BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÂY NGUYÊN
LÊ THỊ THANH MAI
ĐẶC TRƯNG NGÔN NGỮ THƠ NGUYỄN QUANG THIỀU
(KHẢO SÁT QUA TUYỂN TẬP CHÂU THỔ)
LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành : Ngôn ngữ học
Mã số : 8229020
Người hướng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Thị Kim Hồng
ĐẮK LẮK, NĂM 2026
i
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan: Đây là công trình của riêng tôi nghiên cứu, dưới sự hướng
dẫn khoa học của TS. Nguyễn Thị Kim Hồng.
Kết quả và số liệu của công trình nghiên cứu là trung thực, chưa từng công bố
dưới bất cứ hình thức nào.
Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về các số liệu công bố trong đề án.
Đắk Lắk, ngày tháng năm 2026
Tác giả
Lê Thị Thanh Mai
ii
LỜI CẢM ƠN
Đề án này được hoàn thành dưới sự hướng dẫn khoa học của TS. Nguyễn
Thị Kim Hồng. Nhân dịp này, tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến sự quan
tâm giúp đỡ, chỉ bảo tận tình của cô trong suốt thời gian qua.
Cho phép tôi gửi lời cảm ơn sâu sắc đến Quý Thầy Cô Bộ môn Ngữ văn,
phòng Đào tạo Sau đại học, tập thể lớp Cao học Ngôn ngữ học niên khóa 2023 –
2025, Trường Đại học Tây Nguyên đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong quá trình
thực hiện đề án.
Đặc biệt, tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến gia đình, bạn bè đã luôn động
viên, giúp đỡ tôi trong suốt thời gian học tập và nghiên cứu.
Đắk Lắk, ngày tháng năm 2026
Tác giả
Lê Thị Thanh Mai
iii
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN .................................................................................................. i
LỜI CẢM ƠN ...................................................................................................... ii
MỤC LỤC ........................................................................................................... iii
PHẦN THỨ NHẤT: MỞ ĐẦU ........................................................................... 1
1. Lí do chọn đề tài ................................................................................................. 1
2. Lịch sử nghiên cứu ............................................................................................. 2
3. Mục tiêu nghiên cứu ........................................................................................... 5
3.1. Mục tiêu nghiên cứu ........................................................................................ 5
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu ...................................................................................... 5
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ...................................................................... 6
4.1. Đối tượng nghiên cứu ...................................................................................... 6
4.2. Phạm vi nghiên cứu ......................................................................................... 6
5. Phương pháp nghiên cứu .................................................................................... 6
6. Đóng góp của đề tài ............................................................................................ 7
7. Cấu trúc của đề án .............................................................................................. 7
PHẦN THỨ HAI: NỘI DUNG ........................................................................... 8
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG LIÊN
QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI ............................................................................................ 8
1.1. Thơ và ngôn ngữ thơ ....................................................................................... 8
1.1.1. Định nghĩa thơ .............................................................................................. 8
1.1.2. Ngôn ngữ thơ .............................................................................................. 10
1.2. Khái niệm vần, nhịp trong thơ ...................................................................... 17
1.2.1. Khái niệm vần thơ ...................................................................................... 17
1.2.2. Khái niệm nhịp thơ ..................................................................................... 18
1.3. Một số nét giới thiệu về Nguyễn Quang Thiều và sáng tác của nhà thơ ...... 20
1.3.1. Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều ................................................................... 20
1.3.2. Sự nghiệp sáng tác...................................................................................... 20
1.3.3. Thành tựu thơ ca của Nguyễn Quang Thiều .............................................. 21
iv
1.3.4. Tuyển tập Châu thổ .................................................................................... 25
1.4. Tiểu kết .......................................................................................................... 30
CHƯƠNG 2: ĐẶC TRƯNG THỂ THƠ, VẦN VÀ NHỊP TRONG CHÂU
THỔ...................................................................................................................... 31
2.1. Đặc trưng thể thơ trong Châu thổ ................................................................. 31
2.1.1. Thể thơ lục bát ............................................................................................ 31
2.1.2. Thể thơ tự do .............................................................................................. 34
2.2. Đặc trưng vần trong Châu thổ ....................................................................... 41
2.2.1. Vần trong Châu thổ .................................................................................... 41
2.2.2. Vai trò của vần thơ trong Châu thổ ............................................................ 47
2.3. Đặc trưng nhịp trong Châu thổ ..................................................................... 48
2.3.1. Nhịp trong thơ lục bát ................................................................................ 49
2.3.2. Nhịp trong thơ tự do ................................................................................... 49
2.4. Tiểu kết .......................................................................................................... 50
CHƯƠNG 3: ĐẶC TRƯNG TỪ NGỮ, CÚ PHÁP VÀ MỘT SỐ BIỆN PHÁP
TU TỪ ĐẶC SẮC TRONG CHÂU THỔ ......................................................... 52
3.1. Đặc trưng từ ngữ, cú pháp trong Châu thổ ................................................... 52
3.1.1. Đặc trưng từ ngữ trong Châu thổ ............................................................... 52
3.1.2. Đặc trưng cú pháp trong Châu thổ ............................................................. 61
3.2. Một số biện pháp tu từ đặc sắc trong Châu thổ ............................................ 64
3.2.1. Biện pháp so sánh ....................................................................................... 64
3.2.2. Biện pháp điệp ............................................................................................ 68
3.3. Tiểu kết .......................................................................................................... 73
PHẦN BA: KẾT LUẬN ..................................................................................... 74
TÀI LIỆU THAM KHẢO ................................................................................. 77
PHỤ LỤC ............................................................................................................ 81
