
NÂNGCAONĂNGLỰCGIAOTIẾPLIÊNVĂNHOÁ
CHOSINHVIÊNTHÔNGQUAMỘTDỰÁNTRỰCTUYẾN
QUỐCTẾVỀDULỊCHBỀNVỮNG
HoàngThịThanh,PhạmDiệuLy,NguyễnThịThảo,ĐinhThịBíchNguyệt,
TrầnMinhĐức,ĐặngHồngHà
Email:thanhht@hou.edu.vn
Ngàytòasoạnnhậnđượcbàibáo:03/06/2025
Ngàyphảnbiệnđánhgiá:01/12/2025
Ngàybàibáođượcduyệtđăng:23/12/2025
DOI:10.59266/houjs.2025.1095
Tómtắt:Nghiêncứunàynhằmđánhgiáhiệuquảcủaphươngthứchọctậpcộngtác
trựctuyếnquốctế(CollaborativeOnlineInternationalLearning-COIL)trongviệcphát
triểnnănglựcgiaotiếpliênvănhoá(InterculturalCommunicativeCompetence-ICC)của
34sinhviênngànhdulịchViệtNam,đồngthờikhámpháquanđiểmcủangườihọcvềvai
tròcủaCOILđốivớiquátrìnhcảithiệnICCsaukhithamgiamộtdựánvềdulịchbềnvững
quốctế.Nghiêncứuápdụngmôhìnhtiềnkiểm-hậukiểmkhôngcónhómđốichứngkếthợp
phươngphápđịnhlượngvàđịnhtính.Kếtquảphântíchđịnhlượngvàđịnhtínhchothấysự
cảithiệnrõrệtởcảbốnthànhtốcủaICC:tháiđộ,nhậnthức,kiếnthức,vàkỹnăng.Trêncơ
sởđó,nghiêncứuđưaramộtsốkiếnnghịđốivớicáccơsởgiáodụcđạihọccũngnhưcác
nghiêncứutươngtựtrongtươnglai.
Từkhoá:COIL,ICC,nănglựcgiaotiếpliênvănhoá,dulịchbềnvững
TrườngĐạihọcMởHàNội
TrườngTHPTChuyênNguyễnHuệ
I.Đặtvấnđ
Trongbốicảnhtoàncầuhoávàquốc
tếhoágiáodục,việcthànhthạongoạingữ,
nhất là tiếngAnh, không chỉ là yêu cầu
về ngôn ngữ mà còn liên quanchặt chẽ
đếnnănglựcgiaotiếpliênvănhoá(ICC)
(Byram,1997).
Tại Việt Nam, giảng dạyICC vẫn
nặngtínhlýthuyếtvàlồngghépthụđộng,
thiếu hoạt động trải nghiệm và cơ hội
giao tiếp thực tế với người ớc ngoài,
dẫnđếnviệcpháttriểnICCcònhạnchế.
Trongbốicảnhđó,mộtphươngphápnổi
bật là Collaborative Online International
Learning(COIL)-hìnhthứchợptáctrực
tuyếnquốctếrađời.TheoGelashvilivà
Blanco(2024),việcthiếtkếvàtriểnkhai
COIL cho phép ging viên và sinh viên
thamgiamàkhôngcầndichuyển,từđó
giảmchiphí,tăngtínhlinhhoạtgiảm
phátthảicarbon,khiếnmôhìnhnày“thân

thiệnvớimôitrường”hơnsovớicáchình
thứctraođổitruyềnthống.Việcápdụng
COILvì vậy đượckỳvọng sẽgiúp sinh
viênchuyênngànhdulịchViệtNamnâng
caoICC,vượtquaràocảnđịalývàmở
rộngtiếpxúcliênvănhoátronggiáodục.
II.Cơsởlýthuyết
2.1.Nănglựcgiaotiếpliênvănhoá
ĐãcónhiềuđịnhnghĩavềICCđược
đưara,nhưngnhìnchung,đaphầncáctác
giảđềunhậnđịnhvềICCnhưkhảnăng
giao tiếphiệuquả vớimọi ngườiđến từ
cácquốcgiavànềnvănhoákhác(Fantini,
2019; Deardor, 2006; Byram, 1997).
c nghiên cứu này đều khẳng định vai
tròquantrọngcủaICCtrongviệcgiúpcá
nhân hiểu và thíchứng với sự khácbiệt
nhoáđểgiaotiếphiệuquả.
