1
GIÁO TRÌNH
QUẢN TRỊ KINH DOANH
ĐIỂM ĐẾN DU LỊCH
HÀ NỘI, 2016
2
LỜI NÓI ĐẦU
Nhu cầu du lịch của con người luôn luôn hướng tới một điểm đến nhất định.
Tại điểm đến, khách du lịch không chỉ được thỏa mãn các nhu cầu về vật chất mà
còn được trải nghiệm nhiều vấn đề về phi vật chất cũng như có những xúc cảm đặc
biệt và tạo ra những ấn tượng khó quên. Đó là sự hiếu khách và tôn trọng khách
của người dân địa phương, chất lượng phục vụ của các cơ sở kinh doanh, những
cảm xúc và ấn tượng sâu sắc về văn hóa bản địa gồm văn hóa vật thể và phi vật
thế..v.v. Mặt khác, phát triển và quản lý tốt điểm đến du lịch sẽ đem lại nhiều lợi
ích cho địa phương, đó là tạo ra nhiều việc làm cho cộng đồng dân cư, thúc đẩy các
ngành khác phát triển, đặc biệt là những nghề thủ công mỹ nghệ truyền thống; phát
huy bản sắc văn hóa bản địa..v.v.
“Sản phẩm du lịch” chủ yếu hình thành và được tiêu thụ tại các điểm đến và
điểm tham quan du lịch. Xây dựng và quản lý tốt điểm đến du lịch sẽ tạo ra những
sản phẩm độc đáo, khác biệt có sức cạnh tranh cao trên thị trường du lịch. Vì thế,
sản phẩm du lịch luôn gắn liền với điểm đến du lịch.
Xây dựng hình ảnh của điểm đến cũng như của đất nước, tạo cơ hội cho các
doanh nghiệp lữ hành xây dựng các chương trình du lịch để thu hút khách, Chính
vì vậy, để phát triển du lịch một cách bền vững các nước phát triển du lịch1, đặc
biệt Tổ chức du lịch thế giới đều nhấn mạnh đến việc quản lý điểm đến du lịch2.
Có thể nói vấn đề điểm đến và điểm tham quan du lịch là một vấn đề mới trong
nghiên cứu lý luận và vân dụng trong thực tiễn ở nước ta trong giai đoạn hiện nay.
Một vấn đề thực tế, tất cả các khách du lịch đều đi đến một điểm đến và
điểm tham quan nhất định. Không có điểm đến và điểm tham quan du lịch sẽ khó
có thể phát triển du lịch, vì sẽ không có gì để thu hút và phục vụ khách. Khách sạn,
nhà hang, vận chuyển khách trước hết phục vụ nhu cầu của xã hội, sau đó mới
phục vụ khách du lịch. Không có điểm đến và điểm tham quan du lịch, hoạt động
lữ hành cũng như hướng dẫn viên và thuyết minh viên không thể phát triển. Xuất
phát từ thực tiễn, chúng tôi viết cuốn giáo trình”Quản trị kinh doanh điểm đến và
điểm tham quan du lịch” nhằm phục vụ cho công tác nghiên cứu cũng như giảng
dạy.
https://voh.com.vn/song-dep/slogan-du-lich-473141.html
1
TOURISM DESTINATION MANAGEMENT ACHIEVING SUSTAINABLE AND COMPETITIVE
RESULTS.This publication is made possible by the support of the American People through the United States
2 A Practical Guide to Tourism Destination Management, Published and printed by the World Tourism Organization,
Madrid, SpainFirst printing 2007.
3
Trong quá trình nghiên cứu, chắc chắn sẽ không bao quát hết các vấn đề và
cần được tiếp tục thảo luận. Tác giả mong muốn nhận được nhiều ý kiến góp ý và
làm rõ các vấn đề.
Xin chân thành cảm ơn./.
4
Chương 1.
Những quan niệm
về điểm đến và điểm tham quan du lịch
1.1. Những quan niệm về điểm đến du lịch.
Các nước phát triển du lịch đều mong muốn thu hút nhiều khách đến tham
quan và du lịch. Vì thế ngoài việc tuyên truyền, quảng cáo và xúc tiến du lịch với
mục tiêu xây dựng hình ảnh của đất nước như một điểm đến du lịch độc đáo và hấp
dẫn, người ta còn tham gia vào các hội chợ du lịch quốc tế nổi tiếng thế giới và khu
vực để quảng cáo và xúc tiến điểm đến. Trong những hội chợ này, ngoài việc xây
dựng hình ảnh cho đất nước còn có các địa phương, các khu du lịch tổ chức loại
hình du lịch khác nhau nhằm ký kết hợp đồng với các hãng lữ hành thu hút và đưa
khách tới. Điểm mà khách đi đến du lịch được gọi là điểm đến du lịch.
