39
TP CHÍ KHOA HỌC TRƯỜNG ĐẠI HỌC HOA LƯ
ISSN 2615-9538
Website: http://hluv.edu.vn/vi/tckh
NG TÁC ĐÀO TẠO, BỒI ỠNG VDU LỊCH XANH CHO SINH VIÊN VÀ
CÁC TỔ CHỨC, NHÂN THAM GIA M DU LCH TI NINH NH
Phm Th Thu Thu
1
Ngày nhn bài: 14/6/2025 Ngày chp nhận đăng: 22/12/2025
Tóm tt: Phát trin du lch xanh (DLX), bn vng da trên nhng li thế v n hoá, con
ngưi, t nhiên được xác định chiến lược quan trọng trong định hướng phát trin du lch ti
Ninh Bình hin nay. Bài viết dưới đây tập trung vào công tác đào to bồi ng ngun nhân
lc DLX tại Ninh Bình để hin thc hoá định hướng phát triển này. Trên cơ s tng hp và phân
tích tài liu v đào tạo DLX, nghiên cu kết hp vi phng vấn đại din các lực lượng tham gia
vào hoạt động đào tạo ngun nhân lc du lch ti Ninh Bình để làm rõ thc trng giáo dc DLX,
hướng đến đối tượng sinh viên các t chức, cá nhân đang hoạt động trong lĩnh vc du lch
ti Ninh Bình. Cui cùng, nghiên cứu đề xut các gii pháp c th nhm tối ưu hóa hiệu qu ca
công tác đào to và bồi dưỡng, t đó đápng nhu cu phát trin bn vng ca ngành du lch tnh.
T khoá: Du lch xanh, ngun nhân lc du lch xanh, giáo dc du lch xanh
EDUCATION AND TRAINING FOR GREEN TOURISM AMONG STUDENTS AND
TOURISM STAKEHOLDERS IN NINH BINH PROVINCE
Abstract: Leveraging its cultural, human, and natural assets, Ninh Binh province has
strategically prioritized sustainable and green tourism development as a key directive in its
current tourism strategy. This paper focuses on the education and training in green tourism for
human resources in Ninh Binh to actualize this development orientation. Based on a combination
of document analysis and in-depth interviews with representatives of key stakeholders involved in
tourism training activities, the study seeks to clarify the current state of green tourism education,
especially for students and individuals or organizations operating in the tourism sector in the
province. Ultimately, the study proposes specific solutions aimed at optimizing the efficacy of
education and training, thereby fulfilling the sustainability requirements of the provincial tourism
industry.
Keywords: Green tourism, green tourism workforce, green tourism education
1. ĐẶT VẤN ĐỀ
Thế giới ngày nay đang vận động biến đổi từng ngày với tốc đnhanh chưa từng có đặt ra
nhiều thách thức với mọi ngành nghề đặc biệt ngành du lịch, vốn phthuộc trực tiếp o i nguyên
thiên nhiên, văna và sổn định xã hội. Thêmo đó, khách du lịch sẵn ng chấp nhận chi trả khi
lựa chọn sở lưu t xanh, dịch vụ DLX với chi phí cao [2]. Trong bối cảnh đó,du lịch xanhđã
đang trở thành một ớng phát triển tất yếu của ngành du lịch toàn cầu. Du lịch xanh không chỉ đơn
thuần là đi du lịch tới những i gần gũi thiên nhiên mà còn bao gồm toàn bộ quá trình tổ chc, vận
nh, phục vụ trải nghiệm du lịch theo hướng tiết kiệm i nguyên, gim thiểu tác động tiêu cực đến
môi trườngmang li lợi ích cho cộng đồng địa pơng. Sản phẩm DLX bao gồm “xanhtvận
chuyển,u trú, ăn uống, ... đặc biệt là cần nguồn nhân lựcxanh”.
