LUẬN VĂN:
Khu cụng nghiệp với sự phỏt triển
kinh tế - xó hội ở tỉnh Hải Dương
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Phát triển khu công nghiệp là một giải pháp quan trọng nhằm thu hút vốn
đầu tư thúc đẩy công nghiệp phục vụ nhu cầu trong nước và xuất khẩu, đồng thời
tạo điều kiện bảo vệ môi trường sinh thái bảo đảm phát triển bền vững. Ở nước ta,
năm 1991, Đảng và Nhà nước có chủ trương triển khai thí điểm việc thực hiện giải
pháp quan trọng này. Từ đó đến nay, cả nước đó cú gần 200 trăm khu công nghiệp
với các quy mô, loại hình được phân bổ hầu khắp các tỉnh, thành phố. Sự phát triển
các khu công nghiệp đó gúp phần to lớn vào việc thực hiện các mục tiêu kinh tế - xã
hội của đất nước. Các khu công nghiệp trở thành điểm thu hút các nguồn đầu tư
nước ngoài, đón nhận các tiến bộ khoa học kỹ thuật và tạo ra những nhân tố quan
trọng thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập kinh tế quốc tế.
Hải Dương là tỉnh mới được tái lập từ 1/1/1997, thuộc một trong tám tỉnh
của vùng kinh tế trọng điểm ở đồng bằng Bắc bộ với hệ thống giao thông thủy, bộ,
đường sắt thuận lợi. Hải Dương trở thành địa bàn cung cấp hàng hóa quan trọng
đồng thời tham gia trung chuyển hàng hóa giữa hệ thống cảng biển với các tỉnh và
thành phố lớn ở phía Bắc. Trong tương lai, Hải Dương là trọng điểm thu hút, phát
triển công nghiệp, du lịch thương mại và trở thành một trong các đô thị lớn trong
vùng. Trong xu thế phát triển chung của cả nước, tỉnh Hải Dương đó cú 10 khu
cụng nghiệp với diện tớch 3.915 ha (chiếm gần 4% diện tớch đất nông nghiệp). Sự
phát triển khu công nghiệp ở Hải Dương trong thời gian qua đó gúp phần quan
trọng vào việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng tiến bộ, giải quyết việc làm,
tăng thu nhập cho người lao động, thu hút vốn và công nghệ hiện đại, kinh nghiệm
quản lý tiến bộ của nhiều nước trên thế giới. Đồng thời, sự phát triển khu công
nghiệp đó tạo điều kiện cho sự ra đời các khu đô thị, nâng cao chất lượng đời sống
dân cư. Tuy nhiên, trong 17 năm qua, sự phát triển các khu công nghiệp ở tỉnh Hải
Dương đó bộc lộ những bất cập trong giải quyết vấn đề môi trường sinh thái, việc
làm, thu nhập của người dân mất đất, sự quá tải của hệ thống kết cấu hạ tầng...
Những bất cập đó đang là lực cản cho việc phát huy vai trũ của cỏc khu cụng nghiệp
đối với sự phát triển kinh tế - xó hội trờn địa bàn, gây ra những bức xúc trong xó
hội.
Nhằm góp phần vào giải quyết những bức xúc này, tôi chọn đề tài “Khu
cụng nghiệp với sự phỏt triển kinh tế - xó hội ở tỉnh Hải Dương” để nghiên cứu
làm luận văn thạc sĩ chuyên ngành kinh tế chính trị. Việc nghiên cứu này vừa có ý
nghĩa về mặt lý luận vừa có ý nghĩa thực tiễn cấp bách không chỉ đối với tỉnh Hải
Dương mà cũn đối với cả nước.
