Lợi dụng quyền sở hữu trí tuệ để cạnh tranh tại Mỹ
Cadtrak, hãng máy tính lớn của miền Nam nước Mỹ đã thu tiền bản quyền
của các doanh nghiệp kinh doanh máy tính địa phương như là điều kiện để những
công ty này được cấp giấy phép cho hai sáng chế đồ thị máy tính mà công ty
Cadtrak là chủ sở hữu theo cách thức cạnh tranh không lành mạnh.
Theo đánh giá chung thì hành vi của Catrak là cạnh tranh không lành mạnh
bao gồm cả vấn đề ký kết hợp đồng giấy phép. Điều này gây cản trở và không hợp
lý đối với các hoạt động kinh doanh của bên được cấp giấy phép. Catrak đã lạm
dụng các trình tự pháp lý, thu tiền bản quyền không chính đáng, sử dụng điều
khoản đe doạ của Điều 37 Luật thuế của Mỹ năm 1930 vào trong quá trình đàm
phán.
Các quyền sở hữu trí tuệ theo luật pháp Mỹ đã tạo cho chủ sở hữu có quyền
năng đặc biệt và hưởng thụ những vị trí đặc biệt trong pháp luật. Với quyền sở
hữu, chủ sở hữu trí tuệ có thể tạo nên cách thức để thực hiện các quyền năng này,
bao gồm cả quyền cấp giấy phép sở hữu trí tuệ cho người khác để thu tiền bản
quyền, đây chính là cách tốt nhất để khai thác giá trị kinh tế của đối tượng sở hữu
trí tuệ.
Do bởi có những quy định khác nhau của pháp luật, bên cấp phép sở hữu trí
tuệ thường sử dụng vị trí ưu thế của mình để yêu cầu người được cấp phép chấp
nhận những điều kiện trong hợp đồng mà điều kiện này có thể làm hạn chế hoạt
động kinh doanh của bên được cấp giấy phép hoặc dẫn đến những điều kiện không
thuận lợi khác cho bên được cấp phép. Mục đích của bên cấp giấy phép là để làm
tăng lợi nhuận của đối tượng sở hữu trí tuệ và tăng cường sự cạnh tranh của mình
đối với các đối thủ trên thương trường.
Để bảo vệ lợi ích trong nước, Mỹ đã điều chỉnh nội dung của hợp đồng cấp
giấy phép dựa trên các nguyên tắc của luật cạnh tranh trong việc công nhận các
quyền năng của sở hữu trí tuệ. Các quy định liên quan đến việc cấp phép không
hợp lý bao gồm: việc từ bỏ sự không thừa nhận giá trị pháp lý của sở hữu trí tuệ;
điều khoản hợp đồng dài hơn điều khoản cấp giấy phép sở hữu trí tuệ; các hạn chế
sự tự do cạnh tranh; yêu cầu bồi thường thiệt hại cho các sản phẩm không được
bảo hộ, hạn chế đối với số lượng tối đa, ấn định giá cả, hạn chế đối với các đối tác
làm ăn; áp đặt các nghĩa vụ của việc hạ giá; ép buộc bán hàng; sự hạn chế đối với
các giao dịch xuyên quốc gia; hạn chế về doanh thu bán hàng; giấy phép độc
quyền và phối hợp giấy phép; giấy phép đóng hàng bắt buộc.
Những vấn đề cần chú ý từ vụ việc Catrak bao gồm:
(1) Hợp đồng giấy phép có thể sẽ là sự hạn chế các hoạt động kinh
doanh của bên được cấp giấy phép.
Theo báo cáo đánh giá của Học viện nghiên cứu công nghệ công nghiệp
(ITRI), sáng chế của Học viện này bao gồm cả các các đồ thị máy tính và các hệ
thống máy tính. Công ty Cadtrak phân loại các hợp đồng giấy phép của họ thành
"Giấy phép cứng" (board licensing) và " giấy phép hệ thống". Theo "giấy phép
cứng" thì bên được cấp giấy phép sẽ không sản xuất sản phẩm có bao gồm cả
"giấy phép hệ thống". Theo như Giấy phép của Cadtrak, thì sự yêu cầu này là việc
thực hiện quyền của chủ sở hữu một cách hợp pháp.
(2) Thực hiện hành vi hình sự để chống lại các công việc kinh doanh.
Cadtrak đã kiện có tính hình sự chống lại các doanh nghiệp sản xuất ra
những sản phẩm cần phải được cấp phép nhưng không có sự cấp phép của
Cadtrak. Cadtrak có quyền được thực hiện các hành vi phù hợp với quy định của
pháp luật nhưng lại kiện theo vượt mức theo quy định pháp luật. Đáng lẽ vụ kiện
được đưa ra toà dân sự nhưng Cadtrrak lại kiện ra toàn hình sự. Hành động của
Catrak có thể gây hoang mang cho đối thủ cạnh tranh
(3) Lợi dụng việc vi phạm bản quyền để hạ uy tín đối thủ cạnh tranh
Phiên bản sáng chế của vụ việc này bao gồm cả các sản phẩm "thẻ đồ thị"
và "hệ thống máy tính". Trong phạm vi các quyền sáng chế của Cadtrak khi
Cadtrak yêu cầu thu tiền bản quyền của các nhà sản xuất hệ thống máy tính địa
phương, những nhà sản xuất này bị nghi ngờ vi phạm bản quyền trong sản phẩm
máy tính của mình. Kết quả là uy tín của họ sẽ giảm trên thương trường, còn uy tín
của Cadtrak lại tăng cao.
Qua vụ việc Cadtrak, chúng ta không thể nhận thấy rằng Cadtrak đã lạm
dụng quyền sáng chế của họ để vi phạm Luật cạnh tranh. Các doanh nghiệp các
thấy những hành động như trên sẽ rất nguy hiểm cho bản thân doanh nghiệp bởi
uy tín doanh nghiệp sẽ bị ảnh hưởng.