ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH TRÀ VINH
TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ TRÀ VINH
GIÁO TRÌNH
MÔN HỌC THỰC HÀNH:THUỐC BẢO VỆ THỰC VẬT
NGÀNH, NGHỀ: BẢO VỆ THỰC VẬT
TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP
Ban hành kèm theo Quyết định số: 215/QĐ-CĐN ngày 07 tháng 07 năm
của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng nghề Trà Vinh
Trà Vinh, năm 2021
(Lưu hành nội bộ)
1
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có
thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích
về đào tạo nghề và tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích
kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
2
LỜI NÓI ĐẦU
Trong những năm gần đây, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của
các ngành khoa học kỹ thuật, lĩnh vực hóa BVTV cũng đã có những
thay đổi và phát triển mạnh mẽ, nhiều các hóa chất BVTV mới ra
đời có nhiều ưu điểm hơn như hiệu lực diệt dịch hại cao, ít gây ô
nhiễm môi trường và phân hủy nhanh trong môi trường, do đó các
thuốc thế hệ mới dần thay thế các thuốc thế hệ củ. Bên cạnh đó,
sự phát triển về công nghệ gia công, đóng gói, công nghệ sản xuất
chất phụ gia cũng đã giúp cho thuốc BVTV có nhiều dạng thành
phẩm mới, tiện lợi trong bảo quản và sử dụng dẫn đến sản phẩm
thuốc đăng ký mới ngày càng tăng.
Trong khuôn khổ thời lượng giảng dạy hạn chế, nên các thông tin
trong tài liệu này được viết chủ yếu là những kiến thức cơ bản về
thuốc BVTV và được sắp xếp có hệ thống nhằm giúp học sinh, sinh
viên dễ dàng học tập và có thể áp dụng một cách hiệu quả những
kiến thức học được trong tài liệu này vào thực tế sản xuất.
Tài liệu này gồm các phần chính như sau:
PHẦN MỞ ĐẦU: Tầm quan trọngcủa biện pháp hóa học bảo vệ thực
vật Phần này cung cấp cho học sinh, sinh viên các kiến thức liên
quan đến vai trò ý nghĩa của biện pháp sử dụng thuốc trong công
tác BVTV, các ưu điểm và nhược điểm của biện pháp dùng thuốc
BVTV trong phòng trừ dịch hại trong nông nghiệp. Sơ lược về lịch
sử phát triển ngành thuốc BVTV và thị trường thuốc BVTV trong
nước và trên thế giới.
PHẦN THỨ NHẤT: Những hiểu biết chung về thuốc bảo vệ thực vật
Phần này giúp học sinh, sinh viên biết được các khái niệm cơ bản
về độc chất học, các yêu cầu đối với chất độc được dùng làm thuốc
BVTV, phân loại thuốc BVTV, biết được sự xâm nhập và dịch
chuyển của chất độc vào cơ thể sinh vật, các yếu tố ảnh hưởng
đến độc tính của thuốc. Thấy rõ tác động của thuốc BVTV đến môi
trường sống và hậu quả của chúng gây ra cho môi trường. Những
biện pháp ngăn ngừa thuốc BVTV gây hại cho môi sinh, môi
trường.
Đồng thời giúp cho sinh viên phân biệt được các dạng thuốc và
thành phần của các dạng thuốc BVTV để có cách sử dụng và bảo
quản thích hợp. Giúp cho sinh viên biết được ưu nhược điểm của
các phương pháp sử dụng thuốc BVTV để có cách lựa chọn đúng
trong công tác phòng trừ dịch hại. Các phương pháp xác định tính
3
độc và hiệu quả của thuốc BVTV đối với các sinh vật gây hại. Cách
tính toán lượng thuốc cần dùng. Ngoài ra phần này còn cung cấp
cho sinh viên biết về kỹ thuật sử dụng thuốc BVTV để đạt hiệu quả
và an toàn, nắm được các kiến thức về sơ cấp cứu người khi bị ngộ
độc thuốc BVTV.
PHẦN THỨ HAI: Thuốc bảo vệ thực vật chuyên khoa Phần này cung
cấp cho học sinh, sinh viên các kiến thức về đặc tính và cách sử
dụng các loại thuốc BVTV để phòng trừ các loài sinh vật gây hại
như sâu, nhện, ốc, chuột, tuyến trùng, các thuốc trừ bệnh hại do
nấm và vi khuẩn gây ra, các loại thuốc trừ cỏ và các 2 phương
pháp sử dụng thuốc trừ cỏ, các loại thuốc xông hơi khử trùng và
các thuốc điều hòa sinh trưởng thực vật.
Trên đây là các nội dung chính được trình bày trong tài liệu này,
mặc dù đã cố gắng thu thập nhiều nguồn tài liệu nhưng các thông
tin có thể chưa đầy đủ và chưa đáp ứng được nhu cầu thông tin
của đa số đọc giả. Do đó tài liệu này chắc chắn còn nhiều thiếu
sót, rất mong nhận được nhiều ý kiến đóng góp quý báu của bạn
đọc, đồng nghiệp để tài liệu này ngày càng được hoàn thiện hơn.
4
MỤC LỤC
BÀI 1: SƠ LƯỢC LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN CỦA HOÁ BẢO VỆ THỰC
VẬT................................................................................................................14
1. Lịch sử phát triển và sử dụng trên Thế giới.......................................14
1.1. Lịch sử phát triển của biện pháp hoá học trên thế giới..............14
1.2. Tình hình sản xuất và sử dụng thuốc BVTV trên thế giới.........15
2. Lịch sử phát triển và sử dụng tại Việt Nam........................................16
2.1. Giai đoạn trước năm 1957.............................................................16
2.2. Giai đoạn từ 1957-1990..................................................................16
2.3. Giai đoạn từ 1990 đến nay.............................................................17
BÀI 2: CÁC NGUYÊN LÝ CƠ BẢN CỦA ĐỘC CHẤT HỌC NÔNG
NGHIỆP.........................................................................................................18
1. Khái niệm chung về chất độc...............................................................18
1.1. Chất độc..........................................................................................18
1.2. Tính độc (độc tính).........................................................................18
1.3. Độ độc..............................................................................................18
1.4. Liều lượng.......................................................................................18
2. Những yêu cầu đối với thuốc Bảo vệ thực vật....................................22
2.1. Một số định nghĩa:..........................................................................22
2.2. Yêu cầu của thuốc BVTV..............................................................23
5