
KINH NGHIỆM - THỰC TIỄN
Taåp chñ Nghiïn cûáu khoa hoåc cöng àoaân
Söë 37 thaáng 3/2025
112
1. Sự cần thiết của chính sách bảo hiểm y tế
cho sinh viên các trường đại học
Bảo hiểm y tế (healthy insurance) là hình thức bảo
hiểm bắt buộc được áp dụng đối với các đối tượng
theo quy định của Luật bảo hiểm y tế để chăm sóc
sức khỏe, không vì mục đích lợi nhuận do Nhà nước
tổ chức thực hiện. Mục tiêu của bảo hiểm y tế là giúp
làm giảm gánh nặng tài chính cho người tham gia
bảo hiểm y tế khi thăm khám chữa bệnh và tạo điều
kiện thuận lợi để họ có thể tiếp cận với các dịch vụ y
tế chất lượng hơn dựa trên nguyên tắc bảo đảm chia
sẻ rủi ro giữa những người cùng tham gia bảo hiểm y
tế. Chi phí khám chữa bệnh bảo hiểm y tế sẽ do Quỹ
bảo hiểm y tế và người bệnh cùng chi trả.
Chính sách bảo hiểm y tế là một trong những trụ
cột chính trong hệ thống an sinh xã hội. Với ý nghĩa,
giá trị nhân văn, thiết thực, chính sách bảo hiểm y tế
đã ngày càng phát triển và hoàn thiện, tạo điều kiện
cho mọi người dân, nhất là các nhóm người yếu thế
đều được tiếp cận, tham gia và thụ hưởng các lợi ích,
giá trị nhân văn, thiết thực của chính sách ưu việt này.
Chính sách bảo hiểm y tế ra đời thể hiện sự quan tâm
của Đảng và Nhà nước nhằm hướng tới công bằng
trong chăm sóc sức khỏe Nhân dân. Theo đó, các
quan điểm, định hướng của Đảng và Nhà nước về
phát triển bảo hiểm y tế toàn dân được thể chế hóa
và đi vào đời sống, hệ thống pháp luật về bảo hiểm y
tế được thường xuyên sửa đổi, bổ sung hoàn thiện,
thống nhất phù hợp với từng giai đoạn phát triển
kinh tế xã hội.
Bảo hiểm y tế cho sinh viên các trường đại học là
hình thức bảo hiểm bắt buộc để bảo vệ và chăm sóc
sức khỏe, do Nhà nước, các cơ quan bảo hiểm xã hội,
các cơ sở y tế và các trường đại học phối hợp thực
hiện, bao gồm: tuyên truyền, vận động sinh viên
đóng bảo hiểm y tế; đăng ký khám chữa bệnh; thực
hiện việc khám chữa bệnh ngay tại nhà trường (khám
chữa bệnh ban đầu) hoặc tại các cơ sở y tế ngoài
trường và thanh toán các khoản chi phí khám chữa
bệnh cho sinh viên (bao gồm quỹ bảo hiểm y tế chi
trả, người bệnh là sinh viên đóng góp).
Chính sách bảo hiểm y tế cho sinh viên các trường
đại học có ý nghĩa thiết thực. Ngoài ý nghĩa, giá trị
nhân văn, thiết thực, tạo điều kiện cho mọi người
NÂNG CAO HIỆU QUẢ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH BẢO HIỂM Y Tế
CHO SINH VIÊN CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC HIỆN NAY
NguyễN PhươNg Mai *
——————
* Khoa Bảo hiểm, Đại học Kinh tế Quốc dân
Ngày nhận: 04/3/2025
Ngày phản biện: 20/03/2025
Ngày duyệt đăng: 24/3/2025
Tóm tắt: Chính sách bảo hiểm y tế cho sinh viên có ý nghĩa, giá trị nhân văn, thiết thực, ngày càng phát triển và hoàn thiện, tạo điều
kiện cho sinh viên, nhất là sinh viên khi gặp ốm đau được hỗ trợ khám chữa bệnh trong điều kiện bản thân còn chưa có thu nhập.