Trong số các học giả nghiên cứu
ICC,Byram(1997)đượccoilàngườitiên
phong.ÔngchorằngmộtcánhâncóICC
tốtphảibiếtydựngquanhệkhisửdụng
ngônngữnướcngoài,cânnhắcnhucầuvà
gócnhìncủacảhaiphía,làmtrunggian
giữacácnềnvănhoá,vàliêntụcpháttriển
kỹnănggiaotiếp.ByramnhấnmạnhICC
đượchìnhthànhtừnhậnthức,tiđộvà
nhvi,gồmnămthànhtốchính:(1)thái
độcởimở,tôntrọngsựkhácbiệt;(2)kiến
thứcvềvănhoábảnthânvàvănhoákhác;
(3)kỹnăngdiễngiảivàliênhệhiệntượng
vănhoá;(4)kỹnăngkhámphávàtương
tác trong bối cảnh liên văn hoá; và (5)
nănglựcđánhgiámangtínhphêpháncác
giátrịvàhànhvivănhoá.Nhữngthànhtố
ykếthợpgiúpngườihọcgiaotiếphiệu
quảvàcóýthứctrongmôitrườngđavăn
hoá(Hình1).
Cácđịnhnghĩavàkhunglýthuyết
tiếptheovềnbảnđồngnhấtvớiquan
điểmcủaByram.Fantini(2019)cũngcó
quan điểm tương tự khi cho rằng ICC
bao gồm việc phát triển nhận thức liên
vănhoá,tháiđộtíchcựcvàkỹnănggiao
tiếptrongcác tìnhhuốnggiao thoa văn
hoá,TuynhiênmôhìnhICCcủaFantini
cóbốicảnhpháttriểngắnchặtvớicộng
đồng người sống và m việc ở nước
ngoài(expatriates),ôngcũngnhấnmạnh
việcngườihọctrảinghiệmtrựctiếpkhi
sống ở ớc ngoài điều kiện quan
trọngđểpháttriểncácnănglựcliênvăn
hoá.Vìvậy,nghiêncứuysửdụngmô
hìnhICCcủaByramdosựphùhợpvới
bốicảnhnghiêncứudiễnraViệtNam
vàngườithamgiakhôngtrảinghiệm
trựctiếptạinướcngoàitrongthờiđiểm
diễnranghiêncứu.
2.2. Phương pháp học tập trực
tuyến quốc tế (Collaborative Online
InternationalLearning-COIL)
PhươngphápCOILlàmôhìnhhọc
tậpgiúpkếtnốinhữngcánhânđếntừcác
nềnvănhoákhácnhauđểcùngthamgia
ohoạtđộnghọctậpchung,thảoluậnvà
hợptáctrongkhuônkhổcáchọcphầnhọc
thuậtcủahọ(Collett&cộngsự,2023).
Theo SUNY COIL Center (2023),
mộttrảinghiệmCOILhoànchỉnhnênbao
gồmbốngiaiđoạnchính:
(1) giai đoạn xây dựng nhóm, bao
gồmcáchoạtđộngđểsinhviênlàmquen
cảmthấytựtinkhilàmviệctrựctuyến
vớibạntnhữngnềnvănhoákháctrong
dựán;
(2)giai đon tổ chức,hướngđến
việc chun bị cho c nhiệm vụ trong
dự ánhợp tác,bao gồmquá trìnhhình
tnhnhóm;
(3)giaiđoạnthựchiệndựán,tp
trung vào nhim vụ hợp c đã đưc
thiếtkế;

(4)giaiđoạntrìnhbày,nơisảnphẩm
cuốicùngđượcgiớithiệuvàsinhviêntiến
nhphảntưvềnộidungdựáncũngnhư
cácyếutốvănhóatrongquátrìnhhợptác.
2.3.Cácnghiêncứuvềứngdụng
phươngpháphọctậptrựctuyếnquốctế
đểnângcaonănglựcgiaotiếpliênvăn
hoáchongườihọc
cnghiêncứuvềCOILtronghơn
haithậpkỷquađềukhẳngđịnhhiệuquả
củamôhìnhnàyđốivớipháttriểnnăng
lựcgiaotiếpliênvănhoá(ICC).
