Tóm tắt luận văn: Nghiên cứu đánh giá nguồn lợi thủy sinh vật đầm Trà Quế, Hội An, Quảng Nam và định hướng quản lý, bảo vệ

B GIÁO DC VÀ ĐÀO TO

ĐI HC ĐÀ NNG

VÕ TH PHƯNG

NGHIÊN CU ĐÁNH GIÁ NGUN LI THY SINH VT

TRONG ĐIU KIN SINH THÁI CA ĐM TRÀ QU -

THÀNH PH HI AN – TNH QUNG NAM

VÀ ĐNH HƯNG QUN LÝ, BO V

Chuyên ngành : Sinh thái hc

Mã s : 60.42.60

TÓM TT LUN VĂN THC SĨ KHOA HC

Đà Nng - Năm 2012

Công trình ñưc hoàn thành ti

ĐI HC ĐÀ NNG

* * *

Ngưi hưng dn khoa hc: PGS.TS. NGUYN H U ĐI

Ph!n bi"n 1 : PGS.TS. Võ Văn Phú

Ph!n bi"n 2 : TS. Vũ Th% Phương Anh

Lun văn ñã ñưc bo v ti Hi ñng chm lun văn

tt nghip Thc sĩ Khoa hc, hp ti Đi hc Đà Nng

ngày 15 tháng 12 năm 2012.

Có th tìm hiu lun văn ti:

- Trung tâm Thông tin - Hc liu, Đi hc Đà Nng

- Thư vin Trưng Đi hc Sư Phm, Đi hc Đà Nng.

M' ĐU

1. TÍNH C(P THIT CA Đ TÀI

Đa dng v nơi sng và ñiu kin t nhiên ñã to ra s ña dng

sinh hc, trong ñó ñm, h là nhng h có ý nghĩa vô cùng quan trng

bi vì ngoài chc năng cp nưc, tưi tiêu cho nông nghip, thy ñin

và phòng h, ñm h còn là mt “ngân hàng gen” ña dng cn ñưc bo v.

Đm Trà Qu thuc xã Cm Hà – thành ph Hi An là mt

thy vc nưc ngt vi din tích khong 20 ha, nm lt thm vào

vùng ñt nông nghip và gn lin vi tên tu i làng rau Trà Qu, mt

thương hiu rt quen thuc  Hi An. Ngoài các chc năng thông

thưng, ñm còn cung cp nhng ngun li v thy sn và ñ!c bit là

các loài thc vt thy sinh ñưc nông dân khai thác s" d#ng làm

phân bón cho rau.

Hin nay, c thôn Trà Qu có 258 h, trong ñó có 176 h làm

nông nghip (trong s 176 h làm nông nghip có 147 h sng bng

ngh trng rau luân canh, xen canh trên din tích 18 ha), rau ñưc

bón bng rong do bà con vt t$ ñm Trà Qu. Do vy, cây rau Trà

Qu n i ting xanh, thơm ngon hơn rau  nhng nơi khác.

Như vy, ñm Trà Qu ñóng vai trò quan trng ñi vi s phát

tri%n kinh t du l&ch ca làng rau Trà Qu nói riêng và thành ph Hi

An nói chung. Tuy nhiên t$ trưc ñn nay hu như chưa có mt nghiên

cu nào v hin trng sinh thái môi trưng ca ñm Trà Qu, các

ngun li có trong ñm, tình hình qun lý h sinh thái ñm ph# thuc

nhiu vào ý thc ca ngưi dân. Do vy, ñ% có các cơ s khoa hc cn

thit cho vic khai thác và qun lý, bo v h sinh thái ñm Trà Qu,

chúng tôi tin hành ñ tài: “Nghiên cu ñánh giá ngun li thy sinh

vt trong ñiu kin sinh thái ca ñm Trà Qu - Thành ph Hi An

– Tnh Qung Nam và ñnh hưng qun lý, bo v”.

2. MC ĐÍCH NGHIÊN CU

- Đánh giá ñưc s ña dng ngun li thy sinh vt có giá tr&

kinh t trong ñm Trà Qu, thành ph Hi An, làm cơ s khoa hc

cho vic qun lý.

- Đ xut ñưc các nhóm gii pháp phát tri%n bn vng

ngun li thy sinh vt.

3. NI DUNG NGHIÊN CU

- Nghiên cu hin trng môi trưng ñm Trà Qu thông qua

các thông s v cht lưng nưc: Nhit ñ; pH; Đ m!n; Hàm lưng

oxy hòa tan (DO); Các mui dinh dư'ng: NO

- N, NH

- N, PO

- P.

- Nghiên cu ña dng thành phn loài các ngun li thc vt

và ñng vt thy sinh trong ñm Trà Qu, giá tr& kinh t và hin trng

khai thác.

