ĐẠI HỌC ỌUỎC GIA HÀ NỘI
TRI (>\<; HAI HỌC' KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHAN VÁN
BÙI THỊ MAI HƯƠNG
NHỮNG CÁCH TÂN NGHỆ THUẬT
CỦA PHONG TRÀO THƠ MỚI GIAI ĐOẠN 1932 - 1935
Chuyên ngành: Văn học Việt Nam
Mã sô: 60 22 34
LUẬN VẢN THẠC sĩ VĂN HỌC
Người hướng dẫn khoa học
PGS.TS. Lý Hoài Thu
HÀ NỘI - 2009
MỤC LỤC
MỤC LỤC............................................................................................01
MỜ D À U .................................................................................................. 03
Ch iro ng 1: Nllĩ NC; CIIUYKN ĐÔI TRONG QUAN NIỆM
Milll m i ẠT VẢ S ự XIỈÁT HIỆN THÉ 1IỆ THI NHÂN 1932-
1935. Ị 1
1.1. Những chuyên đôi trong quan niệm nghệ thuật tho* ca từ
đầu thế ki XX đến năm 1930.......................................................... 1 1
1.1.1. Những biên đôi trong đời sông chính trị, kinh tê, xà hội đã
hình thành nên đời sống văn hoá tư tưởng, văn học m ới
.............
11
1.1.2. Sự chuyên đôi trong quan niệm, tư duy nghệ thuật
....................
1 3
1.2. Sự xuất hiện thế hệ thi nhân trong Phong trào Tho- mói
giai đoạn 1932-1935
............................................................................. 23
1.2.1. Những gương mặt tiêu biểu của Phong trào Thơ mới giai
đoạn 1932-1935....................................................................................... 23
Trail ti
1.2.2 Nhữtm nét đôi mới chính của Phong trào Thơ mới 1932-1935 . 38
Chương 2: NIIỪNC CÁCH TÂN NGHỆ THUẬT ví: THIÊN
NHIÊN VÀ TÌNH YÊU TRONG THO MỚI GIAI ĐOẠN 1932- 45
1935
2.1. Thiên n h iên ........................................................................................45
2.1.1. Thiên nhiên cá thê h o á.............................................................................47
2.1.2. Thiên nhiên đẹp và buôn...................................................................... 53
2.1.3 Thiên nhiên được cám nhộn từ nhiêu giác quan
............................
60
2.2. Tình yêu.................................................................................................... 65
2.2.1. Thơ mói LÚ ai đoạn 1932-1935 bày tỏ khát vọnụ được yêu
tluronu, một cách thành thực.................................................................71
2.2 2. Tình yêu được bộc lộ đây đủ nhừnu cung bậc cua cam xúc
.......
74
C'liu on ị» 3: NHCNí; ( Ác II TẨN VÊ TI lí: THƠ VÀ NGÔN
N < ã ............................................................................................................. 85
3.1. The t h o ...................................................................................................... 85
3.1.1. Những cách tàn tù' những thê thơ truyên thông............................. 87
3. i .2. Tiêp thu và sáng tạo các thè thơ mới
................................................
92
3.1 . V Câu trúc HLỉỏn ngừ thê loại có nhiêu đôi mới
.................................
99
3.2. Ngôn n g ừ . ................................................................................................ 101
3.2.1. Lời t h ơ ....................................................................................................... 101
3.2.2. Câu t h ơ ..................................................................................................... 114
KÉT L U Ậ N ............................................................................................. 120
Tài liệu th am k h ảo ................................................................................. 124
Phụ lụ c ....................................................................................................... 128
• t
MO DẢU
1. Lí do chọn đề tài
Tronu tiên trình hiện đại hoá thư ca dân tộc, Phon» trào Thơ mới có ý
nghĩa đặc biệt quan trọ nu. Đỏ là “cuộc cách mạn lĩ thi ca" đã chuyển đôi loàn
bộ hệ ihônu quan niệm, tư duy, thi pháp thơ từ mô hình cô điên sane mỏ hình
thơ ca hiện đại. Thơ mới, n«ay khi ra đời. đà đặt tron« mối quan hệ từ “xuna
khac ' đén “hoà giải” với thơ ca truyền thông, sau này trong nhừnti thời điêm
đặc biệt cua lịch sử dân tộc, số phận nó CLÌnn eặp khônu ít “nhữnu bước thăng
tràrn". Đại hội Đảniỉ VI năm 1986 dã đưa quan điểm đôi mới đối với mọi lĩnh
vực của đời S Ô 111Z xà hội tronu đó có văn học nghệ thuật. Từ đây, cách nhìn
nhận, đánh ơiá dôi với các vấn đề trong văn chương cũng như đối với việc
thâm bình những giá trị của Thơ mới có phần cởi mở và thoa đáng hon, đồn«
thời trao tra cho dòng thơ ca này vị trí xứns đáng “Một thời đại tron» thi ca”.
