B GIÁO DC VÀ ĐÀO TO
TRƯNG ĐI HC VINH
HOÀNG TH THU




!"#$
CHUYÊN NGÀNH: HÓA PHÂN TÍCH
MÃ S#: 60.44.29
LU+N VĂN THC SĨ HÓA HC
Ngưi hưng dn khoa hc:
GS.TS. H. VI/T QUÝ
VINH – 2010
1
LI C4M ƠN
Lun văn ñưc hoàn thành ti Phòng thí nghim Hóa phân tích Khoa
Hóa Trư#ng Đi h%c Vinh, Phòng thí nghim Trung tâm ki)m nghim
Dưc ph+m  M- ph+m Ngh An.
Đ) hoàn thành lun văn này, tôi xin chân thành t5 lòng bi7t ơn sâu s:c
ñ7n th;y hư<ng d>n khoa h%c GS 6 TS. H7 Vi9t Quý ñã giao ñ@ tài và tn
tình hư<ng d>n, to m%i ñi@u kin thun li nhBt cho vic nghiên cDu và hoàn
thành lun văn.
Tôi xin chân thành cEm ơn PGS 6 TS. Nguy?n KhCc Nghĩa ñã ñóng
góp các ý ki7n quí báu trong quá trình hoàn thành lun văn.
Tôi cũng rBt cEm ơn BCN khoa sau Đi h%c, khoa Hoá, các th;y cô
trong bJ môn phân tích, các cán bJ phòng thí nghim và các bn ñKng nghip
ñã to m%i ñi@u kin thun li và nhit tình giúp ñM tôi trong quá trình nghiên
cDu và hoàn thành lun văn.
Tôi rBt bi7t ơn nhNng ngư#i thân trong gia ñình và bn bè ñã ñJng viên
và giúp ñM tôi trong quá trình thPc hin lun văn này.
Vinh, tháng 11 năm 2010
HOÀNG TH THU
2
MG ĐHU
Trong nhNng năm g;n ñây, vic tăng ñJ nhy và ñJ ch%n l%c cho các
phương pháp phân tích ñã trR thành xu th7 tBt y7u cSa ngành phân tích hin
ñi. Đ) nâng cao ñJ nhy, ñJ ch%n l%c, có th) sT dUng nhi@u bin pháp khác
nhau, mJt trong các bin pháp ñơn giEn nhưng mang li k7t quE cao là sT
dUng phương pháp chi7t, ñVc bit là chi7t các phDc ña ligan ñã và ñang trR
thành mJt con ñư#ng có tri)n v%ng và hiu quE ñ) nâng cao các chW tiêu cSa
phương pháp phân tích. Đi@u này ñVc bit thun li trong các phương pháp
phân tích tX hp như: Chi7t tr:c quang; Chi7t huỳnh quang; Chi7t hBp
thU và phát x nguyên tT; Chi7t  cPc phX.
ĐKng là nguyên t\ ñưc Dng dUng rJng rãi trong nhi@u lĩnh vPc như kĩ
thut luyn kim, công nghip năng lưng, thPc ph+m, dưc ph+m. Tuy nhiên
sP có mVt cSa ñKng v<i hàm lưng vưt quá gi<i hn cho phép gây Enh hưRng
không t\t cho sDc kho_ con ngư#i và sinh vt.
Vic xác ñ`nh hàm lưng ñKng trong các ñ\i tưng phân tích ñưc xác
ñ`nh bang nhi@u phương pháp khác nhau, trong ñó phương pháp tr:c quang và
chi7t tr:c quang dPa trên sP to phDc ña ligan v<i các thu\c thT to phDc
Chelat là mJt hư<ng nghiên cDu ñưc quan tâm nhi@u, ñó là do các phDc này
v<i h s\ hBp thU phân tT, hang s\ b@n cao, db chi7t, làm giàu bang các dung
môi hNu cơ, do ñó cho phép ñáp Dng ñưc chW tiêu cSa phương pháp phân
tích ñ`nh lưng.
