Làm thế nào để khẳng định mình trên
"sân khấu" lớp học?
Các cuộc thảo luận mở và nghiêm túc có thể giúp định hình và chắt lọc
những ý kiến, lập luận, quá trình tư duy, khả năng giao tiếp và các kĩ năng
giao lưu tìm hiểu mọi người. Tuy nhiên, các cuộc thảo luận kiểu này không
tự nhiên mà có được, chúng ta phải cố gắng tạo dựng, luyện tập và khuyến
khích mọi người, mọi người cũng phải nhất trí với nhau về một số quy tắc
nhất định, ít ra là ngầm hiểu những quy tắc ấy. Nếu không như vậy, cuộc
thảo luận có thể sẽ bị mất phương hướng, hời hợt hoặc thậm chí căng thẳng.
Thông thường, chúng ta gặp phải rào cản tâm lí ngại phát biểu trong lớp.
Muốn được thưởng hay sợ phạt do đánh giá tham gia bài học không phải là
một giải pháp thích hợp. Bản thân tôi xin đưa ra bốn giải pháp chung sau
cho việc vượt qua rào cản tâm lí này.
1. Hãy nhớ rằng có nhiều cách để tham gia bài học: Đặt câu hỏi
Tham gia bài học không chỉ có nghĩa là trả lời đúng các câu hỏi mà giáo
viên đặt ra. Bạn cũng không cần thiết phải đợi đến lúc suy nghĩ trọn vẹn đầy
đủ thì mới phát biểu – nếu như vậy, thường là bạn sẽ để vuột mất các cơ hội
để phát biểu ý kiến. Thông thường, các ý tưởng mới hình thành một nửa
hoặc hơi kì quặc một chút sẽ là điểm khởi đầu hứa hẹn cho một lời phát biểu
chất lượng.
Bạn cũng có thể tham gia bài học bằng cách đặt các câu hỏi để làm rõ ý hỏi,
lập luận hay tranh luận. Khi bạn đọc tài liệu chuẩn bị cho bài học, hãy nhớ
ghi chú lại những điểm mà bạn chưa hiểu rõ. Soạn ra các câu hỏi và mang
đến lớp để có thể hỏi xem các học viên khác có ý kiến như thế nào. Các học
viên thường có chung thắc mắc. Các câu hỏi của bạn sẽ giúp cho giáo viên
hiểu được những vấn đề cụ thể mà học viên gặp phải.
Nếu bạn không theo kịp cuộc tranh luận diễn ra trên lớp, hãy yêu cầu người
nói làm rõ ý của họ. Làm như vậy không chỉ vì quyền lợi của cá nhân bạn,
mà còn giúp cho chính bản thân người nói khi ban đầu họ chưa trình bày
được rõ ràng và hiệu quả lý lẽ của họ. Thực tế, yêu cầu người nói khớp nối
các quan điểm của họ lại một lần nữa có thể tạo cho họ một cơ hội quan
trọng để kiểm tra lại xem họ có nhẫm lẫn gì không.
Một cách đặt câu hỏi nữa là đưa ra các câu hỏi để mọi người nhìn nhận vấn
đề theo một cách khác. Bạn nhìn nhận vấn đề khác mọi người không có
nghĩa là bạn sai. Sự đóng góp ý kiến của bạn sẽ giúp cuộc thảo luận phong
phú và thú vị hơn.
Trình bày những kinh nghiệm bản thân cũng là một cách để thúc đẩy thảo
luận. Bạn sẽ ngạc nhiên nhận ra những gì có thể học được khi so sánh lí
thuyết với kinh nghiệm thực tế, cho dù những kinh nghiệm đó ban đầu có vẻ
rất tầm thường.
2. Chú ý rằng những đóng góp của bạn có ích cho việc học của cả lớp
Về cơ bản, các học viên khác cũng sẽ học hỏi được từ những gì bạn học
được cho dù là về quan điểm, lập luận, lí luận trái ngược hay các câu hỏi.
Đừng bao giờ cho rằng những gì bạn nói là không đáng nói. Cũng đừng bao
giờ coi những ý kiến phê bình mang tính xây dựng là trả thù cá nhân. Mục
tiêu của chúng ta là cùng học – tức là thảo luận và tranh luận. Điều quan
trọng trong một cuộc thảo luận là tiếp cận với những quan điểm khác nhau,
những quan điểm đã được đánh giá nghiêm túc và cẩn thận.
3. Hãy coi những học viên khác như những người bạn
Hãy kết bạn với mọi người trong khóa học càng sớm càng tốt. Sẽ dễ dàng
cho việc thảo luận các vấn đề, nhất là những vấn đề nhạy cảm với những
người bạn hơn với những người lạ - một thái độ cẩn trọng quá đáng do lo
lắng gây động chạm hoặc hiểu nhầm có thể làm hỏng cuộc thảo luận. Giữa
những người bạn, sự hài hước không chỉ là chất xúc tác dễ chịu có tác dụng
mà còn là phương tiện đưa cuộc thảo luận đến một cấp độ sâu sắc và tinh tế
hơn. Khi đó, mọi người có thể sẽ rất thích thảo luận. Cho dù thế nào, đừng
đợi đến thật lâu mới dám phát biểu trong lớp học khi mà bạn thấy rằng bạn
sẽ thoải mái hơn khi hòa nhập với mọi người. Càng im lặng lâu, bạn sẽ càng
ngại phát biểu.
4. Thư giãn
Cuối cùng, bạn nên thư giãn và đừng lo lắng về những gì mọi người nghĩ về
bạn. Bạn hãy hòa đồng với các học viên khác và có thể bạn sẽ tìm được
những người bạn thực sự trong cuộc đời qua những cuộc thảo luận này.