Trong bài viết này tập trung trao đổi về: Sự cần thiết của chính sách bảo hiểm y tế cho sinh viên các trường đại học; chính sách bảo
hiểm y tế cho sinh viên các trường đại học hiện nay, những khó khăn, thuận lợi khi thực hiện chính sách bảo hiểm y tế cho sinh viên;
một số giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách bảo hiểm y tế cho sinh viên các trường đại học.
Từ khóa: bảo hiểm y tế; chính sách bảo hiểm y tế cho sinh viên.
IMPROVING THE EFFECTIVENESS OF IMPLEMENTING HEALTH INSURANCE POLICIES FOR STUDENTS TODAY
Summary: Health insurance policy for students is meaningful, humane, practical, increasingly developed and improved, creating
conditions for students, especially students when they are sick, to be supported with medical examination and treatment in the
condition that they are still working and have no income. This article focuses on discussing: The necessity of health insurance policy
for university students; current health insurance policy for university students, difficulties and advantages when implementing
health insurance policy for students; some solutions to improve the effectiveness of implementing health insurance policy for
university students.
Keywords: health insurance; health insurance policy for students.

KINH NGHIỆM - THỰC TIỄN
tapchinckhcd@dhcd.edu.vn
113
dân, nhất là các nhóm người yếu thế đều được tiếp
cận, giảm gánh nặng tài chính cho người tham gia
bảo hiểm y tế khi thăm khám chữa bệnh, thì chính
sách bảo hiểm y tế cho sinh viên còn có ý nghĩa hơn,
bởi các yếu tố đặc thù của sinh viên như: (i) Sinh viên
là lứa tuổi dễ bị ảnh hưởng bởi nhiều loại bệnh tật do
hệ miễn dịch chưa hoàn thiện và thói quen sinh hoạt
chưa khoa học. Những thay đổi về môi trường học
tập, lối sống xa gia đình và áp lực học tập đôi khi có
thể dẫn đến các vấn đề về sức khỏe, từ những bệnh
lý đơn giản như cảm cúm, viêm phổi, đến các bệnh
nghiêm trọng hơn như viêm ruột thừa hoặc các vấn
đề liên quan đến tâm lý. (ii) Sinh viên ở lứa tuổi đa số
từ 18 tuổi đến 22 tuổi, là lứa tuổi phải tự lập, nhất là
xa gia đình, chưa có khoản kinh phí dự trữ cho khám
chữa bệnh, nhưng nhiều khi bệnh đến đột xuất, cần
cấp cứu, do vậy, cần có bảo hiểm y tế để làm thủ tục
nhập viện, để sơ cấp cứu trong lúc chờ gia đình gửi
tiền để đóng tạm ứng viện phí. (iii) Tạo điều kiện cho
sinh viên yên tâm học tập, sinh hoạt, nhất là những
sinh viên sống xa gia đình, sinh viên có gia đình khó
khăn. (iv) Thực hiện chính sách bảo hiểm y tế cho sinh
viên không chỉ tạo nguồn lực quan trọng trong chăm
sóc sức khỏe cho sinh viên mà còn góp phần giáo dục
tinh thần “tương thân tương ái”, “mình vì mọi người”,
“biết tự lo, tự lập trong cuộc sống”, là mục tiêu giáo
dục đạo đức, lối sống, ý thức vì cộng đồng của người
học đã đến tuổi trưởng thành, sắp trở thành cử nhân,
kĩ sư tương lai của đất nước. (v) Sinh viên khi tham gia
bảo hiểm y tế còn đóng vai trò quan trọng trong việc
khuyến khích họ hình thành thói quen tự bảo vệ sức
khỏe và nhận thức về việc phòng bệnh, được tiếp cận
với các chương trình khám sức khỏe định kỳ, tư vấn y
tế và các hoạt động phòng chống bệnh tật để hiểu rõ
hơn về tầm quan trọng của việc duy trì lối sống lành
mạnh, đồng thời nhận thức được rằng việc phòng
bệnh luôn tốt hơn chữa bệnh.
