ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
NGUYỄN THỊ TRANG THỦY
NGHỆ THUẬT TRẦN THUẬT TRONG TIỂU THUYẾT
TRẦN DẦN QUA ĐÊM NÚM SEN VÀ NHỮNG NGÃ TƢ
VÀ NHỮNG CỘT ĐÈN
LUẬN VĂN THẠC SĨ VĂN HỌC
HÀ NỘI - 2020
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
NGUYỄN THỊ TRANG THỦY
NGHỆ THUẬT TRẦN THUẬT TRONG TIỂU THUYẾT
TRẦN DẦN QUA ĐÊM NÚM SEN VÀ NHỮNG NGÃ TƢ
VÀ NHỮNG CỘT ĐÈN
Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành: Văn học Việt Nam
Mã số: 8229030.04
Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS. TS HÀ VĂN ĐỨC
HÀ NỘI - 2020
LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành luận văn này, em đã nhận được sự giúp đỡ tận tình của các
thầy cô giáo Khoa Văn học, Trường Đại học Khoa học xã hội văn nhân văn – Đại
học Quốc Gia Hà Nội, các thầy cô công tác tại Viện Văn học Việt Nam, gia đình,
bạn bè và đồng nghiệp. Em xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ quý báu đó.
Đặc biệt em xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành và sâu sắc nhất đến PGS.TS
Hà Văn Đức – người đã hết lòng giúp đỡ, chỉ bảo tận tình để em hoàn thành tốt
luận văn này.
Em xin gửi tới quý thầy cô trong Hội đồng bảo vệ lời cảm ơn chân thành!
Do còn hạn chế về trình độ nên luận văn chắc chắn sẽ còn nhiều thiếu sót,
em rất mong nhận được sự chỉ bảo, góp ý từ phía thầy cô, đồng nghiệp và các bạn.
Hà Nội, tháng 05 năm 2020
Tác giả luận văn
Nguyễn Thị Trang Thủy
1
MỤC LỤC
PHẦN MỞ ĐẦU ......................................................................................................... 3
1. Lí do chọn đề tài...................................................................................................... 3
2. Lịch sử vấn đề ......................................................................................................... 5
3. Mục đích nghiên cứu ............................................................................................... 8
4. Đối tƣợng, phạm vi nghiên cứu .............................................................................. 8
5. Phƣơng pháp nghiên cứu ........................................................................................ 8
6. Đóng góp luận văn .................................................................................................. 9
7. Cấu trúc luận văn .................................................................................................. 10
PHẦN NỘI DUNG ................................................................................................... 11
CHƢƠNG 1. LÝ THUYẾT TRẦN THUẬT VÀ KHÁI QUÁT VỀ TIỂU THUYẾT
TRÂN DẦN .............................................................................................................. 11
1.1. Lý thuyết nghệ thuật trần thuật .......................................................................... 11
1.1.1. Khái niệm trần thuật ........................................................................................ 11
1.1.2. Vai trò của nghệ thuật trần thuật trong xây dựng tiểu thuyết ......................... 12
1.2. Khái quát về tiểu thuyết Trần Dần ..................................................................... 15
1.2.1. Trần Dần và hành trình sáng tạo nghệ thuật ................................................... 15
1.2.2. Giới thiệu tiểu thuyết Trần Dần ...................................................................... 19
CHƢƠNG 2. ĐIỂM NHÌN TRẦN THUẬT VÀ HÌNH THỨC KẾT CẤU TRẦN
THUẬT TRONG TIỂU THUYẾT TRẦN DẦN ...................................................... 24
2.1. Điểm nhìn trấn thuật trong tiểu thuyết Trần Dần. .............................................. 24
2.1.1. Khái quát về điểm nhìn trần thuật ................................................................... 24
2.1.2. Điểm nhìn trần thuật trong tiểu thuyết Đêm núm sen và Những ngã tư và
những cột đèn ............................................................................................................ 30
2.1.2.1. Điểm nhìn bên trong với Đêm núm sen ........................................................ 32
2.2.2.2. Điểm nhìn bên ngoài với Những ngã tư và những cột đèn..........................29
2.2.2.3. Điểm nhìn phức hợp với Những ngã tư và những cột đèn..........................32
2.2. Hình thức kết cấu trần thuật trong tiểu thuyết Trần Dần ................................... 35
2.2.1. Khái niệm về kết cấu và kết cấu trần thuật ..................................................... 35
2.2.2. Hình thức kết cấu trần thuật trong tiểu thuyết Đêm núm sen và Những ngã tư
và Những cột đèn....................................................................................................... 39
2
CHƢƠNG 3. NGÔN NGỮ NGHỆ THUẬT VÀ GIỌNG ĐIỆU TRẦN THUẬT
TRONG TIỂU THUYẾT CỦA TRẦN DẦN ........................................................... 55
3.1. Ngôn ngữ nghệ thuật trong tiểu thuyết của Trần Dần ........................................ 55
3.1.1. Giới thuyết chung về ngôn ngữ nghệ thuật ..................................................... 55
3.1.2. Ngôn ngữ nghệ thuật trong Đêm núm sen và Những ngã tư và những cột đèn .... 57
3.2. Giọng điệu trần thuật trong tiểu thuyết của Trần Dần ....................................... 74
3.2.1. Giới thuyết chung về giọng điệu trần thuật ..................................................... 74
3.2.2. Giọng điệu trần thuật trong Đêm núm sen và Những ngã tư và những cột đèn .... 76
PHẦN KẾT LUẬN ................................................................................................... 93
TÀI LIỆU THAM KHẢO ......................................................................................... 95