Phons trào Thư mới chính thức ra đời vào năm 1932, người mở màn
“ũây sự" là Phan Khôi, tiếp đó là sự xuất hiện cả một thế hệ thi nhân. Trong
mây năm đâu, các nhà thơ mang trên mình một trọng trách quan trọng đó là,
dâu tranh với “thành tri” thơ cũ và đưa Thơ mới từ non ncVt, chập chừng, đến
độ thuần thục... Ket thúc năm 1935, Thơ mới hoàn toàn thắng thể, đã làm chủ
thi đàn và mở ra một trang mới cho thi ca dân tộc. Thế hệ các nhà thơ giai
đoạn sau trưởng thành và nổi tiếp trên hành trình sáng tạo, eặt hái được nhiều
thành lựu xuât sac với nhừnu tên tuổi rạns danh một thời của xứ sở thơ ca
như: Xuân Diệu, Huy Cận, Chế Lan Viên, Hàn Mặc Tử, Nguyền Bính... Từ
năm 1940 - 1945, Thơ mới rơi vào khunti hoảns: và kết thúc.
Nnhiên cứu di sản Thơ mới là nhiệm vụ và cuntí là neuồn cảm hứnạ
cua nhiêu thê hệ yêu văn ehươna. Nhìn lại thành qua huy hoàim cua dònu thơ
này khôim thê khôn« nhắc đen vai trò của nhĩrim nmrừi "khai son phá thạch”
3
dâu tranh vói lòi thư dà “nuự trị từ imàn dòi", táo bạo thè imhiệm thành cônu
nhừnu thê loại mới, tạo nên taim quan trợim cho thơ ca hiện đại phát trien.
C ònu lao dó thuộc về thế hệ thi nhân tiên phong. Họ dã nồ lực hết mình, dicn
ihuyêt bênh vực cho một lôi thơ còn “trínm nước” và dê tăim sức thuyêt phục
các nhà thơ cù na dà có một thực tiễn sáim tác dày dặn luôn sáne tạo khôniỉ
Iiiùma. Kêt thúc cuộc dâu tranh vó’i thơ cũ, cùn« là luc thơ ca nước ta được
tân kì từ nội duim tư tirón» đến hình thức nshệ thuật.
Lịch sử nghiên cứu Thơ mới đã khám phá nhiều bình diện khác nhau,
từ sự ra đời, diễn biến, nhừnơ giá trị tư tưởng, nahệ thuật của Phontỉ trào Thơ
mới, cùng như các trào lưu, các tác uia có sức ảnh hưởng lớn đến tiến trình
đòi mới thi ca. Song, đối với Thư mới eiai đoạn 1932-1935, cho đến nay chưa
co công trình nào nghiên cứu một cách đầy đủ, hệ thốn« về nhừns công trạne,
thành qua của nó trons tiến trình đổi mới thơ ca dàn tộc. Với ý nghĩa lịch sử
đó, tác uia luận văn đã chọn đề tài: “Những cách tân nghệ thuật của Phong
trào Thư mỏi giai đoạn 1932-ỉ 935” cho công trình nghiên cứu của mình.
2. L ịch sử nghiên cứu vấn đề
Phoníỉ trào Thơ mới là “thời đại” đặc biệt troriíi dòng chảy chung của
thơ ca dân tộc. Troné- lịch sử nghiên cứu, nhiều quan điểm đánh giá về Thơ
mới chịu sự ảnh hườn lĩ, chi phối mạnh mẽ từ nhừim quan điểm chính trị đặc
biệt tronu nhừnLỉ năm kháng chiến. Chủnu tỏi chia lịch sử nạhiên cứu vấn đề
thành ba thời ki chính tương ứníỉ với các siai đoạn khác nhau của lịch sử.
* Những công trình trước năm 1945:
Thi nhân Việt Nam (1942) của Hoài Thanh, Hoài Chân. Với lối phê
bình tài hoa ấn tượne, các tác giả đã tổng kết toàn bộ Phons trào Thơ mới,
cho dC'11 nay, nó vẫn là nauồn tài liệu cơ ban cho nhừna người nghiên cứu về
trào lưu thơ ca này. Vai trò và sự phát triển của Thư mới tronu ũiai đoạn
1932-1935 đã dược Hoài Thanh nhận định:
4