ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN KHOA THƯƠNG
MẠI
SINH VIÊN THỰC HIỆN: PHẠM ANH ĐỨC LỚP THƯƠNG
MẠIQUỐC TẾ - 40A
1
u
------
Thực trạng và phương hướng phát
triển hàng dệt may xuất khẩu Việt
Nam
ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN KHOA THƯƠNG
MẠI
SINH VIÊN THỰC HIỆN: PHẠM ANH ĐỨC LỚP THƯƠNG
MẠIQUỐC TẾ - 40A
2
LỜI MỞ ĐẦU
Ngày nay, khu vực hoá, toàn cầu hoá được coi như một xu hướng tất yếu đối
với mọi quốc gia muốn phát triển nền kinh tế của mình. Tất cả các quốc gia trong
đó có Việt Nam, đều muốn hội nhập với thế giới nhằm tìm kiếm thêm những thời
cơ, cơ hội mở rộng quan hệ hợp tác buôn bán với các nước khác. Điều này có nghĩa
là chúng ta sẵn sàng hợp tác, cạnh tranh lành mạnh với các nước khác trong mọi
lĩnh vực đặc biệt là lĩnh vực thương mại.
Với phương châm coi xuất khẩu làm nguồn thu ngoại tệ chính để bù đắp cho
chi tiêu của ngân sách, Việt Nam hiện đang không ngừng tìm kiếm và phát triển thị
trường xuất khẩu, đặc biệt là về dệt may. Nước ta có điều kiện thuận lợi về vị trí địa
lý cho việc trồng cây bông, hơn nữa với nguồn lao động dồi dào, người lao động
chăm chỉ, cần cù khéo léo, giá nhân công rẻ là điều kiện hết sức thuận lợi đối với
xuất khẩu hàng dệt may Việt Nam.Thêm vào đó, hiện nay ngành công nghệ dệt
may đang có xu hướng chuyển dịch từ các nước phát triển sang các nước đang phát
triển, đặc biệt là các nước Châu Á có giá nhân công rẻ. Do đó, việc phát triển xuất
khẩu Việt Nam càng có nhiều thuận lợi. Tuy nhiên, bên cạnh đó, công tác quản lý,
tổ chức sản xuất kinh doanh vẫn là những điểm yếu của ta trong việc hạ giá thành
sản phẩm, nâng cao sức cạnh tranh của hàng dệt may Việt Nam. Để khắc phục điều
này, đòi hỏi chúng ta phải có những biện pháp tích cực đẩy mạnh sản xuất, xuất
khẩu, mở rộng thị trường, đón bắt nhu cầu về mẫu mã và chủng loại của khách
hàng. Điều này sẽ quyết định chỗ đứng của hàng dệt may Việt Nam trên thị trường
thế giới và khu vực trước khi chúng ta gia nhập vào thế giới cũng như khu vực.
Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam hiện nay, nghiên cứu xu hướng vận
động, phát triển hàng dệt may là hết sức cần thiết, nhận thức được tầm quan trọng
của vấn đề này, em chọn đề tài ” Thực trạng và phương hướng phát triển hàng
dệt may xuất khẩu Việt Nam ”.
ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN KHOA THƯƠNG
MẠI
SINH VIÊN THỰC HIỆN: PHẠM ANH ĐỨC LỚP THƯƠNG
MẠIQUỐC TẾ - 40A
3
Vì thời gian nghiên cứu và thực hiện bài viết có hạn, em chỉ đề cập tới một
số giải pháp theo sự hiểu biết của mình về phương hướng phát triển xuất khẩu của
ngành dệt may Việt Nam. Rất mong được sự góp ý kiến và chỉ bảo của thầy. Em
xin chân thành cảm ơn thầy.
Đề tài này được hoàn thành với sự giúp đỡ và hướng dẫn trực tiếp của thầy
NGUYỄN DUY BỘT. Em xin bày tỏ lòng biết ơn về sự chỉ bảo tận tình, những ý kiến
quý báu của thầy trong thời gian qua.
SV Phạm Anh Đức
CHƯƠNG MỘT
KHÁI QUÁT CHUNG VỀ HÀNG DỆT MAY TRÊN THẾ GIỚI.
I. Vai trò và đặc điểm của hàng dệt may trong nền kinh tế và thương
mại thế giới.
1.Vai trò của ngành hàng dệt may trong nền kinh tế thế giới.
Công nghệ dệt may thường được gắn với giai đoạn phát triển ban đầu của
nền kinh tế và đóng vai trò chủ đạo trong quá trình công nghiệp hoá ở nhiều nước.