1
Khoa Văn hoá - Du lịch, Trường Đại học Hoa Lư, Email: pttthuy@hluv.edu.vn
40
Ti Vit Nam, Chiến c phát trin du lịch đến năm 2030, theo Quyết định s 147/QĐ-TTg
ngày 22/1/2020 ca Th ng Chính ph đã xác định định hướng phát trin du lch gn vi các
nguyên tc bn vng bao trùm trên nền tăng trưởng xanh. Chiến lược này không ch th hin
tm nhìn dài hn nhằm nâng cao năng lực cnh tranh quốc gia, mà còn là định hướng lâu dài trong
điều kin biến động ca thế gii. Trong khi đó, Ninh Bình đang sở hữu nhiều di sản giá trị -
nguồn lực quan trọng cho sự phát triển kinh tế - hội của địa phương, nvtrí địa lý, tài nguyên
du lịch đa dạng phong phú, truyền thống lịch sử, văn hóa lâu đời… đặc biệt di sản thế giới
Quần thể danh thắng (QTDT) Tràng An. Nhphát huy hiệu quả những thế mạnh đó, Ninh Bình
đã trở thành điểm đến “an toàn - thân thiện - hấp dẫn” là mt trong các tỉnh tốp đầu trong cả
nước về tốc độ phát triển du lịch. Hiện nay, Ninh Bình xác định pt triển du lịch theo hướng xanh,
bền vững, dựa trên nền tảng giá trị văn hóa, con người và thiên nhiên của địa phương chính vì vậy
nâng cao chất lượng nguồn nhân lực theo hướng DLX là cần thiết và phù hợp. Các hoạt động đào
tạo, bồi dưỡng kiến thức, nghiệp vcho nguồn nhân lực du lịch tại Ninh Bình, bên cạnh các trường
trung cấp, cao đẳng, đại học trong tỉnh còn sự phối hợp của các trường Đại học từ Nội.
Chính sự quan tâm đến công tác phát triển nguồn nhân lực du lịch đã góp phần tạo nên những kết
quả ấn tượng. Năm 2024, du lịch Ninh Bình đón trên 8,7 triệu lượt khách, vượt 16% so với kế
hoạch đề ra tăng gần 30% so với năm 2023 cao hơn thời điểm trước Covid, năm 2019 (7,65
triệu ợt khách). Trong đó, khách nội địa đón 7,2 triệu lượt khách, khách quốc tế đón tn 1,5
triệu lượt khách. Doanh thu ước đạt 9.100 tỷ đồng, tăng 40,15% so với năm 2023 [5]. Tuy nhiên,
công tác đào tạo bồi dưỡng nguồn nhân lực du lịch tại Ninh Bình vẫn còn một số hạn chế,
nghiên cứu “Công tác đào tạo, bồi dưỡng về DLX cho sinh viên và các tổ chức, cá nhân tham gia
làm du lịch tại Ninh Bình” góp phần đánh giá thực trạng đề xuất một số giải pháp phát triển đội
ngũ nguồn lao động đáp ứng yêu cầu của phát triển DLX trong bối cảnh hiện nay.
2. NỘI DUNG
2.1. Phương pháp nghiên cứu và phm vi nghiên cu
Nghiên cứu này được trin khai bng cách kết hp hai phương pháp chính: nghiên cứu tài
liu và phng vn sâu, nhằm đảm bo tính toàn din trong vic tiếp cn vấn đề phát trin k năng
xanh cho sinh viên các t chc, nhân tham gia m du lch ti Ninh Bình. Th nhất, phương
pháp nghiên cu tài liệu được s dụng đ thu thp, tng hp phân tích các nguồn liu th
cp liên quan. C th, các tài liệu được nghiên cu bao gồm: chương trình đào to ca ngành
du lch tại trường Đại học Hoa Lư; kế hoch t chc c lp bồi dưỡng nhân lc du lch ca S
Du lch Ninh Bình cùng vic văn bản chính sách và quy định của Nhà nước v công tác đào tạo
phát trin ngun nhân lực trong lĩnh vực du lch... Vic phân tích các tài liu này giúp làm
khung lý luận, xác định hin trng và định hướng giáo dc k năng xanh trong đào tạo đại hc ti
Vit Nam. Th hai, phương pháp phỏng vấn sâu được tiến hành vi mt s giảng viên, đơn vị s
dụng lao động chuyên gia trong lĩnh vc du lch. Ni dung phỏng vấn bao gồm những quan
điểm về thực tế đào tạo bồi ỡng kiến thức, kỹ năng DLX cho đội ngũ lao động du lịch tại
Ninh Bình trong những năm gần đây. Kết quphỏng vấn góp phần b sung làm rõ hơn các vấn đề
nghiên cứu đặt ra.
