KAIZEN
2010
MASAAKI IMAI
C.P.VIỆT NAM
8/23/2010
CHÌA KHÓA CỦA SỰ THÀNH CÔNG
trong quản lý của Nhật Bản
Page2
Contents
KAIZEN .................................................................................................................................. 1
Thay lời tựa ................................................................................................................................ 5
I. Khái niệm Kaizen ............................................................................................................. 15
Giá trị Kaizen ....................................................................................................................... 15
Kaizen và quản lý................................................................................................................. 19
Liên quan giữa kiểm tra chất lƣợng và Kaizen .................................................................... 20
Kaizen và TQC (kiểm phẩm toàn diện) ............................................................................... 24
Kaizen và hệ thống kiến nghị............................................................................................... 26
Kaizen và cạnh tranh ............................................................................................................ 27
Quản lý chú trọng tới quá trình trái ngƣợc với quản lý chú trọng tới kết quả công việc. .... 27
II. Cải tiến Đông và Tây .................................................................................................... 32
Kaizen khác với đổi mới ..................................................................................................... 32
Trƣờng hợp của NISSAN motor .......................................................................................... 37
Kaizen khác với đổi mới (2) ................................................................................................ 39
Ƣu tiên về sản xuất .............................................................................................................. 42
Tinh hoa của phân xƣởng ..................................................................................................... 43
Kaizen và đo đạc .................................................................................................................. 44
III. Kaizen bằng kiểm tra chất lƣợng toàn diện . ................................................................ 47
Kiểm tra chất lƣợng liên quan đến chất lƣợng con ngƣời .................................................... 47
Khái niệm kiểm tra chất lƣợng của Nhật và phƣơng Tây .................................................... 49
Hãy nói với dữ kiện ............................................................................................................. 51
Chất lƣợng trƣớc hết, không phải lợi túc trƣớc hết .............................................................. 52
Quản lý quá trình sản xuất có trƣớc (quản lý ngƣợc dòng) ................................................. 53
Tiến trình tiếp theo chính là khách hàng .............................................................................. 53
TQC hƣớng về khách hàng, không phải TQC hƣớng về ngƣời sản xuất ............................. 55
.................................................... 58
ch ............................................... 59
ƣơ ) ................................................. 60
Dùng câu chuyện về QC để thuyết phục .............................................................................. 64
Tiêu chuẩn hóa kết quả ........................................................................................................ 65
Kaizen ở cấp cơ sở ............................................................................................................... 68
IV. Kaizen thực hành .......................................................................................................... 70
Kaizen hƣớng về công tác quản lý ....................................................................................... 70
Kaizen về các phƣơng tiện ................................................................................................... 71
Page3
Sản xuất vừa - đúng - lúc một thí dụ về Kaizen hƣớng về quản lý ...................................... 74
Cải tiến các hệ thống ............................................................................................................ 79
Kaizen hƣớng vào tập thể .................................................................................................... 79
Hoạt động của các nhóm nhỏ ............................................................................................... 81
Hoạt động của các nhóm nhỏ: Các nhóm kiểm tra chất lƣợng (QC) ................................... 83
Hoạt động của các nhóm nhỏ ở công ty Komatsu ............................................................... 85
Kaizen hƣớng về cá nhân ..................................................................................................... 88
Các hệ thống kiến nghị: ....................................................................................................... 88
Hệ thống kiến nghị của công ty Canon ................................................................................ 90
V. Quản lý Kaizen ............................................................................................................. 93
Quản lý chức năng chéo ....................................................................................................... 95
Quản lý chức năng chéo tại công ty Toyota ........................................................................ 99
