XÃ HỘI Tập san SINH VIÊN NGHIÊN CỨU KHOA HỌC ● Số 13.2023
462
KINH T
Ế
NGHIÊN CỨU TIỀM NĂNG PHÁT TRIỂN LOẠI HÌNH DU LỊCH TRẢI NGHIỆM CHO HỌC SINH TẠI HÀ NỘI
RESEARCH FOR THE POTENTIAL DEVELOPMENT OF EXPERIENCE TOURISM FOR STUDENTS IN HANOI Nguyễn Thị Tuyết1, Tạ Quốc Anh1, Lâm Văn Hải1, Hoàng Thuý Hường1, Nguyễn Thị Bích Ngọc2,* TÓM TẮT Hiện nay, vấn đề đa dạng loại hình du lịch có vai trò quan trọng quyết định s
ự
phát triển du lịch và trở thành động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế và xã hội tạ
i
Việt Nam. Nghiên cứu này nhằm cung cấp cơ sở để thấy được giá trị và những tiề
m
năng phát triển của loại hình du lịch trải nghiệm cho học sinh tại Hà Nộ
i. Nghiên
cứu dựa trên dữ liệu khảo sát quy mô 250 mẫu, áp dụ
cứu: thu thập xử lý tài liệu, thống kê xã hội học,… nhằm đưa ra nhữ
ng minh
chứng và tầm qua trọng của việc phát triển du lịch trải nghiệm. Trên cơ sở
đó, nhóm
nghiên cứu đề ra những giải pháp giúp cho du lịch trải nghiệm phát triển mộ
t cách
tối ưu hoá và đem đến những giá trị hữu ích cho xã hội, kinh tế, đặc biệ
t là đóng
góp cho ngành giáo dục, giúp học sinh nâng cao hiệu quả học tập. Từ khoá: Tiềm năng phát triển, du lịch trải nghiệm, học sinh, du lịch Hà Nội. ABSTRACT
Currently, the issue of tourism diversity plays an important role in
determining tourism development and becoming a driving force for economic and
social development in Vietnam. This study aims to provide a basis to see the value
and development potentials
of experiential tourism for students in Hanoi. The
study is based on survey data of 250 samples. Applying research methods: data
collection and processing, sociological statistics, etc., in order to provide evidences
and the importance of developing experiential tourism. On that basis, we
propose
solutions to help experiential tourism develop optimally and bring useful values
to society. economy, especially contributing to the education sector, helping
students improve their learning efficiency. Keywords: Development potential, experiential tourism, students, Hanoi tourism. 1Lớp Du lịch 1 - K14, Trường Ngoại ngữ - Du lịch, Trường Đại học Công nghiệp Hà Nội
1Trường Ngoại ngữ - Du lịch, Trường Đại học Công nghiệp Hà Nội *Email: ngoccuong8185@gmail.com 1. GIỚI THIỆU Qua quá trình tìm hiểu về thị trường du lịch Việt Nam nhóm nghiên cứu nhận thấy, các loại hình hiện tại chủ yếu hướng tới đối tượng du khách thuộc độ tuổi là thanh thiếu niên, trưởng thành hoặc người cao tuổi; có rất ít chương trình phục vụ cho trẻ em (học sinh). Có chăng những chương trình hiện tại đã và đang phục vụ nhu cầu du lịch của nhóm đối tượng trẻ em chỉ là những chương trình tự thiết kế đến từ một số ít doanh nghiệp; chưa có sự đầu tư, chú trọng phát triển và cũng chưa phải là một loại hình du lịch dành riêng cho đối tượng này. Vì nhóm đối tượng học sinh có nhu cầu đi du lịch với mục đích: khám phá, trải nghiệm, học tập, vui chơi… là vô cùng cao và cần thiết cho sự phát triển trí tuệ và thể chất của trẻ. Có thể nói, lứa tuổi học sinh là nhóm tuổi cần trải nghiệm nhiều nhất nhằm tạo ra những cơ hội để trẻ phát triển toàn diện về cả nhận thức và học thức. Không những thế, hoạt