2.2. Các văn bản chính sách của Nhà nước về du lịch xanh
Du lch xanh là loi hình du lch da vào t nhiên và văn hóa, giáo dục môi trường, đóng
góp cho n lc bo tn và phát trin bn vng, vi s tham gia tích cc ca cộng đồng địa phương,
ct lõi ca DLX sn phm DLX [1]. Du lch xanh cũng chính du lch bn vng nhưng đặt
trng tâm nhn thc vào vấn đề môi trường và thích ng vi biến đổi khí hu, trong khi không b
qua c khía cnh bn vng khác v kinh tế, xã hội và văn hoá. Nhà nước đã có nhiều chính sách,
chiến lược phát triển DLX như Quyết đnh s 2473/QĐ-TTg v Chiến lược phát trin du lch Vit
Nam; Lut Du lch 2017; Ngh quyết s 08-NQ/TW ca B Chính tr ngày 16/11/2017 v phát
trin du lch tr thành ngành kinh tế mũi nhọn; Quyết định s 147/QĐ-TTg ca Th tướng Chính
ph Phê duyt Chiến lược phát trin du lch Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050;
41
Quyết định s 882/QĐ-TTg ca Th tướng Chính ph v Kế hoạch hành động quc gia v tăng
trưởng xanh giai đoạn 2021–2030…
Tỉnh Ninh Bình cũng đã ban hành nhiều ngh quyết, quyết định, chương trình phát triển du
lịch. Đặc bit, Ngh quyết Đại hội Đảng b tnh ln th XXII (nhim k 2020 - 2025) xác định,
đầu tư hạ tng phát trin du lch thành ngành kinh tế mũi nhọn là một trong 3 khâu đột phá chiến
lược, tạo hướng chuyn dịch cấu kinh tế mnh m; chuyển đổi cấu kinh tế t công nghip
khai thác vt liu xây dng sang phát trin du lch, tạo mô hình tăng trưởng xanh. Đặc bit, xác
định ngun nhân lc là yếu t then cht trong phát trin du lịch Ninh Bình, ngày 12/7/2023, HĐND
tỉnh Ninh Bình đã ban hành Nghị quyết s 105/2023/NQ-ND v việc ban hành Quy định mt
s chính sách h tr phát trin du lịch trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2023- 2030. Đối tượng áp dng
ca Ngh quyết các t chc, h gia đình, cá nhân đang thực hin các hoạt động phát trin du lch
trên địa bàn tnh. Ngh quyết 105 tp trung h tr phát trin 4 nhóm vấn đề chính, trong đó có hỗ
tr phát trin ngun nhân lc du lch bao gm các ni dung: h tr t chc các lp tp hun, bi
dưỡng nghip v, kiến thc du lch; h tr người dân địa phương và lao đng tham gia các khóa
đào to ngh du lch t chức trên địa bàn tnh [7]. Ngh quyết s 105/2023/NQ-HĐND được coi
như đòn bẩy để thúc đẩy du lch phát trin mnh m n nữa trong thi gian ti, p phn sm
đưa du lịch tr thành ngành kinh tế mũi nhọn ca tnh.
Các chính sách v phát trin du lch trên của địa phương và của c nước yếu t đảm bo
thúc đy du lch Vit Nam nói chung du lch Ninh Bình nói riêng phát trin du lch theo
hướng tăng trưởng xanh.