Li(2019)phântíchbàiluncủa15
sinh viên Trung Quốc sau khi thực hiện
COILvớisinhviênMỹvàchothấyCOIL
cải thiệnICC dựatrênmô nh năm yếu
tốcủaByram;songnghiêncungghi
nhậnhạnchếnhưchênhlệchigiờvà
việcgiaotiếpchủyếudinrakhôngđồng
bộ. Trong một nghiên cu khác, Hackett
và cộng sự (2023) sử dụng thiết kế bán
thựcnghiệmtrên108sinhviênHàLanvà
Mỹ,chỉrasựcảithiệnđángkểvềICCcủa
nhómsinhviênMỹthamgiaCOIL,trong
khisinhviênHàLankhôngcókhácbiệtrõ
dođãtiếpcnhiềuvớimôitrườngquốc
tếtrongchươngtrìnhhọc.Chauvàcộngsự
(2024)triểnkhaiCOILcho150sinhviên
ViệtNamvàĐàiLoan,chothấyphương
phápnàygiảmđángkểmứcđộengạigiao
tiếpliênvănhoávàcảithiệnICC.
Tuy COILmang lại lợi ích rõ rệt,
Gelashvili Blanco (2024) u ý rằng
phươngphápnàyđượcápdụngchủyếu
ở các quốc gia phát triển; các dự án tại
nhữngnướcthunhậpthấpnhưViệtNam
còn hạn chế, nhỏ lẻ và thường do từng
giảngviêntựtriểnkhai.Nhiềunghiêncứu
tập trung vàonội dunghọc thuật hơn là
xempháttriểnICCnhưmụctiêuchính.
vậy, nghiên cứu này được tiến
nhđểtrảlờinhữngcâuhỏisau:
1. Phương thức học tập cộng tác
trựctuyếnquốctế(COIL)cógiúpcảithiện
nănglựcgiaotiếpliênvănhoá(ICC)của
sinhviênkhông?
2.Quanđiểmcủasinhviênnhưthế
nàovềvaitròcủaCOILđốivớiviệccải
thiệnICC?
III.Phươngphápnghiêncứu
Nghiên cứu sử dụng phương pháp
lấymẫuthuậntiệnthôngquakênhthông
tincủaKhoaDulịch,TrườngĐạihọcMở
HàNội.Tiêuchíchọnmẫubaogồmmột
sốđiu kiện: là sinh viên chuyên ngành
du lịch, có hứng thú với chủ đề du lịch
bềnvững,cócamkếtvềmặtthờigiankhi
thamgiadựán,vàcótrìnhđộtiếngAnh
từ trung cấp (pre-intermediate) trở lên.
Mẫu nghiên cứu cuốicùng bao gồm34
sinhviênKhoaDulịch,từnăm18đến21
tuổi,16namvà18nữ.Tấtcảngườitham
giađềuđượccungcấpthôngtinđầyđủvề
mục đíchvà quytrình nghiêncứu, đồng
thờikýcamkếtđồngthuận.Ngoàira,dự
áncòncósựthamgiacủa44thànhviên
đếntừMalaysia,PhilippinesvàẤnĐộ.
Nghiên cứu áp dụng thiết kế tiền
kiểm-hậukiểmkhôngnhómđốichứng,
sửdụngphươngpháphỗnhợpkếthợpdữ
liệuđịnhợngvàđịnhtínhđểđảmbảo
cáinhìntoàndiệnchokếtquảnghiêncứu.
Quátrìnhnghiêncứuđượctriểnkhaiqua
haigiaiđoạn.
-Giaiđoạn1(đnhlưng):Nời
thamgiatrảlờibảnghitiềnkimvới
thang đo ICC dựa trên mô hình của
Byram (1997), điều chỉnh từ thang đo
của Duisembekova (2021) với bốn
nhóm biến: Thái độ, Kiến thức, Nhận
thứcvàKỹnăng.Sauđó,sinhviêntham
giadựánCOILtrong08tunvớichủđề
Dulchbềnvữngvìmttươnglaitốt
đẹp hơn”, din ra tn nền tảng Zoom

meeting.Dángồmcáchotđộngkết
hợpgiữa lý thuyết thực hànhv du
lịchbềnvững.Trongđó,cácthànhviên
làm việc theo nhóm 4-5 ngưi đến từ
nhiềuquốcgia.Sảnphẩmcuốicùngcủa
nhómđxuấtthuyếttrìnhvềmột
dựándulịchbềnvững.Sauđó,sinhviên
hoànthànhbảnghỏihukiểmơngtự
bảnghỏitiềnkiểm.
