ĐẠI HỌC HUẾ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC
NGUYỄN THỊ NGÂN
TIỂU THUYẾT CÁC NHÀ VĂN NỮ VIỆT NAM
GIAI ĐOẠN TỪ 1986 ĐẾN 2010 -
TỪ GÓC NHÌN NỮ QUYỀN
Chuyên ngành: VĂN HỌC VIỆT NAM
Mã số: 9220121
LUẬN ÁN TIẾN SĨ VĂN HỌC VIỆT NAM
Người hướng dẫn khoa học:
1. TS. LÊ THỊ HƯỜNG
2. PGS.TS. BÙI THANH TRUYỀN
HUẾ - 2020
Để hoàn thành luận án này, tôi xin bày tỏ lòng
biết ơn sâu sắc đến sự hướng dẫn tận tình, chu đáo của
TS. Lê Thị Hường và PGS.TS. Bùi Thanh Truyền
- Những người thầy đã dẫn dắt và truyền cảm hứng cho
tôi trên con đường khoa học.
Hoàn thành công trình này, tôi xin gửi lời cảm ơn
sâu sắc đến quý thầy cô giáo trong và ngoài trường đã tận
tình giảng dạy, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập và
thực hiện luận án tại cơ sở đào tạo: Trường Đại học
Khoa học, Đại học Huế.
Xin gửi tất cả tình cảm và lòng biết ơn sâu sắc đến
gia đình, đồng nghiệp, bạn bè đã quan tâm, động viên, chia
sẻ và giúp đỡ để tôi hoàn thành công trình này.
Huế, tháng 01 năm 2020
Nghiên cứu sinh
Nguyễn Thị Ngân
LỜI CAM ĐOAN
Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các kết quả
nêu trong luận án đều có cơ sở khoa học, đảm bảo tính trung thực và độ chính
xác cao nhất có thể. Các trích dẫn đều có xuất xứ rõ ràng.
Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về công trình nghiên cứu của mình.
Người thực hiện
Nguyễn Thị Ngân
MỤC LỤC
Trang
Trang phụ bìa
Lời cảm ơn
Lời cam đoan
Mục lục
MỞ ĐẦU .................................................................................................................... 1
1. Lý do chọn đề tài ................................................................................................. 1
2. Đi tưng và phm vi nghiên cứu ....................................................................... 3
3. Mục tiêu, nhiệm vụ nghiên cứu ........................................................................... 3
4. Hướng tiếp cận và phương pháp nghiên cứu ....................................................... 4
5. Đóng góp của luận án .......................................................................................... 5
6. Cấu trc luận án ................................................................................................... 5
NỘI DUNG ................................................................................................................ 7
Chương 1. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU ....................................... 7
1.1. Tình hình nghiên cứu về lý thuyết nữ quyền .................................................... 7
1.1.1. Các công trình của nước ngoài đưc dịch thuật, giới thiệu ở Việt Nam .... 7
1.1.2. Các công trình nghiên cứu về lý thuyết nữ quyền của các tác giả
trong nước ................................................................................................ 13
1.2. Tình hình nghiên cứu văn xuôi và tiểu thuyết nữ Việt Nam sau 1986 từ lý
thuyết nữ quyền .............................................................................................. 18
1.3. Đánh giá tình hình nghiên cứu và hướng triển khai đề tài ............................. 25
1.3.1. Những luận điểm đưc thừa nhận rộng rãi............................................... 25
1.3.2. Những khoảng trng bỏ li và hướng triển khai của đề tài ...................... 27
Tiểu kết chương 1 .................................................................................................... 28
Chương 2. NỮ QUYỀN LUẬN VÀ SẮC THÁI NỮ QUYỀN TRONG VĂN
XUÔI VIỆT NAM HIỆN ĐẠI ............................................................................... 29
2.1. Nữ quyền luận ................................................................................................. 30
2.1.1. Những khái niệm liên quan ...................................................................... 30
2.1.2. Phê bình nữ quyền và li viết nữ .............................................................. 35
2.2. Sắc thái nữ quyền trong văn xuôi Việt Nam hiện đi ..................................... 39
2.2.1. Những dấu hiệu khởi đầu của nữ quyền trong văn xuôi trước 1975 ........ 39
2.2.2. Biểu hiện đa dng của sắc thái nữ quyền trong văn xuôi sau 1975.......... 47
Tiểu kết chương 2 .................................................................................................... 55
Chương 3. HỆ ĐỀ TÀI, NHÂN VẬT TRONG TIỂU THUYẾT CÁC NHÀ VĂN
NỮ VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 1986 - 2010 TỪ GÓC NHÌN NỮ QUYỀN ......... 56
3.1. Hệ đề tài từ góc nhìn nữ quyền ....................................................................... 56
3.1.1. Đề tài tình yêu, tình dục - khoái cảm và thăng hoa .................................. 57
3.1.2. Đề tài hôn nhân, gia đình - khát vọng thành thật ..................................... 63
3.1.3. Đề tài chiến tranh, hậu chiến - nữ quyền sinh thái .................................. 67
3.2. Hệ nhân vật nữ từ góc nhìn nữ quyền ............................................................. 76
3.2.1. Kiểu nhân vật s phận .............................................................................. 76
3.2.2. Kiểu nhân vật “nổi lon” .......................................................................... 81
3.2.3. Kiểu nhân vật bản năng ............................................................................ 89
Tiểu kết chương 3 .................................................................................................... 97
Chương 4. LỐI VIẾT NỮ NHÌN TỪ PHƯƠNG THỨC TRẦN THUẬT
TRONG TIỂU THUYẾT CÁC NHÀ VĂN NỮ VIỆT NAM GIAI ĐOẠN
1986 - 2010 ............................................................................................................... 98
4.1. Sự lựa chọn ngôi kể mang cách nhìn, cách nghĩ của giới .............................. 98
4.1.1. Người kể chuyện ngôi thứ nhất - cái “tôi” nữ giới ................................... 98
4.1.2. Người kể chuyện ngôi thứ ba – tác giả hàm ẩn ...................................... 105
4.2. Các kiểu kết cấu thể hiện li viết “tự ăn mình” ............................................ 109
4.2.1. Kết cấu dòng ý thức – nhu cầu giãi bày ................................................. 109
4.2.2. Kết cấu phân mảnh - cảm thức về cái vụn nhỏ đời thường .................... 113
4.2.3. Kết cấu liên văn bản – trực giác và những khoảnh khắc bất cht .......... 118
4.3. Giọng điệu trần thuật mang cảm thức giới ................................................... 123
4.3.1. Giọng trữ tình, cảm thương .................................................................... 124
4.3.2. Giọng hài hước, châm biếm ................................................................... 128
4.3.3. Giọng hoài nghi, triết lý ......................................................................... 132
Tiểu kết chương 4 .................................................................................................. 136
KẾT LUẬN ............................................................................................................ 138
DANH MỤC CÁC BÀI BÁO KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ ............................. 142
TÀI LIỆU THAM KHẢO .................................................................................... 143
PHỤ LỤC