Hòa Bình

Hòa Bình

Hòa Bình là m t t nh mi n núi phíaộ ỉ ề

t ng di n tích t nhiên c a c n c.ổ ệ ự ủ ả ướ

Biên gi i Hòa Bìnhớ : phía b c giápắ

v i các t nh ớ ỉ Phú Thọ; phía nam giáp

v i các t nh ớ ỉ Hà Nam,Ninh Bình; phía

Đông giáp v i th đô ớ ủ Hà N iộ, phía

tây giáp giáp v i ớS n Laơ,Thanh Hóa.

GDP/ng i: 228 USD (t ngườ ươ

đ ng: 3.600.000 đ ng) (năm 2004)ươ ồ

Các đ n v hành chínhơ ị

Hòa Bình g m 1 thành ph t nh l vàồ ố ỉ ỵ

th tr n Cao Phong ị ấ

tr n Tu Lý ấ

tr n Kim Bôi (Bo) ấ

tr n Kỳ S n ấ ơ

tr n V B n ấ ụ ả

Chính tr và hànhị chính

Dân s , dân t cố ộ

Di n tích: 4.662,5 km²ệ ;

Dân s : 803.300 ng i (năm 2004)ố ườ ;

M ng s ng t p trung ch y u đâyườ ố ậ ủ ế ở

Đi u ki n đ a lý t nhiênề ệ ị ự

- Hòa Bình v i v tri là t nh mi n núi, ti p giáp v i phía Tây đ ng b ng sông H ng,ớ ị ỉ ề ế ớ ồ ằ ồ

Hòa Bình có đ a hình núi cao, chia c t ph c t p, đ d c l n và theo h ng Tây B c -ị ắ ứ ạ ộ ố ớ ướ ắ

Đông Nam, phân chia thành 2 vùng: vùng núi cao n m v phía Tây B c có đ cao trungằ ề ắ ộ

bình t 600 – 700 m, đ a hình hi m tr , di n tích 212.740 ha, chi m 44,8% di n tíchừ ị ể ở ệ ế ệ

toàn vùng; vùng núi th p n m phía Đông Nam, di n tích 262.202 ha, chi m 55,2%ấ ằ ở ệ ế

di n tích toàn t nh, đ a hình g m các d i núi th p, ít b chia c t, đ d c trung bình t 20ệ ỉ ị ồ ả ấ ị ắ ộ ố ừ

– 250, đ cao trung bình t 100 – 200 m.ộ ừ

- Hòa Bình có khí h u nhi t đ i gió mùa, mùa đ ng l nh, ít m aậ ệ ớ ộ ạ ư ; mùa hè nóng, m aư

1.Đ ng b :ườ ộ Các đ ng giao thông quan tr ng trên đ a bàn t nh nh qu c l s 6 điườ ọ ị ỉ ư ố ộ ố

qua các huy n L ng S n, Kỳ S n, thành ph Hòa Bình, huy n Tân L c, Mai Châuệ ươ ơ ơ ố ệ ạ

n i li n Hòa Bình v i th đô hà N i và các t nh tây b c khác, đi m g n trung tâm Hàố ề ớ ủ ộ ỉ ắ ể ầ

n i nh t trên qu c l 6 c a Hòa Bình thu c huy n l ng s n là g n 40kmộ ấ ố ộ ủ ộ ệ ươ ơ ầ ; qu c lố ộ

15A đi t huy n Mai Châu n i qu c l 6 v i các huy n vùng cao t nh Thanh Hóa; qu cừ ệ ố ố ộ ớ ệ ỉ ố

l 12B đi qua các huy n Tân L c, L c S n, Yên Thu và t nh Ninh Bình, n i qu c l 6ộ ệ ạ ạ ơ ỷ ỉ ố ố ộ

v i qu c l 1; qu c l 21 đi t th tr n Xuân Mai t nh Hà Tây qua các huy n L ngớ ố ộ ố ộ ừ ị ấ ỉ ệ ươ

S n, Kim Bôi, L c Thu n i v i qu c l 12B t i huy n Nho Quan, t nh Ninh Bình. hơ ạ ỷ ố ớ ố ộ ạ ệ ỉ ệ

th ng đố ư ng n i li n các huy n, xã trong t nh v i th xã và v i các huy n, t nh b n r tờ ố ề ệ ỉ ớ ị ớ ệ ỉ ạ ấ

thu n l i cho giao lậ ợ ưu kinh t - xã h i.ế ộ

ph Hòa Bình v i t ng chi u dài là 151 km. H sông Ðà có dung tích 9,5 t m3 n cố ớ ổ ề ồ ỷ ướ

n i li n v i S n La, ph n h lố ề ớ ơ ầ ạ u ch y qua Phú th , Hà Tây thông v i sông H ng, đư ả ọ ớ ồ -

B c Kỳắ v i tên g i là ớ ọ t nh M ngỉ ườ , tách ph n đ t có ng i M ng c trú t các t nhầ ấ ườ ườ ư ừ ỉ

H ng Hóaư, S n Tâyơ, Hà N iộ và Ninh Bình. T nh l đ t t i th tr n Ch B (thu c châuỉ ỵ ặ ạ ị ấ ợ ờ ộ

Đà B c) nên cũng còn g i là t nh ắ ọ ỉ Ch Bợ ờ, đ n tháng 11 năm 1886 chuy n v xãế ể ề