Thu\c thT 1 (2 pyridylazo) – 2 naphthol (PAN) có khE năng to
phDc màu ñơn ña ligan v<i nhi@u ion kim loi. Phương pháp chi7t tr:c
quang các loi phDc này ñ@u cho ñJ nhy, ñJ ch%n l%c và ñJ chính xác cao
hơn khi xác ñ`nh vi lưng các nguyên t\ kim loi.
Te nhNng lý do thPc tibn trên, chúng tôi ñã ch%n ñ@ tài: "Nghiên cu
chit trc quang s to phc ña ligan trong h 1 " (2 " pyridylazo) " 2 "
naphthol (PAN) " Cu(II) " (CHCl
2
COO)
và ng d0ng phân tích" làm lun
văn t\t nghip thc sĩ .
3
ThPc hin ñ@ tài này chúng tôi nghiên cDu giEi quy7t các vBn ñ@ sau:
1. Nghiên cDu khE năng chi7t phDc trong h PAN  Cu(II)
 CHCl
2
COO
bang các dung môi hNu cơ thông dUng, lPa ch%n dung môi t\t nhBt.
2. Nghiên cDu sP to phDc và khE năng chi7t phDc PAN Cu(II)
CHCl
2
COO
bang dung môi metylisobutylxeton.
3. KhEo sát các ñi@u kin t\i ưu cSa phDc to thành.
4. Xác ñ`nh thành ph;n, cơ ch7 phEn Dng và các tham s\ ñ`nh lưng
cSa phDc.
5. Nghiên cDu Enh hưRng cSa ion cEn, xây dPng ñư#ng chu+n bi)u dibn sP
phU thuJc mt ñJ quang vào nKng ñJ cSa phDc.
4
Chương 1
TMNG QUAN
1.1 GINI THIOU VP NGUYÊN T# Đ.NG
1.1.1 VQ trí, cUu trúc ñiXn tY, trZng thái oxi hoá c^a ñ7ng
ĐKng là nguyên t\ mà loài ngư#i ñã bi7t te th#i cX xưa.
ĐKng là nguyên t\ R ô thD 29, nhóm IB trong bEng HTTH, trN lưng
ñKng trong v5 trái ñBt chi7m 0,003% tXng s\ các nguyên t\. Trong tP nhiên
ñKng có th) tKn ti R dng tP do hoVc dng hp chBt: ChS y7u là các dng hp
chBt Sunfua, các khoáng vt chancozit (Cu
2
S), chancopirit (CuFeS
2
), và
bocnit (Cu
3
FeS
3
) chúng là thành ph;n cSa các quVng ña kim loi. Ngư#i ta ít
gVp các hp chBt chDa oxi: Malachit (CuCO
3
.Cu(OH)
2
), azurit
(2CuCO
3
.Cu(OH)
2
) và cuprit (Cu
2
O)...các hp chBt cơ kim, v<i các trng thái
oxi hoá 0, +1, +2, +3. Trong ñó trng thái oxi hoá +2 là ñVc trưng nhBt.
Kí hiu: Cu
S\ thD tP: 29
Kh\i lưng nguyên tT: 63,549
CBu hình electron:
[
]
Ar
3d
10
4s
1
Bán kính nguyên tT (A
0
): 1,28
ĐJ âm ñin: 1,9
Th7 ñin cPc tiêu chu+n( V): E
0
2
/
Cu Cu
+
=0,337
Năng lưng ion hoá (eV): I
1
= 7,72; I
2
=20,29; I
3
= 36,9
1.1.2. Tính chUt v`t lí và tính chUt hoá hcc c^a ñ7ng [1]
1.1.2.1. Tính chAt vBt lí.
ĐKng là kim loi màu ñ5 nâu, có ánh kim, d>n ñin và d>n nhit rBt t\t,
db dát m5ng và kéo si. ĐKng tinh khi7t tương ñ\i m@m, các tp chBt làm tăng
ñJ cDng cSa ñKng. Dư<i ñây là mJt s\ hang s\ vt lí cSa ñKng.
CBu trúc tinh th): lp phương tâm din
Kh\i lưng riêng (g/cm
3
): 9,94