2. Chính sách bảo hiểm y tế cho sinh viên các
trường đại học hiện nay
Chính sách bảo hiểm y tế cho sinh viên các trường
đại học hiện nay đã được quy định trong Luật bảo
hiểm y tế và các Nghị định của Chính phủ, mức đóng
bảo hiểm y tế hằng tháng của sinh viên bằng 4,5%
mức lương cơ sở, trong đó, ngân sách nhà nước hỗ
trợ 30%, sinh viên đóng 70%; đây cũng là sự quan
tâm của Nhà nước đến bảo hiểm y tế cho sinh viên.
Mức đóng bảo hiểm y tế học sinh sinh viên từ ngày
01/7/2024 như sau:
Theo thống kê của Bộ Giáo dục và Đào tạo, hiện
cả nước có trên 2 triệu sinh viên đại học, với mục tiêu
bao phủ 100% sinh viên tham gia bảo hiểm y tế, thì
riêng sinh viên tham gia bảo hiểm y tế đã chiếm trên
2% dân số cả nước.
Chính sách bảo hiểm y tế cho sinh viên được ngày
càng hoàn thiện và phát triển qua từng giai đoạn.
Đặc biệt, theo Luật Bảo hiểm y tế năm 2008 và Luật
sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm y tế
năm 2014, Luật bảo hiểm y tế năm 2024 sửa đổi, bổ
sung sẽ có hiệu lực toàn bộ từ ngày 01/7/2025. Theo
đó, năm 2025 nhiều quy định mới về bảo hiểm y tế sẽ
có hiệu lực thi hành và có ảnh hưởng trực tiếp đến
việc khám chữa bệnh bảo hiểm y tế của sinh viên
tham gia bảo hiểm y tế, là nhóm đối tượng bắt buộc
tham gia bảo hiểm y tế; quyền lợi khám chữa bệnh
bảo hiểm y tế ngày càng được mở rộng, chất lượng
khám chữa bệnh được nâng lên (chế độ hưởng dịch
vụ y tế), thủ tục thuận tiện, thông thoáng, được tiếp
cận các dịch vụ y tế kỹ thuật cao, chi phí lớn... Cụ thể,
chỉ tính riêng trong 6 tháng đầu năm 2024, đã có trên
4,05 triệu lượt khám chữa bệnh bảo hiểm y tế của
nhóm học sinh, sinh viên, tăng 1,8% so với cùng kỳ
năm 2023; tổng số tiền đề nghị thanh toán bảo hiểm
y tế là trên 1.775 tỷ đồng (tăng 11,3% so với cùng kỳ
năm trước). Trong đó có 517 trường hợp học sinh,
sinh viên đã được Quỹ bảo hiểm y tế thanh toán chi
phí cao từ 100 triệu đồng đến hơn 500 triệu đồng.
Điều này không chỉ giúp giảm bớt gánh nặng tài
chính cho gia đình sinh viên mà còn giúp sinh viên
yên tâm điều trị và phục hồi sức khỏe.
Việc thực hiện chính sách bảo hiểm y tế cho sinh
viên các trường đại học hiện nay có những thuận lợi
sau đây:
(i) Chính sách bảo hiểm y tế cho sinh viên được
hoàn thiện, mang tính bắt buộc và có sự hỗ trợ của
Nhà nước (ngân sách nhà nước hỗ trợ 30% quỹ bảo
hiểm y tế), với bảo hiểm y tế, các gia đình chỉ cần chi
trả một phần nhỏ trong tổng số chi phí y tế, phần còn
lại sẽ do quỹ bảo hiểm y tế hỗ trợ, đây là một biện
1

KINH NGHIỆM - THỰC TIỄN
Taåp chñ Nghiïn cûáu khoa hoåc cöng àoaân
Söë 37 thaáng 3/2025
114
pháp hữu hiệu giúp nhiều gia đình có thu nhập thấp,
đặc biệt ở các vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa,
không phải lo lắng về chi phí khám chữa bệnh cho
con em mình khi theo học đại học (học đại học phải
chi phí cao hơn học phổ thông, vì ngoài học phí, các
gia đình phải chuẩn bị tiền ăn, ở, đi lại, mua sách tài
liệu... cho sinh viên).