động trải nghiệm ngày càng được quan tâm và trở thành một trong những phương pháp dạy học có hiệu quả cao trên trường lớp giúp học sinh có thể ghi nhớ và vận dụng kiến thức vào thực tiễn cuộc sống. Để có thể khai thác thị trường này một cách tối ưu nhất thì trước tiên doanh nghiệp cần xác định rõ loại hình du lịch dành cho nhóm đối tượng này, từ đó dựa trên những đặc điểm riêng để tạo nên sản phẩm dịch vụ độc đáo. Chính vì những lẽ trên, nhóm tác giả tiến hành nghiên cứu tiềm năng phát triển loại hình du lịch trải nghiệm cho học sinh tại Hà Nội. 2. CƠ SỞ LÝ LUẬN Cơ sở lý luận chung về các quan niệm du lịch, du lịch trải nghiệm, tiềm năng phát triển du lịch trải nghiệm, các yếu tố đánh giá sự phát triển du lịch trải nghiệm... là những cơ sở để nghiên cứu chuyên sâu hơn những vấn đề cụ thể ở phần tiếp theo. Phân tích những đặc điểm điều kiện phát triển loại hình du lịch trải nghiệm, những lời lẽ dẫn chứng để khẳng định luận điểm. Đưa ra các công trình, tài liệu nghiên cứu liên quan cùng chủ đề để xem xét, khai thác những ý tưởng chung tìm ra khoảng trống nghiên cứu để áp dụng thực tiễn vào quá trình nghiên cứu tiềm năng phát triển du lịch trải nghiệm cho học sinh tại Hà Nội. 3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU Để có thể đánh giá tốt thực trạng và vấn đề nghiên cứu, nhóm tác giả kết hợp nhiều phương pháp khác nhau nhằm đảm bảo tính thực tiễn cũng như có dữ liệu cụ thể để đánh giá được tiềm năng đóng góp cho sự phát triển du lịch trải nghiệm tại Hà Nội: Thu thập xử lý tài liệu: Đây là một phương pháp quan trọng để nhóm nghiên cứu có thể thu thập và đưa ra được hệ thống số liệu cũng như nắm được tình hình phát triển của loại hình du lịch trải nghiệm. Qua đó phục vụ cho quá trình
ECONOMICS - SOCIETY Số 13.2023 ● Tập san SINH VIÊN NGHIÊN CỨU KHOA HỌC 463
phân tích và đánh giá thực trạng phát triển du lịch trải nghiệm trong nước và quốc tế. Phương pháp thực nghiệm: Để vấn đề nghiên cứu tăng tính xác thực hơn, nhóm nghiên cứu đã đi sâu thu thập thông tin của đối tượng nghiên cứu ở nhiều điều kiện khác nhau. Sau đó mới đưa ra kết luận cuối cùng, kết luận có tính thuyết phục. Thống kê xã hội học: Bằng phương pháp này nhóm nghiên cứu đã có cơ hội thu thập, phân tích vấn đề nghiên cứu. Đồng thời trình bày được nội dung cũng như giải thích các số liệu một cách dễ hiểu nhất. Nhóm nghiên cứu tiến hành điều tra đa phương tiện để thu được kết quả khách quan đóng góp cho đề tài. Bảng câu hỏi được phân bố rộng trên nền tảng xã hội và nhóm thực hiện khảo sát thực tế với người dân, đối tượng nghiên cứu. Để đánh giá được tiềm năng phát triển du lịch trải nghiệm cho học sinh tại Hà Nội, nhóm nghiên cứu đã tiến hành phát phiếu nhằm mục đích điều tra và đưa ra kết quả thiết thực xác đáng nhất, từ đó đóng góp kiến thức cho đề tài nghiên cứu. Với tổng số 250 mẫu phiếu phát ra, thu về 220 phiếu hợp lệ. Đối tượng điều tra của nhóm nghiên cứu tập trung vào 3 đối tượng chính: học sinh (nhằm mục đích tìm hiểu nhu cầu du lịch của các bạn học sinh); phụ huynh và nhà trường (tìm hiểu nhu cầu và đánh giá của nhà trường và các bậc phụ huynh đối với vấn đề du lịch của học sinh hay những băn khoăn còn tồn