Ngành công nghệ dệt may có khả năng tạo nhiều việc làm cho người lao động, tăng
thu lợi nhuận để tích luỹ làm tiền đề phát triển cho các ngành công nghiệp khác,
góp phần nâng cao mức sống và ổn định tình hình chính trị xã hội.
Công nghệ dệt may có liên quan chặt chẽ tới sự phát triển của các ngành
công nghiệp khác. Khi dệt may là ngành công nghiệp hàng đầu của nền kinh tế, nó
sẽ cần một khối lượng lớn nguyên liệu là sản phẩm của các lĩnh vực khác và vì thế
tạo điều kiện để đầu tư và phát triển các ngành kinh tế này. Ngược lại, công nghiệp
dệt lớn mạnh sẽ là động lực để công nghiệp may và các ngành khác sử dụng sản
phẩm dệt làm nguyên liệu phát triển theo.
Vai trò của ngành dệt may đặc biệt to lớn đối với kinh tế của nhiều quốc gia
trong điều kiện buôn bán hàng hoá quốc tế. Xuất khẩu hàng dệt may đem lại nguồn
thu ngoại tệ lớn để mua máy móc thiết bị, hiện đại hoá sản xuất, làm cơ sở cho nền
kinh tế cất cánh. Điều này đặc biệt thể hiện rõ trong lịch sử phát triển kinh tế của
các nước như Anh, Nhật, NICs, Trung Quốc, Nam Á và Đông Nam Á.
Ở các nước đang phát triển hiện nay, công nghệ dệt may đang góp phần phát
triển nông nghiệp và nông thôn thông qua tăng trưởng sản xuất bông, đay, tơ tằm
và là phương tiện để chuyển dịch cơ cấu kinh tế từ kinh tế nông nghiệp sang kinh tế
công nghiệp. Ở các nước công nghiệp phát triển, công nghệ dệt may đã phát triển
ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN KHOA THƯƠNG
MẠI
SINH VIÊN THỰC HIỆN: PHẠM ANH ĐỨC LỚP THƯƠNG
MẠIQUỐC TẾ - 40A
4
đến trình độ cao hơn, sản xuất những sản phẩm cao cấp có giá trị gia tăng cao, đáp
ứng nhu cầu ngày càng cao, đa dạng của người tiêu dùng.
2. Quy định pháp lý và kinh tế của Mỹ, EU, Canađa, Nhật Bản về nhập
khẩu hàng dệt may
Đặc điểm về nhu cầu và tiêu thụ.
Trong buôn bán thế giới, sản phẩm của ngành dệt may là một trong những
hàng hoá đầu tiên tham gia vào mậu dịch quốc tế. Hàng dệt may có những đặc
trưng riêng biệt ảnh hưởng rất nhiều đến sản xuất và buôn bán. Nghiên cứu những
đặc trưng nổi bật của thương mại thế giới hàng dệt may là một trong những yếu tố
cần thiết để tăng cường tính cạnh tranh của sản phẩm và đảm bảo xuất khẩu thành
công trên thị trường quốc tế. Thương mại thế giới hàng dệt may có một số đặc
trưng nổi bật sau đây:
-Sản phẩm dệt may là loại sản phẩm có yêu cầu rất phong phú, đa dạng tuỳ
thuộc vào đối tượng tiêu dùng. Người tiêu dùng khác nhau về văn hoá, phong tục
tập quán, tôn giáo, khác nhau về khu vực địa lý, khí hậu, về giới tính, tuổi tác… sẽ
có nhu cầu rất khác nhau về trang phục. Nghiên cứu thị trường để nắm vững nhu
cầu của từng nhóm người tiêu dùng trong các bộ phận thị trường khác nhau có ý
nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc tiêu thụ sản phẩm.
-Sản phẩm dệt may mang tính thời trang cao, phải thường xuyên thay đổi
mẫu mã, kiểu dáng, màu sắc, chất liệu để đáp ứng nhu cầu thích đổi mới, độc đáo
và gây ấn tượng của người tiêu dùng . Do đó để tiêu thụ được sản phẩm, việc am
hiểu các xu hướng thời trang là rất quan trọng.
-Một đặc trưng nổi bật trong buôn bán sản phẩm dệt may trên thế giới là vấn
đề nhãn mác sản phẩm. Mỗi nhà sản xuất cần ra được một nhãn hiệu thương mại
của riêng mình. Nhãn hiệu sản phẩm theo quan điểm xã hội thường là yếu tố chứng
nhận chất lượng hàng hoá và uy tín của người sản xuất. Đây là vấn đề cần quan tâm
trong chiến lược sản phẩm vì người tiêu dùng không chỉ tính đến giá cả mà còn rất
coi trọng chất lượng sản phẩm.
