1
B GIÁO DC VÀ ĐÀO TO
ĐI HC ĐÀ NNG
PHAN TH HIN
NGHIÊN CU CƠ S KHOA HC CHO VIC
ĐÁNH GIÁ CHT LƯNG NƯC SÔNG HÀN,
THÀNH PH ĐÀ NNG BNG CH TH ĐNG VT
KHÔNG XƯƠNG SNG C LN
Chuyên ngành: SINH THÁI HC
Mã s: 60.42.60
TÓM TT LUN VĂN THC SĨ KHOA HC
Đà Nng, Năm 2011
2
Công trình ñưc hoàn thành ti
ĐI HC ĐÀ NNG
Ngưi hưng dn khoa hc: TS. NGUYN ĐÌNH ANH
Phn bin 1: TS. HUỲNH NGC THCH
Phn bin 2: TS. TRƯƠNG VĂN TN
Lun văn ñưc bo v trưc Hi ñng chm Lun văn tt
nghip thc sĩ khoa hc hp ti Đi hc Đà Nng vào ngày 27
tháng 11 năm 2011.
* Có th tìm hiu lun văn ti:
- Trung tâm Thông tin - Hc liu, Đi hc Đà Nng
- Thư vin trưng Đi hc Sư phm, Đi hc Đà Nng.
1
M ĐU
1. Tính cp thit c a ñ" tài
Quan trc môi trưng nưc sông có vai trò rt quan trng
trong vic ra quyt ñnh, xây dng các chin lưc và k hoch phát
trin kinh t - xã hi ca Quc gia và ca mi thành ph.
Đn nay, trên th gii và Vit Nam ñã s d!ng ch yu
phương pháp quan trc môi trưng nưc sông: quan trc lý hóa và
quan trc sinh hc. Do các thit b quan trc lý - hóa ngày càng hin
ñi và ph# bin nên phương pháp này tr$ nên ti ưu và ñưc áp d!ng
rng rãi. M%c dù quan trc hóa - lý ñánh giá ñưc m&c ñ ô nhi'm
nưc nhưng không ñánh giá ñưc nh hư$ng ca ô nhi'm ñn h
sinh vt thy sinh, phát hin nh(ng bin ñ#i sinh thái và xác ñnh
mi tương quan gi(a cht lưng nưc và sinh vt. Trong khi quan
trc sinh hc b)ng ñng vt không xương sng (ĐVKXS) c* ln li
gii quyt ñưc nh(ng nhưc ñim trên ca phương pháp quan trc
lý hóa. Ngoài ra, quan trc sinh hc còn có nhi+u ưu ñim như: ñơn
gin; thu thp ñnh lưng, bo qun d' dàng; r, ti+n, ñ%c bit là thun
li cho vic giám sát v+ sau.
Quan trc sinh hc thông qua ĐVKXS c* ln ñã ñưc nghiên
c&u, th nghim áp d!ng $ nhi+u nơi trên th gii t- nh(ng năm
1970 trên cơ s$ s d!ng h thng tính ñim s sinh hc (BMWP) ca
Anh. . Vit Nam, m%c dù ñã có nh(ng nghiên c&u sm v+ s d!ng
ĐVKXS c* ln ñ ñánh giá ô nhi'm nưc $ các thy vc nhưng ñn
năm 2001 Nguy'n Xuân Quýnh và cng s ñã công b bng tính
ñim BMWP (Biological monitoring working party) ñ áp d!ng Vit
Nam, h thng có tên gi là BMWP
VIET
.
T- năm 2001 ñn nay, ñã có nhi+u tác gi s d!ng BMWP
VIET
ñ ñánh giá, xp loi cht lưng nưc cho mt s thy vc $ phía
2
Bc, phía Nam và mi+n Trung,...Kt qu &ng d!ng bng tính ñim
trên ñã cho thy, BMWP là công c! ñơn gin, hiu qu trong vic
ñánh giá hiu qu cht lưng môi trưng ñn ĐVKXS c* ln trong
môi trưng nưc, phù hp vi ñi+u kin ca nưc ta.