Trong tiếng Anh, từ “Tourism Destination” được dịch ra tiếng Việt là điểm
đến du lịch. Tổ chức Du lịch Thế giới (UN-WTO), đã đưa ra quan niệm về điểm
đến du lịch(Tourism Destination): “Điểm đến du lịch là vùng không gian địa lý mà
khách du lịch ở lại ít nhất một đêm, bao gồm các sản phẩm du lịch, các dịch vụ
cung cấp, các tài nguyên du lịch thu hút khách, có ranh giới hành chính để quản lý
và có sự nhận diện về hình ảnh để xác định khả năng cạnh tranh trên thị trường”.3
Một khái niệm khác trong du lịch, đó là điểm tham quan du lịch, trong tiếng
Anh gọi là tourist attraction.
” Tourist attraction là một điểm thu hút khách du lịch, nơi khách du lịch tham
quan, thường có các giá trị vốn có của nó hoặc trưng bày các giá trị văn hóa, ý
nghĩa lịch sử hoặc được xây dựng, cung cấp các dịch vụ về phiêu lưu, mạo hiểm,
vui chơi giải trí hoặc khám phá, trải nghiệm những điều mới lạ”4.
Điểm tham quan du lịch về cơ bản có những điểm giống như định nghĩa về
điểm đến du lịch, nhưng khác cơ bản với điểm đến du lịch đó là khách chỉ đến
tham quan sử dụng các dịch vụ tại đây, nhưng không ngủ lại 1 đêm. Mặt khác,
điểm tham quan du lịch thường nằm trong một điểm đến du lịch và điểm tham
quan du lịch rất đa dạng, phụ thuộc vào sự sáng tạo của những người làm du lịch.
Luật Du lịch(2005) có ba khái niệm, đó là:“Đô thị du lịch là đô thị có lợi thế
phát triển du lịch và du lịch có vai trò quan trọng trong hoạt động của đô thị. Khu
3
A
p
r
A
C
t
i
c
A
l
g
u
i
d
e
t
o
t
o
u
r
i
s
m
d
e
s
t
i
n
A
t
i
o
n
m
A
n
A
g
e
m
e
n
t
,
UNWTO,2005
4 Tourism destinatiom management, the George Washington University,2007
5
du lịch là nơi có tài nguyên du lịch hấp dẫn với ưu thế về tài nguyên du lịch tự
nhiên, được quy hoạch, đầu tư phát triển nhằm đáp ứng nhu cầu đa dạng của khách
du lịch, đem lại hiệu quả về kinh tế - xã hội và môi trường. Điểm du lịch là nơi có
tài nguyên du lịch hấp dẫn, phục vụ nhu cầu tham quan của khách du lịch”5.
So sánh những khái niệm trên có thể thấy:
-Khái niệm về điểm đến du lịch là một phạm trù rất rộng. Nó có thể là một
châu lục(theo thống kê của Tổ chức du lịch thế giới như: Châu Mỹ, Châu Phi,
Châu Âu…),là một khu vực như: khu vực ASEAN, là một đất nước, là một địa
phương, là một thành phố, thị xã. Nếu so sánh với khái niệm về đô thị du lịch và
khu du lịch, điểm du lịch của Luật Du lịch thì điểm đến du lịch bao hàm tất cả. Vấn
đề quan trọng ở đây là xác định điểm đến du lịch và những yếu tố tạo nên điểm đến
nhằm quản lý tốt hơn.
- Nói đến điểm đến du lịch nó không chỉ có tài nguyên du lịch tự nhiên và
nhân văn mà còn có cả nhiều điều kiện khác để trở lên hấp dẫn, đặc biệt là việc
phát triển các sản phẩm du lịch. Phát triển và nâng cao chất lượng”sản phẩm” du
lịch chủ yếu tập trung ở điểm đến và điểm tham quan du lịch. Hiệu quả kinh tế-xã
hội của hoạt động du lịch trong một địa phương, một đất nước phần lớn tập trung
tại điểm đến và điểm tham quan du lịch.
-Điều quan trọng để điểm đến du lịch trở thành hấp dẫn và thu hút khách đòi
hỏi phải có sự quản trị kinh doanh điểm đến. Vấn đề quản trị kinh doanh điểm đến
liên quan đến rất nhiều vấn đề từ marketing, tuyên truyền, quảng cáo và xúc tiến
điểm đến đến việc phát triển sản phẩm tại điểm đến, đặc biệt là sự phối kết hợp
chặt chẽ các chủ thể tại điểm đến nhằm nâng cao chất lượng phục vụ khách để họ
có những cảm xúc và trải nghiệm sâu sắc.
1.2. Những yếu tố cơ bản của điểm đến du lịch
Điểm đến du lịch chứa đựng rất nhiều yếu tố tác động đến nhu cầu du lịch của
con người và là một động lực thu hút khách đến du lịch. Những yếu tố này rất
phong phú và đa dạng, nhưng điều quan trọng nó phải tạo ra sự chú ý và sức thu
hút khách du lịch không chỉ ở trong nước mà cả khách nước ngoài. Có thể liệt kê
một số yếu tố cơ bản sau(hình 1).
1.2.1. Sức hấp dẫn và sự thu hút khách của điểm đến du lịch
Tính hấp dẫn là một trong những yếu tố quan trọng để đánh giá tài nguyên du
lịch và xây dựng hình ảnh của điểm đến du lịch.
5 Luật Du lịch, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2005.