(ii) Có sự quan tâm, phối hợp chặt chẽ giữa các
trường đại học và cơ quan bảo hiểm xã hội trong việc
tuyên truyền, tổ chức thực hiện chính sách bảo hiểm
y tế cho sinh viên (tuyên truyền trực tiếp cho sinh
viên, không phải thông qua hội phụ huynh như học
sinh phổ thông).
(iii) Sinh viên đi khám chữa bệnh theo bảo hiểm
xã hội được hưởng dịch vụ tốt hơn, chi phí nhiều hơn
từ cơ sở y tế, thuận tiện hơn trong việc đóng, thanh
toán bảo hiểm xã hội (đóng và thanh toán, đăng ký
khám chữa bệnh trực tuyến, thủ tục đơn giản, được
khám ở mọi lúc mọi nơi, thái độ phục vụ của nhân
viên y tế ngày càng chuyên nghiệp và tốt hơn...).
(iv) Nhận thức của sinh viên về quyền, nghĩa vụ,
sự cần thiết của việc tham gia bảo hiểm xã hội tốt
hơn học sinh phổ thông.
Tuy nhiên, việc thực hiện chính sách bảo hiểm y tế
cho sinh viên các trường đại học hiện nay có nhiều
khó khăn, cụ thể:
(i) Theo thống kê, hiện nay, còn khoảng 4% học
sinh, sinh viên chưa tham gia bảo hiểm y tế, tập trung
ở nhóm sinh viên các trường đại học, các trường cao
đẳng, trung cấp, đào tạo nghề. Trong số này, một số
sinh viên và phụ huynh vẫn còn hiểu chưa thấu đáo
về chính sách bảo hiểm xã hội, cho rằng chỉ cần tham
gia bảo hiểm xã hội những lúc ốm đau, còn chủ quan
trong phòng ngừa rủi ro về sức khỏe, đồng thời trong
suy nghĩ tuổi này rất ít ốm đau phải khám tại bệnh
viện. Một số sinh viên và gia đình họ gặp khó khăn về
kinh tế, việc chi phí cho đóng học phí, ăn ở đã là một
vấn đề rất lớn, chưa nói đến mua bảo hiểm y tế, nhất
là thường đóng bảo hiểm y tế đúng vào đầu khóa,
đầu năm học có nhiều khoản đóng góp cùng một
thời điểm. Sinh viên các trường đại học chủ yếu chỉ
tham gia năm thứ nhất, khi đó bảo hiểm y tế được ghi
vào giấy báo nhập học, còn từ năm thứ hai nếu
không nhắc, sinh viên dễ quên và không thực hiện.
Nhiều sinh viên có bảo hiểm y tế, nhưng khi ốm
thường khám cơ sở y tế tư nhân (phòng khám), mua
thuốc không theo đơn hoặc mua thuốc không theo
đơn điều trị được thanh toán tiền thuốc của bảo hiểm
y tế, điều này thể hiện việc thực hiện chính sách bảo
hiểm y tế chưa tốt, đồng thời cũng là nguyên nhân
dẫn đến sinh viên thờ ơ với bảo hiểm y tế.
(ii) Mức đóng bảo hiểm y tế của sinh viên còn cao
hơn mức đóng theo hộ gia đình: Mức đóng bảo hiểm
y tế của sinh viên hiện nay 1 năm là: 884,520 đồng,
tuy nhiên, nếu họ đóng theo gia đình là 758,160
đồng (đối với người thứ ba trong gia đình); 631,800
đồng (đối với người thứ tư trong gia đình); 505,440
đồng (đối với người thứ năm trong gia đình) , điều đó
không ít sinh viên có sự so sánh và băn khoăn về
chính sách khi đóng bảo hiểm y tế. Hơn nữa, tỷ lệ
đóng theo mức lương cơ sở, mà mức lương cơ sở
tăng, có đợt tăng 20%, là khó khăn đối với những gia
đình còn khó khăn, đông con đi học, nhất là đối với
những gia đình ở vùng nông thôn, vùng đồng bào
dân tộc thiểu số.
