BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ
VIỆN DƯỢC LIỆU
NGUYỄN THỊ HỒNG ANH
NGHIÊN CỨU VỀ THỰC VẬT,
THÀNH PHẦN HÓA HỌC VÀ TÁC DỤNG
CHỐNG VIÊM CỦA LOÀI TỎA DƯƠNG
(BALANOPHORA LAXIFLORA HEMSL.)
LUẬN ÁN TIẾN SĨ DƯỢC HỌC
HÀ NỘI, 2022
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ
VIỆU DƯỢC LIỆU
NGUYỄN THỊ HỒNG ANH
NGHIÊN CỨU VỀ THỰC VẬT,
THÀNH PHẦN HÓA HỌC VÀ TÁC DỤNG
CHỐNG VIÊM CỦA LOÀI TỎA DƯƠNG
(BALANOPHORA LAXIFLORA HEMSL.)
LUẬN ÁN TIẾN SĨ DƯỢC HỌC
CHUYÊN NGÀNH: DƯỢC LIỆU - DƯỢC HỌC CỔ TRUYỀN
MÃ SỐ: 9720206
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. Đỗ Thị Hà
PGS.TS. Nguyễn Thùy Dương
HÀ NỘI, 2022
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi dưới sự
hướng dẫn khoa học của PGS.TS. Đỗ Thị Hà và PGS.TS. Nguyễn Thùy Dương.
Các số liệu, kết quả trình bày trong luận án là trung thực và chưa từng
được ai công bố trong bất kỳ một công trình nào khác.
Tôi xin chịu trách nhiệm về các kết quả của mình.
Tác giả luận án
Nguyễn Thị Hồng Anh
LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành được luận án này, tôi đã nhận được rất nhiều sự giúp đỡ quý báu
của các Thầy Cô giáo, các nhà khoa học cùng bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.
Trước hết, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc nhất tới PGS.TS. Đỗ Thị Hà và
PGS.TS. Nguyễn Thùy Dương, những người thầy đã tận tình hỗ trợ, chỉ bảo tạo điều
kiện thuận lợi nhất cho tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận án.
Tôi cũng xin cảm ơn tới TS. Bùi Hữu Tài - Phòng Nghiên cứu cấu trúc - Viện
Hóa Sinh biển - Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đã giúp đỡ tôi rất
nhiều trong quá trình thực hiện luận án.
Tôi xin chân thành cảm ơn PGS.TSKH. Nguyễn Minh Khởi - Viện trưởng
Viện Dược liệu đã động viên tinh thần và tạo điều kiện thuận lợi để tôi hoàn thành
luận án này.
Tôi xin trân trọng cám ơn các đồng nghiệp tại Khoa Hóa Thực vật - Viện Dược
liệu, Khoa Tài nguyên Dược liệu – Viện Dược liệu, Bộ môn Dược lực - Trường Đại
học Dược Hà Nội và các Phòng ban của Viện Dược liệu đã giúp đỡ, tạo điều kiện giúp
tôi hoàn thành công trình này.
Luận án được hỗ trợ một phần kinh phí từ đề tài cấp Viện Dược liệu “Nghiên
cứu thành phần hóa học Tỏa dương thu hái tại Việt Nam” và đề tài cấp Quốc gia
“Nghiên cứu thành phần hóa học và mt s hoạt tnh sinh học chi Dó đất
(Balanophora) ở Việt Nam, mã s 104.01-2015.75”, do đó, tôi cũng xin gửi lời cảm
ơn tới Viện Dược liệu và Quỹ phát triển Khoa học và Công nghệ quốc gia
(NAFOSTED) đã tạo điều kiện để tôi thực hiện luận án này.
Cuối cùng, tôi xin gửi lời cám ơn sâu sắc tới gia đình và bạn bè đã động viên,
giúp đỡ và tạo mọi điều kiện tốt nhất cho tôi trong suốt quá trình nghiên cứu, học tập
và hoàn thành luận án.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
NCS. Nguyễn Thị Hồng Anh
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN
LỜI CÁM ƠN
DANH MỤC CÁC KÍ HIỆU, TỪ VIẾT TẮT
DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, SƠ ĐỒ
DANH MỤC CÁC BẢNG
ĐẶT VẤN ĐỀ................................................................................................................. 1
CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN ......................................................................................... 3
1.1. TỔNG QUAN VỀ CHI DÓ ĐẤT (BALANOPHORA) ........................................ 3
1.1.1. Thực vật học của chi Dó đất (Balanophora) ......................................................... 3
1.1.2. Thành phần hóa học của một số loài thuộc chi Dó đất.......................................... 6
1.1.3. Công dụng và tác dụng sinh học của một số loài thuộc chi Balanophora .............. 15
1.2. TỔNG QUAN VỀ LOÀI TỎA DƯƠNG (Balanophora laxiflora Hemsl.) ...... 22
1.2.1. Thực vật ............................................................................................................... 22
1.2.2. Thành phần hóa học của loài Tỏa dương (Balanophora laxiflora) ..................... 23
1.2.3. Tác dụng sinh học của loài Tỏa dương (Balanophora laxiflora) ........................ 29
1.3. TỔNG QUAN VỀ VIÊM ..................................................................................... 33
1.3.1. Khái niệm ............................................................................................................ 33
1.3.2. Các chất trung gian hóa học trong phản ứng viêm .............................................. 34
1.3.3. Vai trò của các ROS và MAPK trong phản ứng viêm ........................................ 36
CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ....................... 42
2.1. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU ............................................................................. 42
2.1.1. Nguyên liệu nghiên cứu ....................................................................................... 42
2.1.2. Động vật thí nghiệm ............................................................................................ 43
2.1.3. Thuốc thử, hóa chất, dung môi ............................................................................ 43
2.1.4. Máy móc, thiết bị ................................................................................................. 44
2.2. ĐỊA ĐIỂM NGHIÊN CỨU .................................................................................. 45
2.3. THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU ................................................................................. 46
2.4. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ....................................................................... 46