- Đ xut phương hưng qun lý nhm khai thác, bo v và

s" d#ng hp lý ngun li.

4. Ý NGHĨA KHOA HC VÀ TH)C TIN CA Đ TÀI

- Bưc ñu ñánh giá ñưc ngun li thy sinh vt trong ñiu

kin sinh thái ca ñm Trà Qu, nhm góp phn xây dng d liu

khoa hc ñ% qun lý h sinh thái ñm.

- Là cơ s khoa hc ñ% giúp chính quyn ñ&a phương có

nhng ñ&nh hưng qun lý s" d#ng hp lý; giúp ngưi dân nhn thc

sâu sc ñưc vai trò quan trng ca ñm.

5. B CC Đ TÀI: Ngoài 2 phn m bài, kt lun và kin ngh& lun

văn có 3 chương: Chương 1: T ng quan tài liu; Chương 2: Ni dung

và phương pháp nghiên cu; Chương 3: Kt qu và tho lun.

CHƯƠNG 1

T+NG QUAN TÀI LIU

1.1. T+NG QUAN V H SINH THÁI ĐM H

1.1.1. Tình hình nghiên c,u, khai thác và s- d.ng ngu/n l0i th1y

sinh v2t trong các ñ4m h/ trên th5 gii

Nhìn chung, các quc gia trên th gii ñã nhn thc ñưc

ñm h là cơ s vt cht vn có ñ% phát tri%n kinh t ca ñ&a phương

nên kt hp mô hình khai thác ngun li thy sinh vt, du l&ch sinh

thái và bo v h sinh thái ñm h. Các công trình nghiên cu ñu tp

trung ñánh giá ña dng thành phn loài và phân tích ñ!c ñi%m sinh

thái qun xã ca các loài trong mi quan h vi các yu t môi

trưng và các qun cư (habitat) như ñ m!n, ñ trong, cht ñáy, r$ng

ngp m!n, thm c bi%n,...

1.1.2. Tình hình nghiên c,u, khai thác và s- d.ng ngu/n l0i th1y

sinh v2t trong các ñ4m h/ 6 Vi"t Nam

( Vit Nam tình hình nghiên cu, khai thác và s" d#ng

ngun li thy sinh vt trong các ñm h ch yu tp trung vào vic

nghiên cu tính ña dng sinh hc trong ñm, tim năng khai thác

ngun li, các vn ñ v bo tn và phát tri%n ña dng sinh hc các

vùng ñm ven bi%n nhm xây dng các mô hình qun lý, s" d#ng mt

cách có hiu qu các vùng ñt ngp nưc này.

1.1.3. Nh7ng y5u t tác ñ8ng ñ5n h" sinh thái ñ4m h/

1.2. ĐIU KIN T) NHIÊN – KINH T XÃ HI TI XÃ C9M

HÀ – TP HI AN

1.2.1. Đi:u ki"n t; nhiên

1.2.2. Đ<c ñi=m kinh t5 xã h8i xã C>m Hà

CHƯƠNG 2

ĐI TƯNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CU

2.1. ĐI TƯNG NGHIÊN CU

- Mt s yu t vt lí, hóa hc ca môi trưng nưc ti ñm

như: nhit ñ, pH, ñ m!n, DO, NO

- N ,NH

- N, PO

- P, nn ñáy.

- Các loài thc vt thy sinh ñang ñưc khai thác ti ñm.

- Các loài ñng vt thy sinh có giá tr& kinh t.

2.2. TH?I GIAN VÀ ĐA ĐI@M NGHIÊN CU

- Nghiên cu ñưc tin hành ti ñm Trà Qu - xã Cm Hà –

thành ph Hi An - t)nh Qung Nam t$ tháng 11/2011 ñn tháng

6/2012: trong ñó vic thu thp và phân tích m*u ñưc tin hành theo

mùa mưa (tháng 11 – 12/2011); mùa khô (tháng 5 – 6/2012); thi

gian còn li thu thp s liu hin trưng và x" lý s liu.

2.3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CU

2.3.1. Phương pháp kh!o sát th;c ñ%a

Các trm kho sát này ñưc xác ñ&nh nh máy ñ&nh v& cm

tay, bo ñm ñưc tính ñi din cho toàn b các ñ!c ñi%m ca ñm.

Tt c các m*u môi trưng và m*u thc vt thy sinh ñưc

tin hành thu thp theo các v& trí này.

2.3.2. Phương pháp thu mu và phân tích môi trưng

- Các ch) tiêu ño nhanh:

+ pH: ño ti hin trưng bng máy HQ40d.

+ Nhit ñ, ñ m!n: ño ti hin trưng bng máy HACH

SENSION 5.