(iii) Quy định đóng bảo hiểm y tế của sinh viên là
bắt buộc, nhưng không có chế tài xử phạt (nếu xử
phạt sinh viên thì sinh viên chưa làm ra tiền, xử phạt
gia đình thì sinh viên đã đủ 18 tuổi, đủ tuổi công dân),
trong quy chế học sinh, sinh viên cũng như trong quy
chế đào tạo, khó có thể quy định kỷ luật vì không
đóng bảo hiểm y tế. Chính vì vậy, các cơ sở giáo dục
đại học chỉ thực hiện nhắn nhở, yêu cầu sinh viên
thực hiện và trừ điểm thi đua nếu sinh viên nộp
chậm, không nộp bảo hiểm y tế.
(iv) Thủ tục khám chữa bệnh đối với sinh viên có
đóng bảo hiểm y tế mang tính hành chính (khám
chữa bệnh trong giờ hành chính, mà giờ hành chính
sinh viên phải đi học hoặc đi làm thêm).
(v) Công tác tuyên truyền về đóng bảo hiểm y tế
của sinh viên cũng như công tác phối hợp thực hiện
thực hiện chính sách bảo hiểm y tế cho sinh viên
chưa rõ ràng, chưa có đơn vị chịu trách nhiệm chính
(thuộc về cơ quan bảo hiểm xã hội, hay bộ phận y tế
của trường hay phòng công tác sinh viên hay tổ chức
đoàn thanh niên); việc đầu tư tuyên truyền thực hiện
chính sách bảo hiểm y tế cho sinh viên còn ít (cả về
con người và kinh phí); việc tuyên truyền về đóng
bảo hiểm y tế mục đích chủ yếu để thu bảo hiểm y tế,
còn việc hướng dẫn, tuyên truyền việc sử dụng bảo
hiểm y tế trong khám chữa bệnh chưa nhiều, chưa
tập trung, rõ nét.

KINH NGHIỆM - THỰC TIỄN
tapchinckhcd@dhcd.edu.vn
115
3. Một số giải pháp nâng cao hiệu quả thực
hiện chính sách bảo hiểm y tế cho sinh viên các
trường đại học
Để nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách bảo
hiểm y tế cho sinh viên các trường đại học hiện nay,
cần tập trung vào các giải pháp sau:
Thứ nhất, tăng cường, đổi mới công tác truyền
thông về chăm sóc sức khỏe và chính sách bảo hiểm
y tế cho sinh viên trong nhà trường.
Mặc dù bảo hiểm y tế cho sinh viên là bắt buộc,
nhưng để bảo hiểm y tế cho sinh viên có ý nghĩa
nhân văn, để sinh viên tự giác thực hiện, cần xác định
công tác tuyên truyền về bảo hiểm y tế đến đối
tượng sinh viên là một trong những nhiệm vụ trọng
tâm hàng đầu để đưa Luật Bảo hiểm y tế đi vào đời
sống sinh viên. Vì vậy, cơ quan bảo hiểm xã hội phải
là cơ quan chính trong việc chủ động, phối hợp với
cơ sở giáo dục đại học đóng trên địa bàn để triển
khai các chủ trương, chính sách, pháp luật về bảo
hiểm y tế đến các đơn vị, đến từng sinh viên trong
nhà trường. Cơ quan bảo hiểm xã hội cần phối hợp
với cơ sở giáo dục đại học chủ động xây dựng các kế
hoạch tuyên truyền bằng nhiều hình thức: Phát tờ
rơi “Những điều cần biết về bảo hiểm y tế sinh viên”
đến từng sinh viên; phổ biến tại tuần sinh hoạt công
dân - sinh viên (đầu khóa, cuối khóa, hàng năm); trên
trang mạng của Trường. Cơ quan bảo hiểm xã hội
cần phối hợp với các cơ quan thông tấn báo chí mở
các chuyên trang tuyên truyền, chuyên mục hỏi -
đáp về bảo hiểm y tế. Cơ quan bảo hiểm xã hội phối
hợp với các tổ chức, hội đoàn thể (Hội Sinh viên,
Đoàn Thanh niên...) trong nhà trường để lựa chọn
các hình thức truyền thông phù hợp như: Tổ chức
các hoạt động truyền thông, phổ biến, tư vấn, giải
đáp về chính sách bảo hiểm y tế đến sinh viên; lồng
ghép truyền thông chính sách bảo hiểm y tế học
sinh, sinh viên trong các buổi sinh hoạt thường kỳ
của tổ chức đoàn, hội thông qua các buổi tuyên
truyền miệng về bảo hiểm y tế tại các buổi sinh hoạt
của sinh viên hoặc các hoạt động do Đoàn thanh
niên và Hội sinh viên tổ chức. Tổ chức một số cuộc
vận động quyên góp mua bảo hiểm y tế cho các sinh
viên gặp khó khăn hoặc bản thân, gia đình gặp rủi ro
trong cuộc sống. Tăng cương vân đông tổ chức, cá
nhân trao tặng thẻ bảo hiểm y tế cho sinh viên có
hoàn cảnh khó khăn vào những tháng đầu năm học
mới và coi đây là những tháng cao điểm truyền
thông về bảo hiểm y tế cho sinh viên. Đồng thời cần
tuyên truyền để sinh viên đi khám chữa bệnh bằng
bảo hiểm y tế.