2.3. Công tác giáo dc du lịch xanh đối vi sinh viên ngành Du lch ti Ninh Bình
Giáo dc du lch trên thế gii đã được phát triển theo hướng va nhn mnh o vic hc
khái niệm theo quan điểm hc thut, va ctrọng đến nhu cu hiu biết v kiến thc ngh nghip,
va hình thành, phát triển cho người hc kiến thc, k năng, hành vi sử dng và bo v tài nguyên
ca du lch [5]. Đó chính là giáo dục du lch bn vng, giáo dc DLX. Ni dung giáo dc v DLX
được các cơ sở đào to du lch Việt Nam quan tâm đưa vào chương trình đào to thông qua
hoạt động ngoại khoá. Đánh giá về thc trng giáo dc DLX mt s trường Đại học cũng đã có
mt s nghiên cu. Cao Th Hoa cng s (2022) đã nghiên cứu v thc trng giáo dc và truyn
thông v DLX ti Khoa Du lịch, Trường Đại hc Huế, hướng tới đề xut các gii pháp ng cao
hiu qu công tác giáo dc, truyn thông v DLX của nhà trường như: (1) nâng cao nhận thc v
DLX cho sinh viên, (2) gn giáo dc DLX vi hoạt động đào tạo tại các sở giáo dục [4].
Hương Giang và cng s (2024) đã chỉ ra 5 gii pháp nhằm tăng cường k năng xanh cho sinh
viên ngành Du lịch Đại hc M c th là (1) tăng thời lượng dành cho các hc phần, chuyên đề v
phát trin bn vng, giảm tác động tới môi trường, (2) tăng cường các hoạt động ngoi khoá, (3)
thúc đẩy tinh thn sáng to ca sinh viên và tinh thn khi nghip, (4) tăng cường sự phối kết hợp
với các doanh nghiệp tổ chức bảo vmôi trường, (5) khuyến khích sinh viên tham gia vào các
chiến dịch bảo vệ môi trường [3].
Vấn đề giáo dc DLX cho sinh viên và các t chc, cá nhân tham gia làm du lch ti Ninh
Bình cũng rất được coi trng. Hiện nay, trên địa bàn tnh Ninh Bình có mt s trường trung cp,
trường cao đẳng và 1 trường Đại học đào tạo các mã ngành lĩnh vực du lịch. Các trưng cao đẳng
và trung cp này tập trung đào tạo 2 mã ngh là Ngh hướng dn du lch và K thut chế biến món
ăn dành cho đối tượng học sinh các trường GDNN GDTX. Khung chương trình đào to h
Trung cấp và Cao đẳng các mã ngành chưa thể hin rõ nét ni dung v giáo dục DLX. Đối tượng
đào tạo hc sinh của các trường GDNN-GDTX va hc ngh va học văn hoá nên triển khai
các hoạt đng ngoi khoá vi mục đích giáo dục v DLX, phát trin du lch bn vng là rt khó
khăn. Trường Đại học Hoa Lư là trường đại hc duy nht tại Ninh Bình đào tạo ngành Du lch t
năm 2019
2
. Chương trình ngành du lịch ca nhà trường đưc thiết kế để đào to ra nhng c nhân
2
T năm 2007, Trường Đại học Hoa đào tạo ngành Vit Nam học (chuyên ngành Văn hoá Du lịch) đến
năm 2019, trường bắt đầu tuyển sinh đào tạo mã ngành Du lịch đáp ứng nhu cu ca th trường lao động.
42
không ch gii v chuyên môn, nghip v còn ý thc sâu sc v bo v môi trường, tôn
trọng văn hóa bản địa, góp phn xây dng ngành du lch phát trin bn vững trong tương lai. Nếu
nhng c nhân du lch y có nhn thức đầy đủ v DLX s góp phn lan to tm quan trng ca
DLX ti nhiu tng lớp nhân dân; trước tiên, đó chính đối tượng sinh viên thanh niên. Sau
khi tt nghip, h s là đối tượng trc tiếp tương tác với các bên liên quan trong hot động cung
cp dch v DLX cho du khách, đc bit lan to ý thc bo v môi trường ti du khách. Mc tiêu
giáo dc DLX của nhà trường là: (1) nâng cao nhn thc cho sinh viên v tm quan trng ca DLX
và phát trin bn vng; (2) phát trin k năng áp dng các nguyên tắc DLX để thiết kế các tour du
lch thân thin với môi trưng, hp tác với các đối tác trách nhim; (3) Có kh năng cung cấp
thông tin hướng dn du khách v ch du lch có trách nhim; (4) kh năng hỗ tr cộng đồng
địa phương to ra các hi kinh tế cho người dân địa phương thông qua du lịch đồng thi tham
gia vào các hoạt động bo tn di sản văn hóa và thiên nhiên....