- Các ch) tiêu hu cơ: NH

- N; NO

- N; PO

- P phân tích ti

Phòng Thí nghim Trung tâm K+ thut Môi trưng Thành ph Đà Nng.

2.3.3. Phương pháp nghiên c,u thành ph4n loài và ñ<c ñi=m sinh

thái c1a các loài th;c v2t th1y sinh

Thc hin theo Quy phm tm thi v ñiu tra thc vt bi%n

ca Vin Hi dương hc do ,y ban khoa hc và k+ thut Nhà nưc

ban hành năm 1981. C# th% như sau:

- Mùa mưa tin hành ly m*u 3 ñt (tháng 11 – 12), m-i ñt 2 ngày.

- Mùa khô tin hành ly m*u 3 ñt (tháng 5 – 6), m-i ñt 2 ngày.

* Tính sinh lưng bình quân ca thc vt thy sinh trên

mt ñơn v din tích

S" d#ng Quy phm tm thi v ñiu tra thc vt bi%n ca

Vin Hi dương hc do ,y ban khoa hc và k+ thut Nhà nưc ban

hành năm 1981.

* Tr lưng t nhiên ca rong nưc ngt trong khu vc

ñiu tra ñưc tính theo công thc sau ñây:

W = b.s

* Mt ñ thân ñng: Xác ñ&nh mt ñ thân ñng (thân/m

)

bng cách ñm s thân ñng trong khung ñ&nh lưng 0.25m

2.3.4. Phương pháp nghiên c,u thành ph4n loài ñ8ng v2t thuA

sinh có giá tr% kinh t5

- Các loài thy sn có giá tr& kinh t ñưc ñiu tra và thu m*u

trc tip ti các phương tin khai thác thy sn trong ñm Trà Qu và

ti nhà bà Lê Th& Dân chuyên thu mua thy sn ca ñm Trà Qu.

- M*u thy sn ñưc ñ&nh loi bng phương pháp so sánh

hình thái. Các tài liu chính ñưc s" d#ng ñ% ñ&nh loi là: Đ&nh loi

các loài cá nưc ngt Nam b ca Mai Đình Yên (1978); Cá nưc

ngt Vit Nam – Tp I ca Nguy.n Văn Ho (2001); Cá nưc ngt

Vit Nam – Tp V ca Nguy.n Văn Ho (2005); Đng vt chí Vit

Nam, phn Giáp xác nưc ngt – Tp V ca Đ!ng Ngc Thanh, H

Thanh Hi (2001).

2.3.5. Phương pháp kh!o sát ñánh giá ngu/n l0i th1y s!n

Sn lưng khai thác = s ngày khai thác trung bình/tháng*s

tháng khai thác trong năm*năng sut khai thác (kg/ngày).

2.3.6. Phương pháp phBng vCn

2.3.7. Phương pháp x- lý s li"u

CHƯƠNG 3

KT QU NGHIÊN CU VÀ THO LUN

3.1. ĐDC ĐI@M ĐIU KIN T) NHIÊN ĐM TRÀ QU - XÃ

C9M HÀ – THÀNH PH HI AN

3.1.1. V% trí ñ%a lý, ñ%a hình

3.1.1.1. V trí ña lý, ña hình

Đm Trà Qu là mt thy vc t nhiên  phía ñông bc xã

Cm Hà – thành ph Hi An, phía Bc tip giáp vi thôn Trà Qu,

phía Tây giáp thôn Đng Nà, và phía Nam giáp thôn C"a Sui. Đm

có chiu dài khong 1,15km; vào mùa mưa ñ rng nht khong

550m, sâu khong 0,5 – 2,0m vi din tích 223.895m

; vào mùa khô

rng nht khong 480m, ñ sâu t$ 0,3 – 1,5 m vi din tích khong

181.028m

3.1.1.2. Nn ñáy

Thành phn chính ca ñáy ñm Trà Qu là bùn nhuy.n có l*n

xác ñng thc vt thy sinh ñang trong quá trình phân hy.

3.1.2. M8t s các y5u t ñi:u ki"n t; nhiên

3.1.2.1. Nhit ñ

Mùa mưa nhit ñ kho sát  các v& trí dao ñng t$ 22,2

C –

22,8

C trung bình là 22,5 ± 0,33 (

C); mùa khô dao ñng t$ 29,3

C –

30,5

C; trung bình là 29,9 ± 0,45 (

C).

3.1.2.2. pH

Mùa mưa giá tr& pH dao ñng t$ 6,73 – 7,06; trung bình 6,90

± 0,121. Mùa khô giá tr& pH cao hơn, dao ñng khong t$ 6,98 –

7,51; trung bình 7,15 ± 0,18.

