Một số yếu tố liên quan đến rối loạn chức năng hô hấp ở người lao động mỏ than Phấn Mễ, Thái Nguyên

Rối loạn chức năng hô hấp là một vấn đề sức khỏe nghiêm trọng, đặc biệt phổ biến trong cộng đồng người lao động, nhất là các công nhân khai thác than. Những bệnh lý này không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống và công việc mà còn tiềm ẩn nguy cơ tiến triển thành các bệnh mạn tính hoặc ác tính. Thực tế, các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra tỷ lệ mắc bệnh phổi nghề nghiệp cao và nguy cơ tử vong do bệnh hô hấp tăng ở thợ mỏ. Do đó, việc xác định các yếu tố liên quan đến rối loạn chức năng hô hấp ở nhóm đối tượng này là vô cùng cần thiết để xây dựng các chiến lược dự phòng và can thiệp hiệu quả. Nghiên cứu này nhằm phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến chức năng hô hấp của người lao động tại mỏ than Phấn Mễ, Thái Nguyên, góp phần cung cấp bằng chứng khoa học cho công tác bảo vệ sức khỏe nghề nghiệp.

Các chuyên gia y tế lao động, cán bộ quản lý an toàn và sức khỏe nghề nghiệp, nhà hoạch định chính sách trong ngành khai thác, và các nhà nghiên cứu quan tâm đến sức khỏe người lao động trong môi trường độc hại.

Nghiên cứu mô tả cắt ngang này đã điều tra trên 297 công nhân khai thác than tại mỏ Phấn Mễ, Thái Nguyên từ tháng 7 đến tháng 12 năm 2024, nhằm xác định các yếu tố liên quan đến rối loạn chức năng hô hấp. Phương pháp nghiên cứu bao gồm thu thập dữ liệu qua phiếu khảo sát, hồ sơ bệnh án và đo chức năng hô hấp, sau đó phân tích bằng phần mềm SPSS 25.0, kiểm định Chi-square và hồi quy logistic đa biến. Kết quả hồi quy logistic đa biến chỉ ra hai yếu tố có ý nghĩa thống kê đáng kể liên quan đến tình trạng rối loạn chức năng hô hấp ở người lao động. Đó là môi trường làm việc có nồng độ bụi silic vượt giới hạn cho phép (aOR = 2,66; p < 0,05) và thực hành dự phòng bệnh đường hô hấp không tốt (aOR = 12,72; p < 0,001). Phân tích sâu hơn cho thấy giới tính nam có nguy cơ mắc rối loạn chức năng hô hấp cao hơn, điều này phản ánh đặc thù lao động của công nhân khai thác than nam thường làm việc trong môi trường độc hại hơn. Các yếu tố như tuổi đời, tuổi nghề, và thâm niên công tác không cho thấy mối liên quan có ý nghĩa thống kê. Nghiên cứu cũng nhấn mạnh rằng việc không thực hiện đầy đủ các biện pháp bảo vệ cá nhân, như đeo khẩu trang và vệ sinh môi trường làm việc không đạt chuẩn, làm tăng đáng kể nguy cơ bệnh lý hô hấp. Các hàm ý từ nghiên cứu này bao gồm sự cần thiết phải nâng cao kiến thức và cải thiện hành vi dự phòng bệnh đường hô hấp cho công nhân, đồng thời cấp bách cải tạo môi trường làm việc, đặc biệt là giảm thiểu nồng độ bụi silic trong các mỏ than Phấn Mễ để bảo vệ sức khỏe lâu dài cho người lao động.