-Giaiđoạn2(địnhtính):Phỏngvấn
nhómvới19sinhviênViệtNamnhằmthu
thập cm nhận về trải nghiệm COIL và
sựthayđổiICCcủasinhviên.Cácbuổi
phỏngvấnđượcghihìnhquaZoomtheo
sựđồngthuậncủangườithamgia.
Về phân tích dữ liệu, độ tin cậy
thangđođượckiểmtrabằngCronbach’s
AlphavớitiêuchuẩnAlpha≥0,7vàtương
quanbiến-tổng0,3.Đểlựachọnphép
kiểm định phù hợp, nhóm nghiên cứu
dùng kiểm định Shapiro-Wilk nhằm xác
địnhphânphốichuẩn(p>0,05).Vớidữ
liệuphânphốichuẩn,paired-sampleT-test
đượcsửdụngđểsosánhkếtquảtựđánh
giáICCtrước-saudựáncủasinhviên;
nếu không chuẩn, nhóm nghiên cứu áp
dụng kiểm định Wilcoxon signed-rank.
ckiểmđịnhđượcthựchiệnbằngphần
mềmSPSS27.
Đối với dữ liệu định tính, phương
pháp phân tích theo chủ đề (thematic
analysis) của Braun Clarke (2006)
được sử dụng, gồm sáubước: làm quen
dữliệu,mãhóa,hìnhthànhchủđề,xem
tchủđề,đặttên-địnhnghĩachủđềvà
viếtbáocáominhhoạ.
IV.Kếtquảnghiêncứuthảoluận
4.1.Kếtquảkiểmtrađộtincậycủa
thangđo
KếtquảkiểmtrahệsốCronbach’s
Alpha(N=34)chothấycácnhântố“Thái
độ”, “Kiến thức” và “Kỹnăng” đều đạt
tínhtincậycầnthiếtvàlànhữngthangđo
đơnhướng.Nhưvậycácthangđonàyđạt
ucầuvềđộtincậyvàcóthểđưavào
sử dụng.Nhân tố “Nhận thức” có hệsố
Cronbach’sAlpha bằng 0,858 > 0,7;tuy
nhiên,biếnquansátNT2(Tôicókiếnthức
vănhóađặcthùvềcácquốcgiakhác)có
tươngquanbiến-tổng(CorrectedItem-
TotalCorrelation)bằng0,293<0,3,nên
sẽđượcloạibỏkhỏithangđo.Phântích
Cronbach’sAlphalầnhaichorakếtquảhệ
sốCronbach’sAlphabằng0,885>0,7và
tươngquanbiếntổngnhỏnhấtbằng0,534
>0,3.Nvậythangđo“Nhậnthức”(05
biếnquansát)đạtyêucầuvềđộtincậyvà
cóthểđưavàosửdụng.
4.2.u hỏinghiên cứusố1: c
độngcủa Phương thứchọctập cộngc
trựctuyếnquốctế(COIL)đốivớinglực
giaotiếplnvănhoá(ICC)củasinhviên
Kết quả kiểm định Shapiro-Wilk
cho thấy: biến “Hiệu số ICC” có giá trị
Sig.=0,040(<0,05)nênkhôngcóphân
phốichuẩn.Biến“Tháiđộ”cógiátrịSig.
<0,001nêncũngkhôngphânphốichuẩn;
Biến“Nhậnthức”cóSig.=0,099(>0,05)
nhưngchưađủmạnhđểkếtluậndữliệu
cóphânphốichuẩn.Chínhvìthế,đểđảm
bảo độ an toàn trong phân tích dữ liệu,
NCC quyết định sử dụng kiểm định phi
thamsố(Wilcoxonsigned-rank)vớibiến
y;cácbiến“Kiếnthức”và“Kỹng”
lầnlượtcóSig.=0,155,và0,344đềulớn
hơn0,05nêntuântheophânphốichuẩn,
vìvậykiểmđịnhT-testsẽđượcdùngvới
haibiếnnày(Bảng1).