đọng); người làm việc trong lĩnh vực du lịch (xin ý kiến và đánh giá và tính thiết thực và định hướng để phát triển du lịch trải nghiệm cho học sinh). Dựa vào những câu hỏi dễ hiệu và bám sát đề tài đã giúp nhóm nghiên cứu nhận được kết quả khả quan và sẽ có những đóng góp nhất định: Khảo sát thực địa: Nhóm nghiên cứu tiến hành đi khảo sát thực tế tại Hà Nội - địa bàn lựa chọn nghiên cứu để có thể đánh giá được tình hình mọi mặt phục vụ cho hoạt động du lịch, cũng như có con số chính xác hơn. Ngoài ra, quá trình khảo sát thực tế giúp nhóm nghiên cứu có điều kiện đối chiếu cũng như bổ sung những thông tin còn thiếu sót, còn sai lệch để đáp ứng nhu cầu tìm kiếm thông tin, xác định mục tiêu và có cơ sở để đưa ra phương án phục vụ cho sự phát triển của ngành một cách hợp lý và tối ưu hiệu quả. Phương pháp chuyên gia: Đây là phương pháp giúp xác định hướng phát triển cho loại hình du lịch thông qua những kiến thức, kinh nghiệm đúc kết từ những người làm trong ngành nghề lâu năm. Qua phương pháp này, nhóm nghiên cứu sẽ thu được những đánh giá, nhận xét chính xác hơn. Đồng thời đề xuất những thắc mắc còn tồn đọng trong quá trình nghiên cứu để đưa ra phương án giải quyết vấn đề có thể xảy ra trong quá trình phát triển loại hình này, giảm thiểu rủi ro trong quá trình kinh doanh. Phương pháp thống kê toán học: Nhóm nghiên cứu kết hợp phương pháp này nhằm áp dụng mô hình biểu đồ để có thể thấy được sự thay đổi của dữ liệu nhằm đưa ra đánh giá một cách chính xác nhất, phục vụ cho quá trình phân tích dữ liệu, dự đoán và đưa ra quyết định tốt nhất. 4. KẾT LUẬN VÀ THẢO LUẬN Hà Nội được coi là điểm đến có nhiều tiềm năng và là một trong những lựa chọn được ưu tiên hàng đầu của du khách trong và ngoài nước. Không chỉ dồi dào về tài nguyên du lịch với thế mạnh tiêu biểu là du lịch văn hoá lịch sử gắn với chiều dài nghìn năm văn hiến. Mà nơi đây còn gây ấn tượng với nhiều điểm đến thiên nhiên mang hơi thở của một mảnh đất vừa hiện đại lại trang nghiêm và cổ kính. Đến với Hà Nội du khách sẽ được chiêm ngưỡng những địa danh nổi tiếng cùng với những đặc sản hấp dẫn mang hương vị của nền văn hoá nông nghiệp lúa nước. Mặc dù mang trong mình nhiều tiềm năng phát triển du lịch là vậy nhưng cho đến thời điểm hiện tại ngành du lịch tại thủ đô vẫn chưa thực sự tối ưu lợi thế của mình, hay nói cách khách chính là sự phát triển chưa tương xứng với tiềm năng sẵn có. Do vậy vấn đề cấp bách hiện nay chính là cần có sự sáng tạo, chuyển đổi để đạt được hiệu quả đa dạng hoá sản phẩm du lịch mới mẻ, độc đáo hấp dẫn du khách dựa trên những đặc điểm và gắn với thương hiệu doanh nghiệp. Và loại hình du lịch trải nghiệm cho học sinh chính là một trong những hướng đi mới trong tương lai, và dự kiến sẽ đóng góp nhiều giá trị quan trọng cho sự phát triển du lịch thủ đô. Bởi lẽ, loại hình du lịch này không chỉ tạo điều kiện cho doanh nghiệp khai thác tiềm năng du lịch của đối tượng mới - học sinh, mà còn tạo điều kiện cho quá trình bảo vệ môi trường và giữ gìn nét đẹp văn hoá truyền thống Việt Nam. Đặc biệt, du lịch trải nghiệm còn là phương thức đem lại hiệu quả cao và là động lực thúc đẩy mạnh mẽ sự phát triển của ngành giáo dục tại Việt