Các học phần trong chương trình đào tạo của n trường được phân bđều trong các kỳ học
bắt đầu ngay từ năm thứ Nhất để sinh viên sm hình thành ý thức về tầm quan trọng của việc
bảo vệ giá trị văn hoá, tự nhiên hướng tới mục tiêu phát triển du lịch bền vững.
V phương pháp đào tạo:
Th nht, ch hp các kiến thc v DLX trong nhiu hc phần trong chương trình đào tạo:
Các hình thc giáo dc DLX bao gm các gi ging trên lp các hoạt động ngoài gi. Trên lp,
sinh viên được giao nhim v chun b các case study v các mô hình DLX Vit Nam hoc trên
thế giới sau đó trình bày trước lớp dưi dng power point hoặc video sau đó thảo luận dưới s điều
hành ca ging viên.
Bng 1. Các hc phn có ni dung giáo dc v du lch xanh
trong chương trình đào tạo ngành Du lịch trường Đại học Hoa Lư
STT Hc phn Nội dung liên quan đến du lch xanh
Phương pháp
gi
ng d
y
1
Môi
trường và
phát trin
H
c ph
n g
i
i thi
u cho sinh viên m
t cái nhìn
khái
quát nht về: môi trường, phát trin, sinh thái; v quan
h giữa tài nguyên, môi trường s phát trin... t đó
giúp sinh viên ch ra được các tác động đối vi môi
trường và các gii pháp bo v môi trưng phù hp đi
vi các hoạt động phát trin đồng thi nhn thc
đúng đắn v mi quan h giữa con người môi trưng,
nhng vấn đề v bo v và s dng hp lý tài nguyên
ph
c v
phát tri
n b
n v
ng.
-
Phân tích các
case study v tác
động môi trường
ca các hoạt động
du lch c th.
- Tho lun v c
gii pháp phát trin
du lch bn vng
t
i c đ
a phương.
2
Tài
nguyên du
lch
Học phần cung cấp những vấn đề lí luận và bức tranh
chung về i nguyên du lịch Vit Nam, ý nghĩa của tài
nguyên trong sự phát triển du lịch, mối quan hệ giữa tài
nguyên du lịch c lĩnh vực. Qua đó, người hc thái
độ ch động, tích cc vn dng sáng to nhng kiến
thức đã họco thc tin ngh nghip, hình thành ý thức
hành động đúng đắn, phù hợp trong việc gìn giữ, bảo
vệ, quản , khai thác, tôn tạo i nguyên, i trường du
lịch của đất ớc theo hướng tiết kiệm, bền vững.
Thuyết trình về
các tài nguyên du
lịch m nổi bật ý
nghĩa của công
tác giữ n giá trị
tài nguyên du lịch
3
Du lch
cộng đồng
homestay
H
c ph
n cung c
p các ki
ế
n th
c lí lu
n v
du l
ch c
ng
đồng homestay nói chung và du lch cộng đồng
Vit Nam nói riêng. Qua đó, sinh viên thái độ
nghiêm túc, tích cc trong hc tp và nhn thức đúng
đắn v du lch cộng đồng homestay, góp phn bo
tn các giá tr t nhiên và văn hóa, phát trin du lch
trên nguyên t
c phát tri
n b
n v
ng.
Nghiên cứu trưng
hp các mô hình
du lch cng đồng
Vit Nam
Ninh Bình
43
4 Du lch
sinh thái
Học phần cung cấp các kiến thức lý luận về du lịch sinh
thái từ đó có nhận thức đúng đắn về du lịch sinh thái, từ
đó nâng cao ý thức của bản thân cũng như cộng đồng
trong việc bảo tồn các giá trị tự nhiên và văn hóa, phát
triển du lịch trên nguyên tắc bảo tồn và bền vững.
Đánh giá tác động
môi trường của
một dự án du lịch
sinh thái cụ thể.