Bảng1.KếtquảkiểmđịnhT-testvàWilcoxonsigned-rank
KiểmđịnhWilcoxonsigned-rank
Biến T(Z) Sig.
 T(33)=-3,490 <0,001
Tháiđộ T=-2,397 0,017
Nhậnthức T=-2,897 0,004
KiểmđịnhPaired-sampleT-test
Biến t(df) Sig.
Kiếnthức t(33)=5,198 <0,001
Kỹnăng t(33)=2,781 0,009
KếtquảkiểmđịnhWilcoxonsigned-
rankchothấysựkhácbiệtcóýnghĩathống
giữađiểmtiềnkiểmvàhậukiểmcả
babiến“ICC”,“Tháiđộ”và“Nhậnthức”,
vớiplầnlượt<0,001và0,017và0,004.
ĐiunàychothấynănglựcICCtổngthể
cũngnhưtháiđộvànhậnthứcvềgiaotiếp
liênvănhoácủasinhviênđượccảithiện
tíchcựcsaudựán.
KếtquảkiểmđịnhT-testcũngcho
thấycósựkhácbiệttrướcvàsaucanthiệp
đốivớihaibiến“Kiếnthức”và“Kỹnăng”
vớiplầnlượt<0,001và0,009.Điềunày
chothấykiếnthứcvàkỹnăngvềgiaotiếp
liênvănhoácủasinhviênđượccảithiện
rõrệtsaucanthiệp.
Nhưvậy,việcápdụngphươngthức
COILđãgiúpcảithiệnđángkểICCcủa
sinhviên.
4.3.Câuhỏinghiêncứusố2:Quan
điểmcủasinhviênvềvaitròcủaphương
thứcCOILđốivớiviệccảithiệnICC
Phântíchđịnhtínhđốivới19sinh
viên tham gia cho phép nhận diện bốn
mảngnộidungnổibậtphảnánhquátrình
hìnhthànhvàpháttriểnICCcủasinhviên.
-TựnhậnthứcvềsựcảithiệnICC:
Tất cả sinh viên đều khẳng định trải
nghiệmCOILgiúphọpháttriểnkhảnăng
lắng nghe,tôn trọng sựkhácbiệt vàrèn
luyệntưduyphảnbiện.
Những phát hiện này phản ánh sự
pháttriểncủatháiđộcởimởvànănglực
giaotiếphiệuquảtrongbốicảnhliênvăn
hoá, hai thành tố quan trọng của ICC.
Điều này cho thấy động cơ học tập của
sinhviênkhôngchỉgóigọntrongkỹnăng
ngônngữmàcònmởrộngsangnănglực
hợptác,thíchnghivàtựđịnhhướng.
-Khókhănvàtháchthức:csinh
viêncũngnêuranhiềukhókhăntrongquá
trìnhtươngtácnhưhạnchếvềngônngữ,
sựkhácbiệttrongphongcáchhọctập,và
chênh lệch múi giờ giữa các nước. Tuy
nhiên,đasốsinhviênchobiếtnhữngkhó
khănnàyđềudầnđượcvượtquanhờviệc
quansát,điềuchỉnhphongcáchgiaotiếp
tăngcườngtựtinhơntheothờigian.
-Ấntượngvềsinhviênvàquốcgia
khác:SinhviênViệtNambàytỏấntượng
tíchcựcvềsựchuyênnghiệp,tựtinvàtinh
thầnhợptáccủacácbạnquốctế.Những
kết quả này góp phần củng cố hiểu biết
liênvănhoácủasinhviên,đồngthờigiúp
họđiềuchỉnhhànhvigiaotiếpđểphùhợp
hơnvớichuẩnmựcquốctế.
- Thay đổi nhận thức về văn hoá
ViệtNam:Sinhviêntrởnêntựtinhơnkhi
chiasẻvănhoáViệtNamnhậnratầm
quantrọngcủaviệchiểusâuvănhoábản
thân.Điềunàychothấysựpháttriểnsong
songcủaýthứcbảnsắcvănhóa(cultural
identityawareness) vànăng lựcdiễnđạt
bảnsắcmộtcáchtựtin,haiyếutốquan
trọngkhigiaotiếpvàlàmviệctrongmôi
trườngliênvănhoá.