Quản lý chức năng chéo tại công ty Komatsu ................................................................... 101
Điểm kiểm tra và điểm kiểm soát ...................................................................................... 106
Kiểm tra đƣờng lối ............................................................................................................. 109
Triển khai và kiểm tra đƣờng lối trong công ty Komatsu .................................................. 110
Triển khai chất lƣợng ......................................................................................................... 111
Giữ vững năng lực sản xuất toàn diện ............................................................................... 114
VI. Phƣơng thức Kaizen để giải quyết vấn đề .................................................................. 117
Các vấn đề trong quản lý ................................................................................................... 117
Kaizen và mối quan hệ giữa giới quản lý và ngƣời lao động ............................................ 119
Đánh cắp công việc ............................................................................................................ 120
Giới quản lý và công nhân: kẻ thù hay đồng minh? .......................................................... 125
Hoạt động của những nhóm nhỏ Nối liền khoảng cách chủ - thợ ..................................... 127
Khai thác năng suất ............................................................................................................ 130
Kinh nghiệm ở nhà máy thép Nippon và công ty ô tôt Nissan .......................................... 132
Năng suất trong môi trƣờng phức tạp Các mặt cứng và mặt mềm .................................... 135
Sự cam kết của giới quản lý chóp bu ................................................................................. 139
VII. Thay đôi nếp văn hóa của công ty .............................................................................. 143
Khách hàng ngƣời cuối cùng phán xét chất lƣợng sản phẩm ............................................ 143
Lỗ kim khâu ....................................................................................................................... 143
Mối quan hệ với khâu cung ứng vật tƣ .............................................................................. 147
Quan hệ với cơ sở cung ứng vật tƣ ở công ty Ricoh. ......................................................... 149
Thay đổi nếp văn hóa công ty,một thách thức đối với phƣơng Tây .................................. 151
TQC tại công ty Philips...................................................................................................... 157
TÓM LƢỢC........................................................................................................................... 160
PHỤ LỤC A ........................................................................................................................... 163
Page4
PHỤC LỤC B ........................................................................................................................ 164
PHỤ LỤC C ........................................................................................................................... 165
PHỤ LỤC D ........................................................................................................................... 167
PHỤ LỤC E ........................................................................................................................... 171
Page5
Thay lời tựa
CUỐN SÁCH CẨM NANG
KAIZEN, một mô hình quản lý có lợi cho
mọi công ty trên thế giới
Masaaki Imai, tác giả cuốn sách là chủ tịch công ty Cambridge, một hãng
tƣ vấn quốc tế về quản lý, thành lập năm 1962. Cuốn Kaizen của ông xuất bản
năm 1986 rất đƣợc hoan nghênh. Ông đã đƣợc mời đi thuyết trình về Kaizen và
cách quản lý của Nhật ở nhiều nƣớc trong đó có Mỹ, Canada, CHLB Đức và
Đài Loan.
Trong những năm gần đây, cuốn “KAIZEN, CHÌA KHÓA CỦA SỰ
THÀNH CÔNG VỀ QUẢN LÝ CỦA NHẬT BẢN” đã đƣợc giới kinh doanh
các nƣớc tƣ bản phát triển coi là cẩm nang của sự thành công kinh doanh, nó đã
trở thành một cuốn sách về kinh doanh bán chạy nhất thế giới.
Dƣới đây là trích dịch giới thiệu về “Kaizen” 1 do chính tác giả giải thích
trong một cuộc phỏng vấn của tạp chí “Sumitomo Quarterly” của tập đoàn tƣ
bản Nhật Sumimoto, xuất bản tại Tokyo, mùa hè năm 1990.
Collison: quyển sách Kaizen của ông thật là hấp dẫn và quả là có một
không hai. Trƣớc hết xin hỏi, vì sao ông lại quan tâm đến khái niệm về Kaizen?
Imai: trƣớc hết tôi nói qua về lai lịch cá nhân tôi, trong khoảng 5 năm của
nửa sau thấp kỷ 50, tôi đƣợc cử sang Washington DC làm việc trong Trung tâm
nghiên cứu năng suất của Nhật (Japan productivity centre). Trong thời gian đó,
nhiều phái đoàn tham quan từ Nhật sang Mỹ để tìm hiểu bí quyết của năng suất
cao trong ngành công nghiệp Mỹ. Lúc bấy giờ tôi đƣợc giao nhiệm vụ phụ trách
các đoàn đó và phiên dịch giúp đoàn.
Năm 1961 tôi trở về Nhật và thành lập một công ty lấy tên là Cambridge
Corporation. Đây là một công ty tƣ vấn về quản lý theo nghĩa rộng. Trong thời
gian đầu, công ty này giúp các công ty nƣớc ngoài của Nhật tuyển mộ nhân
viên. Trong khi giúp đỡ các công ty nƣớc ngoài nhƣ vậy, tôi thƣờng đƣợc nghe
hỏi về cách quản lý kinh doanh của Nhật. Vào khoảng năm 1980, nhiều phái
đoàn nƣớc ngoài đến Nhật nghiên cứu những nét đặc trƣng của cung cách quản
lý Nhật nhƣ TQC (Total quality control – kiểm tra chất lƣợng toàn diện) và khái
niệm “vừa - đúng - lúc” (Just - in - time).
1 Kaizen, tiếng Nhật có nghĩa là “ cải thiện, cải tiến”