-Khi buôn bán các sản phẩm dệt may cần chú trọng đến yếu tố thời vụ. Phải
căn cứ vào chu kỳ thay đổi của thời tiết trong năm ở từng khu vực thị trường mà
cung cấp hàng hoá cho phù hợp. Điều này cũng liên quan đến vấn đề thời hạn giao
hàng, nếu như không muốn bỏ lỡ cơ hội xuất khẩu thì hơn bao giờ hết, hàng dệt
may cần được giao đúng thời hạn để cung cấp hàng hoá kịp thời vụ.
ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN KHOA THƯƠNG
MẠI
SINH VIÊN THỰC HIỆN: PHẠM ANH ĐỨC LỚP THƯƠNG
MẠIQUỐC TẾ - 40A
5
-Thu nhập bình quân đầu người, thói quen tiêu dùng, cơ cấu tỉ lệ chi tiêu cho
hàng may mặc trong tổng thu nhập dân cư và xu hướng thay đổi cơ cấu tiêu dùng
trong tổng thu nhập… có tác động lớn đến xu hướng tiêu thụ hàng dệt may. Với các
thị trường có mức thu nhập bình quân, tỉ lệ chi tiêu cho hàng may mặc cao, yêu cầu
về mẫu mã, kiểu dáng, chất lượng…sẽ trở nên quan trọng hơn các yếu tố về giá cả.
Đặc điểm về sản xuất.
Công nghệ dệt may là ngành sử dụng nhiều lao động giản đơn phát huy được
lợi thế của những nước có nguồn lao đồng dồi dào với giá nhân công rẻ. Đặc biệt
ngành công nghiệp may đòi hỏi vốn đầu tư ít nhưng tỉ lệ lãi khá cao.Chính vì vậy
sản xuất hàng dệt may thường phát triển mạnh và có hiệu quả rất lớn đối với các
nước đang phát triển và đang ở giai đoạn đầu của quá trình công nghiệp hoá. Khi
một nước trở thành nước công nghiệp phát triển có trình độ công nghệ cao, giá lao
động cao, sức cạnh tranh trong sản xuất hàng dệt may giảm thì họ lại vươn tới
những ngành công nghiệp có hàm lượng kĩ thuật cao hơn, tốn ít lao động và mang
lại lợi nhuận cao. Công nghiệp dệt may lại phát huy vai trò ở các nước khác kém
phát triển hơn. Lịch sử phát triển của ngành dệt may thế giới cũng là lịch sử chuyển
dịch của công nghiệp dệt may từ khu vực phát triển sang khu vực kém phát triển
hơn do có sự chuyển dịch về lợi thế so sánh. Như vậy không có nghĩa là sản xuất
dệt may không còn tồn tại ở các nước phát triển mà thực tế ngành nàyđã tiến đến
giai đoạn cao hơn, sản xuất các sản phẩm có giá trị gia tăng cao.
Đặc điểm về thị trường.
Một đặc trưng nổi bật của công nghệ dệt may là được bảo hộ chặt chẽ ở hầu
hết các nước trên thế giới bằng những chính sách thể chế đặc biệt. Trước khi hiệp
định về hàng dệt may- kết quả quan trọng của vòng đàm phán Uruguay ra đời và
phát huy tác dụng, việc buôn bán quốc tế các sản phẩm dệt may được điều chỉnh
theo những thể chế thương mại này. Nhờ đó, phần lớn các nước nhập khẩu thiết lập
các hạn chế đối với nhập khẩu hàng dệt may. Mức thuế phổ biến đánh vào hàng dệt
may cũng cao hơn so với các hàng hoá công nghiệp khác. Bên cạnh đó, từng nước
nhập khẩu còn đề ra những qui định riêng đối với hàng dệt may nhập khẩu. Những
thể chế nhằm bảo hộ sản xuất hàng dệt may của mỗi nước và hạn chế nhập khẩu
này đã chi phối thị trường hàng dệt may trên thế giới, ảnh hưởng rất lớn đến sản
xuất và buôn bán hàng dệt may trên thế giới .
Ta nhận thấy EU là một thị trường rộng lớn và đầy tiềm năng. Với 375 triệu
dân, đây là thị trường lý tưởng tiêu thụ hàng dệt may nói riêng và các mặt hàng
khác nói chung. Nhưng chúng ta cũng thấy đây là một thị trường có những điều
kiện về kiểm soát, tiêu chuẩn, chất lượng... rất là khó khăn và không dễ xâm nhập
vào được. Nó quản lý rất chặt chẽ và nghiêm khắc. Cùng với đó là thị hiếu người
tiêu dùng của thị trường này cũng khá khó tính, có chọn lọc đặc biệt với hàng dệt