Ph ng Lâm (thu c huy n B t B t, ph ươ ộ ệ ấ ạ ủ Qu c Oaiố, t nh S n Tây lúc b y gi ). Thángỉ ơ ấ ờ

4 năm 1888 đ c đ i tên thành t nh ượ ổ ỉ Ph ng Lâmươ , do Công s Pháp cai tr . Ban đ uứ ị ầ

t nh g m c ỉ ồ ả M c Châuộ, Yên Châu và Phù Yên Châu (tháng 7 năm 1888 c t 3 châu nàyắ

đ nh p vào Đ o Quan binh th t , sau này thu c S n La), cùng v i vùng có dân t cể ậ ạ ứ ư ộ ơ ớ ộ

M ng thu c hai châu ườ ộ Thanh S nơ và Yên L pậ (tháng 10 năm 1888 c t 2 châu này vắ ề

t nh H ng Hóaỉ ư ).

Ngày 18 tháng 3 năm 1891 Toàn quy n Đông D ngề ươ ra ngh đ nh đ i tên t nh Ph ngị ị ổ ỉ ươ

Năm 1939, h p nh t châu Mai (t c Mai Châu) và châu Đà B c thành châu Mai Đà.ợ ấ ứ ắ

huy n Mai Đà l i thu c Liên khu ệ ạ ộ Vi t B cệ ắ t tháng 11/1949 cho đ n 9/8/1950 m i trừ ế ớ ả

v Liên khu 3.ề

Ngày 21/9/1956, huy n Mai Đà chia thành 2 huy n: Đà B c phía b c ệ ệ ắ ở ắ sông Đà và Mai

Châu phía nam sông Đà.ở

Ngày 15/10/1957 huy n L c S n chia thành 2 huy n: L c S n và Tân L c.ệ ạ ơ ệ ạ ơ ạ

Ngày 17/4/1959 huy n L ng S n chia thành 2 huy n: L ng S n và Kim Bôi.ệ ươ ơ ệ ươ ơ

Ngày 17/8/1964 huy n L c Th y chia thành 2 huy n: L c Th y và Yên Th y.ệ ạ ủ ệ ạ ủ ủ

Ngày 27 tháng 12 năm 1975 t nh Hòa Bình h p nh t v i t nh ỉ ợ ấ ớ ỉ Hà Tây thành t nh ỉHà S nơ

tích là 4.697 km², v i dân s 670.000 ng i, g m 1 th xã và 9 huy n: Đà B c, Maiớ ố ườ ồ ị ệ ắ

Châu, L ng S n, Kỳ S n, L c S n, L c Th y, Kim Bôi, Tân L c, Yên Th y.ươ ơ ơ ạ ơ ạ ủ ạ ủ

Tháng 12/2001 huy n Kỳ S n chia thành 2 huy n: Kỳ S n và Cao Phong.ệ ơ ệ ơ

c n và xem các ti t m c c ng, chiêng, tr ng đ ng, hát ví M ng, hát Kh p Thái, hòaầ ế ụ ồ ố ồ ườ ắ

nh p vào đêm H i xòe, ng nhà sàn dân t c, mua hàng d t th c m và các lâm th s nậ ộ ủ ộ ệ ổ ẩ ổ ả

quý... t i nh ng b n Thái c , b n láp c a đ ng bào Dao...ạ ữ ả ổ ả ủ ồ

Phong c nh du l ch Hòa Bình:ả ị

Đ a hình đ i núi trùng đi p v i các đ ng Thác B , Hang R t, đ ng Hoa Tiên, vùngị ồ ệ ớ ộ ờ ế ộ

r ng nhi t đ i nguyên sinh Pù No c m ra nh ng tuy n du l ch m o hi m leo núi, điừ ệ ớ ọ ở ữ ế ị ạ ể

b , săn b n, t m su i. S c ng i và thiên nhiên đã t o cho Hòa Bình m t vùng hộ ắ ắ ố ứ ườ ạ ộ ồ

sông Ðà th m ng cho phép phát tri n du l ch vùng lòng h và ven h có đ y đ v nh,ơ ộ ể ị ồ ồ ầ ủ ị

đ o và bán đ o mà đó đ ng th c v t quý hi m đ c b o t n. Th p thoáng các b nả ả ở ộ ự ậ ế ượ ả ồ ấ ả

M ng, b n Dao, b n Tày r i rác ven h , ven thung lũng t o nên b c tranh s n th yườ ả ả ả ồ ạ ứ ơ ủ

Hòa Bình là m t t nh có khá nhi u nh ng su i n c khoáng nóng, nh ng thung lũngộ ỉ ề ữ ố ướ ữ

hoang s huy n bí. Tiêu bi u n i b t nh :ơ ề ể ổ ậ ư

chu n dùng làm n c u ng, đ t m, ngâm mình ch a các b nh viêm kh p,ẩ ướ ố ể ắ ữ ệ ớ

đ ng ru t, d dày, huy t áp. ườ ộ ạ ế

quan du l ch sinh thái và văn hóa. Đà B c v i c nh quan nguyên s yên , thị ắ ớ ả ơ ả ơ

m ng c a th tr n mi n núi ộ ủ ị ấ ề Tây B cắ.