GIÁO TRÌNH NỘI BỘ
QUẢN TRỊ MUA HÀNG TRONG CHUỖI CUNG ỨNG
Chủ biên: ThS. Ngô Thị Tuyết
Vũng Tàu, 2021
i
LỜI MỞ ĐẦU
Vị trí địa lý thuận lợi, chính trị ổn định, dân số trẻ với sức mua tăng và thị trường
bán lẻ trực tuyến bùng nổ, ngành logistics tại Việt Nam được dự báo sẽ tăng trưởng đáng
kể nhờ nhu cầu mua bán hàng hóa ngày càng tăng. Nhu cầu đối với dịch vụ vận chuyển
quốc tế, vận tải nội địa và dịch vụ phân phối gia tăng. Triển vọng của nền kinh tế nói
chung và sản xuất và xuất khẩu nói riêng mang đến tiềm năng tăng trưởng nhanh và cơ
hội tốt cho ngành logistics Việt Nam trong những năm tới.
Mua hàng là nghiệp vụ mở đầu cho hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, đây
là khâu mở đầu cho lưu chuyển hàng hoá. Mua đúng chủng loại, mẫu mã, số lượng, và
chất lượng thì dẫn việc bán hàng tốt hơn. Trong cơ chế thị trường thì bán hàng là khâu
quan trọng, nhưng mua hàng là tiền đề tạo ra lượng hàng ban đầu để triển khai toàn bộ
hệ thống kinh doanh của doanh nghiệp.
Giáo trình “Quản trị mua hàng trong chuỗi cung ứng” được tác giả biên soạn
nhằm đáp ứng nhu cầu kiến thức về công tác quản trị mua hàng. Giáo trình này được
trình bày theo hướng lý thuyết, ví dụ minh họa, bài tập và các bài đọc thêm. Đây là tài
liệu cần thiết cho sinh viên chuyên ngành Logistics và quản lý chuỗi cung ứng và các
độc giả quan tâm đến vấn đề khởi nghiệp, lập dự án kinh doanh nói chung.
Vì khả năng và thời gian còn hạn chế nên giáo trình sẽ còn những sai sót nhất
định. Rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của bạn đọc để Giáo trình được hoàn
thiện hơn.
Xin chân thành cảm ơn!
Mọi đóng góp xin gửi về:
ThS.Ngô Thị Tuyết – Bộ môn Logistics và quản lý chuỗi cung ứng, Khoa Kinh
tế - Luật - Logistics, Đại học Bà Rịa – Vũng Tàu
Email: tuyetnt.kt@bvu.edu.vn
ii
THÔNG TIN VỀ MÔN HỌC
1. Thông tin chung:
- Số đơn vị học trình/tín chỉ: 3 tín chỉ.
- Các môn học tiên quyết: Kinh tế vi mô, Quản trị chuỗi cung ứng, Excel thực
hành.
- Các môn học kế tiếp: Các môn học chuyên ngành Logistics và quản lý chuỗi cung
ứng.
- Các yêu cầu đối với môn học (nếu có): Biết quy trình mua hàng một cách khoa
học, lựa chọn đối tác cung ứng trên cơ sở bền vững và hiệu quả.
2. Mục tiêu của môn học:
− Kiến thức:
Trang bị những kiến thức cơ bản về quản trị mua hàng trong chuỗi cung
ứng. Đề xuất những quyết định và hoạt động đồng bộ sử dụng một cách hiệu quả
tích hợp các nhà cung cấp, nhà sản xuất, kho bãi, nhà vận chuyển, nhà bán lẻ và
khách hàng sao cho đúng sản phẩm hay dịch vụ được phân phối đúng số lượng,
đúng vị trí và khớp thời gian để tối thiểu chi phí hệ thống, thỏa mãn yêu cầu dịch
vụ khách hàng.
− Kỹ năng:
Hình thành và phát triển các kỹ năng vận dụng lý thuyết để giải quyết các
tình huống phát sinh trong thực tế hoạt động quản lý chuỗi cung ứng.
