
i
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ
KHOA THUỶ SẢN
Bộ Môn Kỹ Thuật Nuôi Thuỷ Sản Nước Ngọt
HUỲNH THỊ HỒNG
TIẾM
KỸ THUẬT SINH SẢN NHÂN TẠO CÁ TRA
(Pangasianodon hypophthalmus)
TẠI TRUNG TÂM GIỐNG THỦY SẢN TỈNH ĐỒNG THÁP
LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP ĐẠI
HỌC
CHUYÊN NGÀNH NUÔI TRỒNG THỦY
SẢN
CÁN BỘ HƯỚNG
DẪN:
Ts.
PHẠM MINH
THÀNH
2009

i
LỜI CẢM TẠ
Trước hết tôi xin chân thành cám ơn quí thầy, cô Khoa Thủy Sản – Trường Đại
học Cần thơ.
Xin bài tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến thầy Phạm Minh Thành, đã tận tình hướng
dẫn, giúp đỡ và tạo điều kiện cho em hoàn thành đề tài tốt nghiệp này.
Xin cảm ơn đến Ban lãnh đạo Trung Tâm Giống Thủy Sản Tỉnh Đồng Tháp, cô
Nguyễn Thị Rô, chú Huỳnh Văn Thiện các anh, chị và các bạn đồng nghiệp tại
trung tâm đã giúp đỡ em trong quá trình thực tập tiếp cận thực tế và thu thập số
liệu.
Xin cám ơn các bạn lớp Nuôi Trồng Thủy Sản LT-K2 đã hỗ trợ động viên em
trong quá trình hoàn thành đề tài.
Và tôi hoàn thành luận văn này là nhờ phần đóng góp không thể kể hết của gia
đình tôi, xin được cám ơn đến tất cả những người thân.
Một lần nữa, xin nhận nơi đây lòng biết ơn chân thành tới tất cả mọi người đã
giúp đỡ và chia sẻ với tôi để có sự thành công như hôm nay.
Xin chân thành cảm ơn.
Huỳnh Thị Hồng Tiếm

ii
TÓM TẮT
Đồng bằng Sông Cửu Long (ĐBSCL) thuộc hạ lưu sông MeKong có nguồn tài
nguyên nước ngọt dòi dào, phong phú, nguồn nước sông này đóng vai trò quan
trọng đối với nghề nuôi thủy sản của cả nước, chiếm phần lớn diện tích và sản
lượng nuôi trồng.
Hiện nay sản phẩm cá Tra (Pangasianodon hypophthalmus) được xem là nguồn
xuất khẩu thủy sản quan trọng của nước ta, do đó nhiều hộ nuôi mạnh dạn đầu tư
vào đối tượng này. Việc sản xuất giống cá tra nhân tạo, chủ động cung cấp nguồn
giống đáp ứng được nhu cầu ngày càng cao của người sản xuất và mở ra một
hướng đi mới. đặc biệt là sản xuất giống cá.
Mặc dù kỹ thuật sinh sản nhân tạo cá tra được phổ biến rộng rãi ở ĐBSCL nhưng
việc quản lý sản xuất và chất lượng con giống vẫn chưa được quan tâm đúng
mức. Chính vì nhu cầu nuôi cá tra thương phẩm ngày càng mở rộng diện tích từ
đó để đáp ứng nhu cầu về con giống số lượng và chất lượng nên đề tài “Kỹ thuật
sinh sản nhân tạo cá Tra tại Trung Tâm Giống Thủy sản tỉnh Đồng Tháp” được
nghiên cứu thực hiện tại Trung Tâm Giống Thủy sản tỉnh Đồng Tháp như sau:
Từ những quan sát trong các lần kiểm tra cho cá đẻ, Chúng tôi thấy rằng tại
Trung Tâm Giống Thủy sản tỉnh Đồng Tháp có cá bố mẹ thành thục trong suốt
thời gian từ tháng 12 đến tháng 5 năm sau. Đàn cá bố mẹ có những cá thể thành
thục trong suốt thời gian nghiên cứu, phần nào chứng tỏ rằng cá tra mang đặt
điểm sinh sản quanh năm của cá vùng nhiệt đới.
Các điều kiện môi trường nuôi vỗ, cho cá đẻ và ấp trứng cá tra là thuận lợi. Các
đợt kích thích sinh sản nhân tạo cá tra đạt tỷ lệ cá đẻ từ 58,82 đến 87,5%. Sức
sinh sản của cá tra thấp nhất 69.303 trứng/kg cá cái và cao nhất là 143.040 trứng/
kg. Điều này chứng tỏ rằng vào đầu vụ cá có sức sinh sản thấp được tăng dần theo
mức độ thành thục của cá đến giữa vụ và chính vụ.
Tỷ lệ thụ tinh đạt từ 67,8 đến 83,2 %. Sau 17 – 24 giờ trứng bắt đầu nở, thời gian
để cá nở để cá nở hết có thể kéo dài đến 30 giờ.
Tỷ lệ dị hình từ 0,7 đến 1,2.

