................................................................................ 45
2.2.4. Yếu tố sinh thái ............................................................................. 45
2.2.5. Yếu tố chính trị - pháp luật ........................................................... 46
2.3. Phân tích cạnh tranh ........................................................................ 47
2.3.1. Phân tích đối thủ cạnh tranh .......................................................... 47
2.3.2. Theo dõi biến động môi trường cạnh tranh ................................... 50
2.4. Phân tích thị trường ......................................................................... 52
2.5. Phân tích nguồn lực điểm đến du lịch .............................................. 53
2.5.1. Các yếu tố hữu hình: ..................................................................... 53
2.5.2. Các yếu tố vô hình ......................................................................... 57
2.5.3. Nguồn nhân lực ............................................................................. 58
2.5.4. Nguồn lực tài chính ....................................................................... 58
2.6. Phân tích các ngành hỗ trợ .............................................................. 59
CÂU HỎI CHƯƠNG II ................................................................................... 62
CHƯƠNG III: THIẾT LẬP TẦM NHÌN, SỨ MỆNH, MỤC TIÊU VÀ
CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN ĐIỂM ĐẾN DU LỊCH ................................. 63
3.1. Thiết lập tầm nhìn cho điểm đến du lịch .......................................... 64
3.1.1. Khái niệm ...................................................................................... 64
3.1.2. Quy trình tổ chức lấy ý kiến xây dựng tầm nhìn cho điểm đến du lịch ... 65
3.2. Xác định Mục tiêu phát triển điểm đến du lịch ................................ 68
3.2.1. Mục tiêu phát triển điểm đến du lịch ............................................ 68
3.2.2. Tiêu chí xác định mục tiêu phát triển điểm đến du lịch hiệu quả . 68
3.3. Xây dựng chiến lược phát triển điểm đến du lịch ............................ 70
3.3.1. Khái niệm chiến lược phát triển điểm đến du lịch ........................ 70
3.3.2. Tiêu chí lựa chọn chiến lược cho điểm đến du lịch ...................... 71
3.3.3. Khung phát triển các chiến lược quản lý điểm đến ....................... 72
3.4. Kế hoạch hành động phát triển điểm đến du lịch ............................ 74
4
3.4.1. Các nội dung trong kế hoạch hành động phát triển điểm đến du lịch . 74
3.2.1. Quy trình xây dựng kế hoạch hành động phát triển điểm đến du lịch 75
CÂU HỎI CHƯƠNG III .................................................................................. 78
CHƯƠNG IV: ĐỊNH VỊ VÀ XÂY DỰNG THƯƠNG HIỆU CHO ĐIỂM
ĐẾN DU LỊCH .................................................................................................. 79
4.1. Định vị điểm đến du lịch .................................................................. 79
4.1.1. Khái niệm ...................................................................................... 79
4.1.1. Chiến lược định vị điểm đến du lịch ............................................. 80
4.1.2. Quy trình định vị điểm đến du lịch ............................................... 81
4.2. Xây dựng thương hiệu điểm đến du lịch .......................................... 88
4.2.1. Khái niệm ...................................................................................... 88
4.2.2. Vai trò của việc xây dựng thương hiệu điểm đến du lịch ............. 90
4.2.3. Các yếu tố chính đảm bảo sự thành công của thương hiệu điểm đến du lịch 91
CÂU HỎI CHƯƠNG IV .................................................................................. 99
CHƯƠNG V: MARKETING ĐIỂM ĐẾN DU LỊCH ................................. 100
5.1. Marketing cho điểm đến du lịch ..................................................... 100
5.1.1. Vai trò của của tổ chức quản lý điểm đến du lịch và các thành phần liên quan 100
5.1.2. Quy trình lập kế hoạch marketing cho điểm đến du lịch ............ 102
5.2. Xác định xu hướng thị trường ........................................................ 103
5.2.1. Các yếu tố nhân khẩu học ........................................................... 103
5.2.2. Các vấn đề môi trường ................................................................ 104
5.2.3. Các yếu tố kinh tế ........................................................................ 104
5.2.4. Các yếu tố về giao thông ............................................................. 105
5.2.5. Xu hướng tiêu dùng và lối sống .................................................. 105
5.2.6. Xu hướng marketing ................................................................... 106
5.3. Phân khúc thị trường ...................................................................... 106
5.3.1. Vai trò của phân khúc thị trường ................................................ 106