Nam nói chung, Hà Nội nói riêng. Đồng thời là sợi dây liên kết tinh thần đoàn kết của dân tộc Việt Nam, kết nối tình cảm giữa con người với con người, trau dồi tình yêu quê hương đất nước và vun vén trách nhiệm đối với gia đình và xã hội của học sinh. Để du lịch trải nghiệm có thể gặt hái được những thành công trên con đường phát triển thì cần có sự quan tâm của chính quyền các cấp, kết nối với ngành Văn hoá du lịch để có biện pháp nâng cao cơ sở vật chất kỹ thuật, hạ tầng du lịch, chuẩn bị nguồn lực,… sẵn sàng phục vụ và đón tiếp du khách. Chú trọng công tác nâng cao ý thức người dân, du khách về vấn đề cấp thiết chung: bảo vệ môi trường và gìn giữ nét đẹp văn hoá dân tộc. Từ đó, đưa ra những định hướng phát triển lâu dài, kế hoạch khai thác tiềm năng một cách hợp lý để có thể phát triển du lịch một cách bền vững và lâu dài, đóng góp cho sự phát triển kinh tế của đất nước. 5. ĐỀ XUẤT - Đối với các cơ quan ban ngành: Tiếp tục duy trì việc cấp vốn quy hoạch đầu tư vào các điểm du lịch trên địa bàn thành phố Hà Nội. Lên kế hoạch quy hoạch chi tiết về các khu, các điểm du lịch. Định hướng các loại hình du lịch đặc trưng tại các điểm đến, tập trung phát triển các loại hình du lịch mang tính mới như: du lịch lễ hội, du lịch làng nghề (tại Làng nghề gốm Bát Tràng), du lịch thực tế ảo. Mở các lớp tập huấn nhân lực, chú trọng trong các công tác đào tạo nguồn nhân lực là người dân địa phương. Tuyên truyền và có các biện pháp ngăn cấm
XÃ HỘI Tập san SINH VIÊN NGHIÊN CỨU KHOA HỌC ● Số 13.2023
464
KINH T
Ế
các hành vi lấn chiếm lòng đường bán hàng lưu niệm, nài ép, chèo kéo khách du lịch gửi xe, thuê trang phục, mua đồ,... nhất là đối với khách du lịch quốc tế. Quảng bá hình ảnh du lịch của điểm du lịch trải nghiệm cùng các sản phẩm du lịch đặc trưng của công ty. Thường xuyên thanh tra, giám sát chất lượng các cán bộ, nhân viên, các dịch vụ ở các đơn vị, các doanh nghiệp kinh doanh du lịch. - Các công ty du lịch: Các công ty du lịch cần tạo ra nhiều tour du lịch trải nghiệm hoặc kết hợp trải nghiệm nhằm đa dạng hoá sản phẩm du lịch, đem lại sự mới mẻ thích thú, sáng tạo trong công tác phục vụ khách du lịch, tạo ra những ấn tượng khó quên dành cho khách du lịch khi đến với khu du lịch và các điểm đến trải nghiệm khác trong thủ đô Hà Nội. Các công ty lữ hành cần tạo điều kiện về thời gian, vật chất và tinh thần cho cán bộ nhân viên của các đơn vị học tập nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, thái độ về du lịch. - Với du khách: Ăn mặc lịch sự, không quá phản cảm nhất là khi tham gia các hoạt động chương trình du lịch tại các điểm du lịch là đền thờ, chùa chiền… Không chửi bậy, có những lời nói, hành động thể hiện sự văn minh, lịch sự tại những điểm du lịch công cộng, thể hiện đúng giá trị văn hoá của người Việt. Khi tham gia các hoạt động trong loại hình du lịch trải nghiệm, khách du lịch cần có ý thức trong việc bảo vệ môi trường, cảnh quan bằng cách không chặt cây, bẻ cành, không săn bắt động vật hoang dã, không vứt rác bừa bãi vào các hồ nước, khe núi, hang động,... Cân nhắc, tỉnh táo để không rơi vào những trường hợp bị lôi kéo gửi xe, mua đồ, mua vé tham quan giả với số tiền ít