3.1.2.3. Đ mn

Đm Trà Qu là ñm nưc ngt vào mùa mưa (ñ m!n bng

0), và nưc l nht vào mùa khô. Đ m!n trung bình ca ñm Trà

Qu vào mùa khô là 1,426 ± 0,20(

3.1.2.4. Oxy hoà tan (DO)

Hàm lưng DO trong nưc qua kho sát cho thy mùa mưa

cao hơn mùa khô. Mùa mưa DO dao ñng t$ 6,16 – 7,01 mg/l; mùa

khô dao ñng t$ 6,04 – 6,73 mg/l. Hàm lưng DO trung bình mùa

mưa là 6,49 ± 0,29 mg/L; mùa khô là 5,81 ± 0,50 mg/L.

3.1.2.5. Các mui dinh dưng

a. Hàm lưng NH

– N (mg/L)

Hàm lưng NH

- N trung bình trong mùa mưa 0,29 ± 0,50

mg/L vưt QCVN 08:2008/BTNMT (ct A2) nhưng không ñáng k%;

trong mùa khô là 2,81 ± 1,23 mg/L, vưt ngư'ng cho phép ca

QCVN

08:2008/BTNMT (ct A2) 14 ln; vưt QCVN

38:2011/BTNMT 2,81 ln.

b. Hàm lưng NO

- N (mg/L)

Hàm lưng NO

- N vào mùa mưa thp hơn nhiu so vi mùa

khô, dao ñng t$ 0,180 – 0,283 mg/l, trung bình 0,24 ± 0,03 mg/l; trong

khi ñó mùa khô dao ñng t$ 0,326 – 0,580 mg/l, trung bình 0,49 ± 0,08

mg/l.

c. Hàm lưng PO

- P (mg/L)

Vào mùa mưa hàm lưng PO

- P cao hơn mùa khô, trung bình

mùa mưa là 0,044 ± 0,02 mg/l; mùa khô trung bình 0,021 ± 0,01 mg/l.

3.2. NGUN LI THUE SINH VT TRONG ĐM TRÀ QU

Ngun li thy sinh vt trong ñm Trà Qu hin bao gm các

loài thc vt thy sinh dùng ñ% làm phân xanh và các loài thu/ sn có

giá tr& kinh t ñưc ngưi dân khai thác thưng xuyên trong ñm.

3.2.1. Các loài th;c v2t th1y sinh

3.2.1.1. Thành phn loài

B!ng 3.3: Danh m.c các loài th;c v2t th1y sinh trong ñ4m Trà Qu5

Mùa xuCt hi"n

STT

Tên Vi"t Nam Tên khoa hc

Mùa

mưa

Mùa

khô

I. B THY THO HYDROCHARITALES

(1) H th1y ki:u Najadaceae

1 Rong cám Najas indica

+ +

(2) H th1y th!o Hydrocharitaceae

2 Rong V&t Hydrilla verticillata

+ -

II. B RONG ĐUÔI

CHÓ CERATOPHYLLALES

(3) H Rong ñuôi chó Ceratophyllaceae

3 Rong ñuôi chn Ceratophyllum dermersum L.

+ +

Chú thích: du (+): xut hin; du (-): không xut hin

3.2.1.2. Đc ñim sinh hc, sinh thái và phân b ca các loài thc

vt thu sinh

a. Rong Cám – Najas indica (Willid.) Cham.:

( ñm Trà Qu, ñây là loài chim ưu th bi nó thích nghi

vi s thay ñ i ñ m!n theo mùa nên có sinh lưng cao nht trong

ñm c mùa mưa l*n mùa khô.

b. Rong Đuôi chn – Ceratophyllum dermersum L.:

Trong ñm Trà Qu, loài rong Đuôi chn có m!t trong c

mùa mưa l*n mùa khô, thưng mc l*n trong Sen và Cói Lác.

c. Rong Vt – Hydrilla verticillata (L.f.) Royle:

Loài rong V&t (Hydrilla verticillata) ch) xut hin trong ñm

Trà Qu vào mùa mưa.

Nhìn chung, kt qu kho sát v s phân b ca 3 loài thc

vt thy sinh này trong ñm có khác nhau. Các loài rong thưng mc

Tóm tắt Luận văn Thạc sĩ Khoa học: Nghiên cứu đánh giá nguồn lợi thủy sinh vật trong điều kiện sinh thái của đầm Trà Quế - thành phố Hội An – tỉnh Quảng Nam và định hướng quản lý, bảo vệ

Chủ đề:

Tài liệu liên quan

Tài liêu mới

Xác nhận đăng nhập

Đăng nhập từ tài khoản này?

AI tóm tắt

Giới thiệu tài liệu

Đối tượng sử dụng

Từ khoá chính

Nội dung tóm tắt

Hỗ trợ

Phương thức thanh toán

Theo dõi chúng tôi