2. Tỡnh hỡnh nghiờn cứu liờn quan đến đề tài
Kể từ khi Đảng, Nhà nước ta có chủ trương xây dựng và phát triển các khu
công nghiệp đến nay đó cú một số cụng trỡnh nghiờn cứu về vấn đề này, tiêu biểu
là:
- Bộ kế hoạch và đầu tư (2002) “Kinh nghiệm thế giới về phát triển khu
công nghiệp, khu chế xuất và đặc khu kinh tế”;
- Nguyễn Mạnh Đức, Lê Quang Anh (1998) “Hướng dẫn đầu tư vào các
khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao ở Việt Nam”, Nxb Thống kê;
- Vũ Huy Hoàng (2002) “Tổng quan về hoạt động của các khu công
nghiệp”, Kỷ yếu khu công nghiệp, khu chế xuất Việt Nam, Nxb Thành phố Hồ Chí
Minh;
- Trương Thị Minh Sâm (2004) “Cỏc giải phỏp nhằm nõng cao vai trũ và
hiệu quả quản lý nhà nước, bảo vệ môi trường ở các khu công nghiệp, khu chế
xuất” , Nxb Khoa học xó hội, Hà Nội;
- Trần Văn Tùng (2005) “Ảnh hưởng của ô nhiễm môi trường ở một số khu
công nghiệp phía Bắc tới sức khỏe cộng đồng”, Nxb Khoa học xó hội, Hà Nội.
- Nguyễn Chơn Trung, Trương Quang Long (2004) “Phỏt triển cỏc khu
cụng nghiệp, khu chế xuất trong quỏ trỡnh cụng nghiệp húa, hiện đại hóa”, Nxb
Chính trị quốc gia, Hà Nội.
Một số đề tài dưới dạng luận án tiến sĩ và luận văn thạc sĩ nghiên cứu vấn
đề này như:
- Lê Hồng Yến (1996), “Hoàn thiện chính sách cơ chế quản lý nhà nước
đối cới các khu công nghiệp ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay (qua thực tiễn khu
công nghiệp các tỉnh phía Bắc)”, Luận án tiến sĩ tại trường Đại học Thương mại;
- Nguyễn Xuân Hinh (2003), “Quy hoạch xây dựng và phát triển khu công
nghiệp Việt Nam trong thời kỳ đổi mới”, Luận án tiến sĩ kinh tế tại trường Đại học
Kinh tế quốc dân;
- Trần Văn Phùng (2007), “Nõng cao hiệu quả kinh tế – xó hội cỏc khu
cụng nghiệp Miền Nam”, Luận án tiến sĩ kinh tế tại Học viện Chính trị quốc gia Hồ
Chí Minh;
- Nguyễn Duy Cường (2006), “Hiệu quả kinh tế - xó hội của cỏc khu cụng
nghiệp ở Thành phố Hà Nội”, Luận văn thạc sĩ kinh tế tại Học viện Chính trị quốc
gia Hồ Chí Minh;
- Lê Công Đồng (2005), “Thu nhập của người lao động ở khu công nghiệp
Tân Bỡnh – Quận Tõn Phỳ, TP Hồ Chớ Minh”, Luận văn thạc sĩ kinh tế tại Học
viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh.
- Phạm Xuân Đức (2006) “Cung cầu nhà ở cho công nhân các khu công
nghiệp ở Hà Nội hiện nay”, Luận văn thạc sĩ kinh tế tại Học viện Chính trị quốc gia
Hồ Chí Minh;
- Bùi Vĩnh Kiên (2002), “Một số giải pháp đẩy mạnh phát triển các khu
công nghiệp ở Bắc Ninh”, Luận văn thạc sĩ kinh tế tại trường Đại học kinh tế quốc
dân.
- Nguyễn Văn Thành (2006), "Thu hút đầu tư vào các khu công nghiệp ở
Nghệ An hiện nay”, Luận văn thạc sĩ kinh tế tại Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí
Minh;
- Hà Thị Thúy (2007), “Cỏc khu cụng nghiệp với sự phỏt triển kinh tế - xó
hội ở Bắc Giang”, Luận văn thạc sĩ kinh tế tại Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí
Minh.
Tuy nhiên, các nghiên cứu đó tập trung vào những vấn đề chung trên phạm
vi tổng thể cả nước hoặc trên địa bàn một vùng, một tỉnh khác, trong đó chủ yếu