hơn,... tại khu vực cổng ngoài các khu du lịch và điểm du lịch. Tôn trọng các quy định, nội quy của khu du lịch và tôn trọng nhân viên nguồn lao động địa phương, lịch sự đối với những khách du lịch khác. - Với ban quản lý khu du lịch và điểm du lịch trải nghiệm tại Hà Nội: Đối với y tế cần chú trọng xây dựng phòng y tế dự phòng với các tủ thuốc phổ biến, đồ dùng sơ cấp cứu, nhân viên y tế... để có thể sơ cấp cứu kịp thời đối với các tình huống khách quan, các tai nạn rủi ro khi khách tham gia vào các hoạt động trải nghiệm. Đề xuất xây dựng các gian hàng cho thuê trang phục nông dân, trang phục cổ truyền, cổ phục, trang phục phù hợp với từng hình thức trải nghiệm ngay tại trong khuôn viên khu du lịch và điểm du lịch để có thể đáp ứng tốt nhất nhu cầu du khách. Cải thiện nâng cao chất lượng các dịch vụ bổ sung như nhà hàng, khách sạn, khu vui chơi giải trí, spa... để có thể kết hợp tốt nhất với loại hình du lịch trải nghiệm này. - Với người dân địa phương: Đoàn kết, tổ chức kinh doanh, bán những sản nhằm lưu niệm về du lịch, cho thuê trang phục chụp ảnh khác. Giữ vệ sinh môi trường, cảnh quan, thường xuyên quét dọn, tu bổ khu vực nơi sinh sống và tại điểm du lịch khi có khách du lịch tham quan hoặc tham gia vào các loại hình du lịch. Không gây tổn hại đến cây cối và động vật ở trong khu vực, giữ gìn các biển quảng cáo, giới thiệu các điểm du lịch, khu du lịch tại tuyến đường vào điểm đến. Tôn trọng thực hiện những nội quy mà các cấp chính quyền địa phương và ban quản lý khu du lịch đưa ra. TÀI LIỆU THAM KHẢO [1]. D. T., 2022. Du lịch Hà Nội: Tiềm năng và giải pháp phát triển. Tạp chí Cộng sản. [2]. Hà Giao, 2022. Du lịch Thủ đô: Nhiều triển vọng phát triển mạnh mẽ. Hội nhà báo Việt Nam. [3]. Hồng Hạ, Quang Minh, 2023. Mô hình du lịch trải nghiệm gắn với giáo dục. Báo Nhân dân. [4]. Hoàng Lân, 2023, Hà Nội phát triển 5 tuyến du lịch, thực hiện mục tiêu đón 3 triệu lượt khách quốc tế trong năm 2023. Hà Nội mới. [5]. Kiều Linh, Gia Thuỷ, Ái Cầm, 2022. Khảo sát và đánh giá thực trạng tham gia du lịch trải nghiệm: Trường hợp Sinh viên Trường Đại học Nguyễn Tất Thành. Đại học Nguyễn Tất Thành. [6]. Lê Thị Hạnh Dung, 2022. Trải nghiệm Du lịch với công nghệ thực tế ảo. Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh. [7]. Nguyễn Thị Tú Trinh, Khưu Ngọc Huyền, Nguyễn Hồng Đào, 2018. Nghiên cứu nhu cầu du lịch trải nghiệm của người dân thành phố Cần Thơ. Trường Đại học Cần Thơ. [8]. Ngọc Oanh, 2020. Bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn xã hội trên địa bàn thành phố Hà Nội. Tạp chí Cộng sản. [9]. Phạm Thị Bích Thuỷ, 2022. Phát triển du lịch học tập trải nghiệm tại Hoàng Thành Thăng Long cho sinh viên khoa văn hoá du lịch, trường Đại học Thủ đô Hà Nội. Trường Đại học Thủ đô. [10]. Kim Vinh, 2021. Kiến nghị nhiều giải pháp phục hồi và phát triển du lịch. Bà Rịa - Vũng Tàu. [11]. Nataliya G. S. Vieira, Margarida Pocinho, Celso Pe, 2022. Engaging in Educational Tourism: An Academic Response. Journal of Tourism, Sustainability and Well-being. [12]. Sabrina Tomasi, Gigliola Paviotti, Alessio Cavicch, 2020. Educational Tourism and Local Development: The Role of Universities. ResearchGate.