− Thái độ:
Sinh viên có ý thức, tôn trọng luật pháp trong việc thực hiện các hợp đồng
thương mại; tiết kiệm và bảo vệ tài sản của doanh nghiệp; Có tinh thần tự chủ,
trách nhiệm, và nhận thức cao với việc học, tự phát triển bản thân, và tiếp thu các
kiến thức và kỹ năng có liên quan đến việc phát triển và làm việc trong ngành
logistics và lĩnh vực quản lý, kinh doanh.
3. Tóm tắt nội dung môn học:
Quản trị mua hàng trong chuỗi cung ứng là tổ chức trong quản trị mua sắm
trang thiết bị sản xuất, mua dịch vụ và nguồn cung cấp nhằm đảm bảo nguồn
cung cấp để sản xuất và phân phối đúng nhu cầu của khách hàng sao cho chi phí
tối thiểu.
Môn học Quản trị mua hàng trong chuỗi cung ứng cung cấp cho sinh viên
những kiến thức cơ bản về cung ứng, tổ chức trong quản trị cung ứng, mua sắm
trang thiết bị sản xuất, mua dịch vụ và nguồn cung cấp.
Nội dung môn học được tác giả biên soạn bao gồm 6 chương:
➢ Chương 1: Tổng quan về quản trị mua hàng trong chuỗi cung ứng.
➢ Chương 2: Tồn kho trong quản trị mua hàng
➢ Chương 3: Quy trình nghiệp vụ mua hàng trong chuỗi cung ứng.
➢ Chương 4: Mua sắm trang thiết bị sản xuất.
➢ Chương 5: Mua dịch vụ.
➢ Chương 6: Nguồn cung cấp.
iii
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT TIẾNG ANH
Từ viết tắt
Diễn giải
ERP (Enterprise Resource Planning)
EOQ (Economic Order Quantity)
JIT (Just In Time)
KPI (Key Performance Indicator)
MRP(Materials Requirements Planing)
NAL (Net Advantage to Leasing)
NPV (Net Present Value)
POQ (Prodution Order Quantity)
QDM (Quantity Discount Model)
Hoạch định nguồn lực doanh nghiệp
Lượng đặt hàng kinh tế cơ bản
Đúng thời điểm
Chỉ số hiệu suất
Bảng hoạch định nhu cầu vật tư
Hiện giá thuần của thuê
Giá trị hiện tại thuần
Số lượng đặt hàng sản xuất
Chiết khấu theo số lượng
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT TIẾNG VIỆT
Từ viết tắt
Diễn giải
DN
KSNB
HĐKT
MMTB
NCC
NVL
SXKD
TSCĐ
TSDH
Doanh nghiệp
Kiểm soát nội bộ
Hợp đồng kinh tế
Máy móc thiết bị
Nhà cung cấp
Nguyên vật liệu
Sản xuất kinh doanh
Tài sản cố định
Tài sản dài hạn
iv
SƠ ĐỒ
Sơ đồ 2.1. Phân loại hàng hóa tồn kho
Sơ đồ 2.2a. Sơ đồ biểu diễn mô hình EOQ
Sơ đồ 2.2b. Sơ đồ biểu diễn mô hình EOQ
Sơ đồ 2.3. Sơ đồ biểu diễn mô hình POQ
Sơ đồ 3.1. Quy trình mua hàng theo ISO của các DN
Sơ đồ 3.2. Chu trình PDCA
Sơ đồ 3.3. Quy trình nghiệp vụ cung ứng
Sơ đồ 3.4. Các giai đoạn lựa chọn NCC
Sơ đồ 3.5. Bốn yếu tố chính của hoạt động chuỗi cung ứng
Sơ đồ 4.1. Thỏa thuận mua tài sản giao cho đơn vị có nhu cầu sử dụng tài sản
Sơ đồ 4.2. Đa dạng hóa nguồn vốn hình thành tài sản thuê
Sơ đồ 6.1. Biểu diễn đường cung
Sơ đồ 6.2. Ba hình ảnh đại diện của tính bền vững