ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT
NGÔ THỊ HƢƠNG THƠM
XÂY DỰNG NHÀ NƢỚC PHÁP QUYỀN
VIỆT NAM
Chuyên ngành : Lý luận và lịch sử nhà nước và pháp luật
Mã số : 60 38 01 01
LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS TRỊNH ĐỨC THẢO
HÀ NỘI - 2014
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan Luận văn là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các
kết quả nêu trong Luận văn chưa được công bố trong bất kỳ công trình nào
khác. Các số liệu, ví dụ và trích dẫn trong Luận văn đảm bảo tính chính xác,
tin cậy và trung thực. Tôi đã hoàn thành tất cả các môn học và đã thanh toán
tất cả các nghĩa vụ tài chính theo quy định của Khoa Luật Đại học Quốc gia
Hà Nội.
Vậy tôi viết Lời cam đoan này đề nghị Khoa Luật xem xét để tôi có thể
bảo vệ Luận văn.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
NGƢỜI CAM ĐOAN
Ngô Thị Hƣơng Thơm
MỤC LỤC
Trang
Lời cam đoan
Mục lục
Danh mục các ký hiệu, các chữ viết tắt
MỞ ĐẦU
1
Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ XÂY DỰNG NHÀ
NƢỚC PHÁP QUYỀN VIỆT NAM
4
1.1.
Khái quát chung về Nhà nước pháp quyền
4
1.1.1.
Quan điểm, tư tưởng về Nhà nước pháp quyền qua các thời kỳ
4
1.1.2.
Khái niệm Nhà nước pháp quyền
9
1.1.3.
Đặc điểm chung của Nhà nước pháp quyền
11
1.2.
Khái niệm, đặc trưng và nội dung xây dựng nhà nước pháp
quyền Việt Nam
14
1.2.1.
Khái niệm về Nhà nước pháp quyền Việt Nam
14
1.2.2.
Những đặc trưng cơ bản của Nhà nước pháp quyền Việt Nam
16
1.2.3.
Nội dung xây dựng Nhà nước pháp quyền Việt Nam
25
1.3.
Mô hình Nhà nước pháp quyền của một số nước trên thế giới
và giá trị tham khảo cho Việt Nam
26
1.3.1.
Mô hình Nhà nước pháp quyền của một số nước trên thế giới
26
1.3.2.
Giá trị tham khảo cho Việt Nam
29
Chƣơng 2: THỰC TRẠNG XÂY DỰNG NHÀ NƢỚC
PHÁP QUYỀN VIỆT NAM TỪ KHI ĐỔI MỚI ĐẾN
NAY (TỪ NĂM 1986 ĐẾN NAY)
31
2.1.
Thực trạng xây dựng pháp luật
31
2.1.1.
Thành tựu đạt được
31
2.1.2.
Một số hạn chế
36
2.2.
Thực trạng xây dựng bộ máy nhà nước
46
2.2.1.
Những thành tựu trong tổ chức bộ máy nhà nước đảm bảo
quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân
46
2.2.2.
Một số hạn chế trong tổ chức bộ máy nhà nước thời kỳ đổi mới
55
2.3.
Thực trạng phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa
59
2.3.1.
Những thành tựu về phát huy dân chủ
59
2.3.2.
Một số hạn chế
62
2.4.
Thực trạng xây dựng mối quan hệ giữa Đảng, Nhà nước và
Nhân dân
63
2.4.1.
Những thành tựu đạt được
63
2.4.2.
Một số hạn chế cần khắc phục
65
2.5.
Nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế
66
Chƣơng 3: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP TIẾP TỤC
XÂY DỰNG VÀ HOÀN THIỆN VIỆC XÂY DỰNG NHÀ
NƢỚC PHÁP QUYỀN VIỆT NAM HIỆN NAY
70
3.1.
Quan điểm
70
3.2.
Những giải pháp để tiếp tục xây dựng và hoàn thiện việc xây
dựng Nhà nước pháp quyền Việt Nam hiện nay
71
3.2.1.
Đổi mới tổ chức, hoạt động của Quốc hội
71
3.2.2.
Đẩy mạnh cải cách nền hành chính nhà nước
82
3.2.3.
Đẩy mạnh cải cách tư pháp
86
3.2.4.
Đẩy mạnh xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật và tổ chức
thực hiện pháp luật
93
3.2.5.
Thực hiện dân chủ hóa các lĩnh vực của đời sống xã hội
99
3.2.6.
Đẩy mạnh đấu tranh chống quan liêu, tham nhũng và những
hiện tượng tiêu cực khác trong bộ máy nhà nước
103
3.2.7.
Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức đủ năng lực, phẩm chất đáp
ứng yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa
108
3.2.8.
Đổi mới và tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước
111
KẾT LUẬN
114
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
116
DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT
HĐND : Hội đồng nhân dân
QPPL : Quy phạm pháp luật
UBND : Ủy ban nhân dân
VBQPPL : Văn bản quy phạm pháp luật
XHCN : Xã hội chủ nghĩa