5 Du lch
bn vng
H
c ph
n cung c
p nh
ng ki
ế
n th
c b
n v
du l
ch
bn vng và du lch có trách nhiệm. Qua đó, người hc
thái độ hc tp tích cc, ch động, có tinh thn trách
nhim trong vic bo v giá tr tài nguyên du lch, xây
dng các sn phm du lch trách nhim, phát trin du
l
ch b
n v
ng t
i các đi
m du l
ch c
th
.
-
Kh
o sátc mô
hình du lch xanh
ti Ninh Bình
- Đánh giá nh
bn vng ti điểm
du l
ch c
th
(Ngun: Tng hp t Chương trình đào to ngành Du lịch, trường Đại học Hoa ban
hành 3/2025)
Th hai, thc hành, thc tế ti các mô hình DLX: bậc đại hc, giáo dc v ý thc bo v
môi trường, các giá tr bản địa phải đi cùng với hoạt động thc hành. mt s hc phần như du
lch sinh thái, du lch bn vng, ging viên t chc các tiết hc thc tế tại các điểm du lch, các
doanh nghip du lịch, qua đó sinh viên hội nhn din trc tiếp nhng vấn đề liên quan đến
môi trường du lịch và đề xut các gii pháp. Ví d hc phn du lch bn vững, sinh viên được đi
thc tế ti khu du lch Thung Nham nơi đây được coi hình mu ca DLX ti Ninh Bình
hin nay. Sau chuyến đi sinh viên có khả năng nhận din, phân tích được nhng khía cnh “xanh”
ca sn phm du lch tại Thung Nham và đưa ra các tn ti hn chế trong hoạt động cung cp dch
v xanh tại đây.
Th ba, khuyến khích sinh viên tham gia các hoạt động bo v môi trường, nh nguyn DLX,
cuc thi v DLX…: nhà trường thường xuyên t chc các hoạt động ngoi khoá vi các ch đề v
DLX cho sinh viên ngành Du lịch như chương trình “Sức tr sinh viên ngành Du lịch trường đại
học Hoa tại Hang Múa năm 2023 vi ch đề “Sinh viên du lịch chọn DLX”, phối hp vi
Hip hi Du lch tnh Ninh Bình t chức chương trình “Chung tay bo v môi trường và Gii chy
Barefoot (chân trn) trên bãi biển” tại Cn Ni (Kim Sơn), tham gia lễ phát động “Hành đng
du lịch xanh” tại Khu vc cổng đá Tràng An 1/2025 do HHDL Ninh nh tổ chức… Đặc bit,
trong 4 năm lại đây, CLB Du lịch của nhà trường t chc cuộc thi “Tôi yêu du lịch Ninh Bình”
dành cho đối tượng sinh viên của nhà trường hc sinh THPT trong tnh. Cuc thi góp phn
lan to tình yêu đối với quê hương Ninh Bình và những giá tr đặc sc của Ninh Bình đối vi cng
đồng thông qua các video. Năm 2025, cuộc thi đã được t chc vi ch đề “Hành trình xanh
Tương lai xanh” thu hút tới 204 thí sinh tham gia vi ni dung gii thiu các sn phm DLX ca
Ninh Bình và truyn tải thông điệp tiêu dùng xanh ti du khách và cộng đồng.
Bng 2. Mt s chương trình hoạt động vi mục đích giáo dục du lch xanh dành cho
học sinh/ sinh viên trường Đại học Hoa
STT Tên chương trình
Năm t
ch
c
Đơn vị t chc
S
ng h
c sinh và
sinh viên tham gia
1
Cu
c thi “Tôi yêu du l
ch
Ninh Bình l
n IV”
2025
Trư
ng Đ
i h
c Hoa
204
2
L
phát đ
ng “Hành đ
ng
vì du l
ch xanh”
2025
Hi
p h
i du l
ch Ninh
Bình
50
3
Cu
c thi “Tôi yêu du l
ch
Ninh Bình l
n III”
2024
Trư
ng Đ
i h
c Hoa
40
4
Cu
c thi “S
c tr
Đ
i h
Hoa Lư” vi ch đề “Sinh
viên du lch chn Du lch
xanh”
2023 CLB Du lịch trường
Đại học Hoa Lư 65