Tuy nhiên, vic nghiên c&u s d!ng ĐVKXS c* ln ñ ñánh
giá cht lưng nưc m%t $ sông Hàn ñon t- C/u Đ0 ñn g/n Ngã ba
c/u Tuyên Sơn là chưa ñưc thc hin. M%c khác, Chương trình
quan trc môi trưng nưc ti Đà Nng ch yu là quan trc lý hoá.
Quan trc sinh hc ch1 có mô thu2 sn và coliform, nhưng 02 thông
s này cũng không th hin ñưc s nh hư$ng ca cht lưng môi
trưng ñn h sinh thái dưi nưc.
Kt qu nghiên c&u s4 cung cp nh(ng dn liu khoa hc $
ñon sông nghiên c&u v+ cht lưng nưc, các h ñng vt không
xương sng c* ln và mi tương quan gi(a cht lưng môi trưng
nưc vi h sinh thái ñng vt không xương sng, ñưa ra các cơ s$
khoa hc cho vic xây dng và hoàn thin m%t sinh hc ca chương
trình quan trc môi trưng t#ng hp ca thành ph Đà Nng.
Chính vì vy, vic tin hành ñ+ tài “Nghiên cu cơ s khoa
hc cho vic ñánh giá cht lưng nưc sông Hàn, thành ph Đà
Nng bng ch th ñng vt không xương sng c ln” là rt c/n
thit, góp ph/n ñưa ra lun c& khoa hc, ñ+ xut kh năng áp d!ng
trong chương trình quan trc $ thành ph Đà Nng.
2. M#c tiêu nghiên c$u:
- Xác ñnh ñưc thành ph/n ĐVKXS c* ln trên sông Hàn,
thành ph Đà Nng ñon t- C/u Đ0 ñn g/n Ngã ba c/u Tuyên Sơn,
ñánh giá cht lưng môi trưng nưc sông qua h thng ñim
BMWP
VIET
và ch1 s ASPT.
3
- Phân tích tương quan gi(a cht lưng nưc sông Hàn qua h
thng ñim BMWP
VIET
, ASPT và các tiêu chí lý hóa $ thi ñim
nghiên c&u cũng như ngun x thi và hi c&u s liu quan trc lý
hóa ñ làm cơ s$ khoa hc cho vic ñ+ xut quy trình quan trc sinh
hc nưc sông Hàn, thành ph Đà Nng thông qua s d!ng ch1 th
ĐVKXS c* ln.
3. Đi tư&ng và ph'm vi nghiên c$u: Đi tưng nghiên c&u
là ĐVKXS c* ln. Đ+ tài tin hành nghiên c&u t- tháng 11 năm 2010
ñn tháng 3 năm 2011 trên mt ñon sông dài 6 km, ñon t- c/u Đ0
ñn g/n ngã ba c/u Tuyên Sơn thuc sông Hàn, thành ph Đà Nng.
4. Phương pháp nghiên c$u: Trong quá trình nghiên c&u, Đ+
tài áp d!ng các phương pháp sau: Phương pháp thu mu hin trưng,
(2) Phương pháp phòng thí nghim, (3) Phương pháp xác ñnh ñim
s BMWP và ch1 s ASPT, (4) Phương pháp ưc lưng ñ phong
phú, (5) Phương pháp xác ñnh ch1 s WQI và (6) Phương pháp toán
hc.
5. Ý nghĩa khoa h*c và th+c ti,n:
Đ+ tài cung cp các dn liu khoa hc v+ cht lưng nưc, các
h ñng vt không xương sng c* ln và mi tương quan gi(a cht
lưng môi trưng nưc vi h sinh thái ñng vt không xương sng
c* ln làm cơ s$ khoa hc cho vic ñánh giá cht lưng môi trưng
nưc, xây dng và hoàn thin m%t sinh hc và sinh thái ca chương
trình quan trc môi trưng t#ng hp ca thành ph Đà Nng.
6. Cu trúc lu-n văn: Lun văn ñưc trình bày 82 trang, bao
gm các Chương: M$ ñ/u (4 trang), Chương 1- T#ng quan tài liu
(34 trang), Chương 2- Đi tưng và phương pháp nghiên c&u (7
trang), Chương 3- Kt qu và bàn lun (35 trang) và Kt lun và kin
ngh (2 trang).