iii
MỤC LỤC
CHƯƠNG
I
.........................................................................................................
1
GIỚI
THIỆU....................................................................................................
1
CHƯƠNG
II........................................................................................................
3
LƯỢC KHẢO TÀI LIỆU
................................................................................
3
2.1. Tình hình phát triển thủy sản trên thế
giới
.................................................
3
2.2. Tình hình phát triển thủy sản Việt
Nam.....................................................
3
2.3. Đặc điểm sinh học của cá tra (Pangasianodon
hypophthalmus) .................
3
2.3.1. Hệ thống phân
loại
..........................................................................
3
2.3.2. Đặc điểm phân bố
...........................................................................
4
2.3.3. Đặc điểm sinh trưởng
.....................................................................
4
2.3.4. Tập tính dinh dưỡng
.......................................................................
5
2.3.5. Đặc điểm sinh sản
...........................................................................
9
2.4. Kỹ thuật nuôi vỗ cá bố mẹ
......................................................................
10
2.4.1. Chuẩn bị ao nuôi vỗ cá bố mẹ
.....................................................
11
2.4.2. Mùa vụ, thời gian nuôi vỗ cá bố
mẹ
............................................
11
2.4.3. Mật độ thả và tỷ lệ cá bố
mẹ
........................................................
11
2.4.4. Thức ăn nuôi vỗ
............................................................................
12
2.4.5. Chế độ chăm sóc và kiểm tra sự thành thục của cá
...................
12
2.5. Một số kích dục tố thường dùng trong sinh sản nhân
tạo
.........................
13
2.5.1. Não thùy (Hypophysis- tuyến yên)
.............................................
13
2.5.2. HCG (Human Chorionie
Gonadotropin) .....................................
13
2.6. Kỹ thuật sinh sản nhân tạo cá
tra
.............................................................
14
2.6.1. Tiêu chuẩn chọn cá bố
mẹ
............................................................
14
2.6.2. Vấn đề ấp
trứng
.............................................................................
14
CHƯƠNG III
....................................................................................................
16
VẬT LIỆU PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
...............................................
16
3.1. Thời gian nghiên cứu
..............................................................................
16
3.2. Địa điểm nghiên
cứu
..............................................................................
.16
3.3. Vật liệu nghiên
cứu
.................................................................................
16
3.4. Phương pháp nghiên
cứu.........................................................................
16
3.4.1. Nuôi vỗ cá bố mẹ
..........................................................................
16
3.4.2. Kích thích sinh sản nhân tạo cá tra
.............................................
19
3.4.3. Ấp
trứng
.........................................................................................
22
3.4.4. Phương pháp thu và phân tích mẫu
.............................................
22
CHƯƠNG
IV ....................................................................................................
24
KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
.......................................................................
24
4.1. Tổng quan về Trung Tâm Giống Thủy Sản Đồng
Tháp
...........................
24
4.1.1. Vị trí địa lý và cơ sở vật chất
.......................................................
24
4.1.2. Cơ cấu tổ chức và nhân
sự
............................................................
25
4.2. Kết quả nuôi vỗ cá tra bố
mẹ...................................................................
25
4.2.1. Biến động các yếu tố môi trường trong ao nuôi vỗ cá bố
mẹ
....
25

iv
4.2.2. Sự thành thục của cá
.....................................................................
26
4.3. Kết quả kích thích cá sinh
sản
.................................................................
27
4.3.1. Kết quả kích thích cá sinh sản
.....................................................
27
4.3.2. Sự phát triển
phôi..........................................................................
27
CHƯƠNG V
.....................................................................................................
32
KẾT LUẬN VÀ ĐỀ
XUẤT...........................................................................
32
I. Kết
luận
......................................................................................................
32
II. Đề
xuất......................................................................................................
32
TÀI LIỆU THAM KHẢO………………………………………………………33
PHỤ LỤC……………………………………………………………………….35