Thứ hai, cơ quan bảo hiểm xã hội phối hợp cần có
kinh phí để lại các trường để tuyên truyền, mua thuốc
chữa bệnh thông thường cho sinh viên khi đến khám
ban đầu tại các phòng/bộ phận y tế của cơ sở giáo
dục đại học; hỗ trợ khám bệnh định kỳ hoặc đầu khóa
học cho sinh viên; hỗ trợ phòng chống dịch. Cần
quản lý chặt chẽ việc sinh viên đóng bảo hiểm y tế,
lập sổ theo dõi việc đóng bảo hiểm y tế, khám chữa
bệnh bằng bảo hiểm y tế.
Thứ ba, cơ quan bảo hiểm xã hội cần phối hợp
chặt chẽ với các cơ sở khám chữa bệnh nâng cao chất
lượng khám chữa bệnh bảo hiểm xã hội, cũng như
tăng tính hấp dẫn của chính sách để sinh viên thấy rõ
tính ưu việt mà chủ động tham gia bảo hiểm xã hội.
Thứ tư, cơ quan bảo hiểm xã hội các cấp tiếp tục
đẩy mạnh cải cách hành chính, ứng dụng công nghệ
thông tin trong tiếp nhận hồ sơ tham gia bảo hiểm y
tế và tiến hành cấp thẻ bảo hiểm y tế, trọng tâm là
giao dịch hồ sơ điện tử, hướng dẫn bổ sung số định
danh cá nhân/căn cước công dân của người tham
gia trong cơ sở dữ liệu của ngành Bảo hiểm xã hội
Việt Nam, quản lý và cài đặt phê duyệt sử dụng ứng
dụng VssID, đồng thời thông tin kịp thời cho nhà
trường tình hình đóng và thực hiện bảo hiểm y tế
của sinh viên.
Để các giải pháp trên có tính khả thi, cần thực
hiện đồng bộ, tùy theo đối tượng sinh viên, từng cơ
sở đại học mà có sự điều chỉnh phù hợp để chính sách
bảo hiểm y tế cho sinh viên đi vào trong cơ sở đại
học, đi vào sịnh viên để thực hiện ngày càng hiệu quả
và tốt hơn. ❍
Tài liệu tham khảo
1. Nghị quyết số 28-NQ/TW ngày 23/5/2018 của Ban Chấp hành Trung
ương Đảng khóa XII về cải cách chính sách bảo hiểm xã hội.
2. Luật Bảo hiểm y tế số 25/2008/QH12 ngày 14 tháng 11 năm 2008
đã được sửa đổi, bổ sung một số điều theo Luật số 32/2013/QH13, Luật
số 46/2014/QH13, Luật số 97/2015/QH13, Luật số 35/2018/QH14,
Luật số 68/2020/QH14, Luật số 30/2023/QH15 và Luật số
51/2024/QH15
3.https://baohiemxahoi.gov.vn/tintuc/Pages/linh-vuc-bao-hiem-y-
te.aspx? ItemID =23579&CateID=169
4. https://xaydungchinhsach.chinhphu.vn/thay-doi-muc-dong-bao-
hiem-y-te-ho-gia-dinh-hoc-sinh-sinh-vien-119240704144710425.
htm

