Suu tam: http://facebook.com/ngphutien
Những mốc son vàng của Cách mạng Tháng Tám
Dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng, chỉ trong vòng 15 ngày, cuộc khởi nghĩa giành
chính quyền đã nổ ra và giành thắng lợi khắp cả nước.
Cùng điểm lại những sự kiện đáng nhớ trong cuộc cách mạng lập nên nước Việt Nam
Dân chủ Cộng hòa 68 năm về trước:
Cuối năm 1944, đầu năm 1945, tình hình quốc tế có nhiều chuyển biến mau lẹ, phong
trào cách mạng trong nước phát triển rộng khắp.
Trên cơ sở đó, Hội nghị đại biểu toàn quốc của Đảng họp ở Tân Trào từ ngày 13 đến
ngày 15.8.1945 đã đi đến kết luận: “Những điều kiện khởi nghĩa ở Đông Dương đã
chín muồi”, vì vậy, phải “Kịp thời hành động, không bỏ lỡ cơ hội”, khẩn trương “Đánh
chiếm ngay những nơi chắc thắng, không kể thành phố hay thôn quê, thành lập uỷ ban
nhân dân ở những nơi làm chủ”, tất cả vì mục tiêu: “Việt Nam hoàn toàn độc lập”.
Tại Tân Trào, Hồ Chí Minh chỉ thị phải gấp rút họp đại hội đại biểu quốc dân. Lúc bấy
giờ, cao trào kháng Nhật cứu nước đang cuồn cuộn dâng lên từ Nam chí Bắc. Toàn
quốc đang mong đợi một Chính phủ lâm thời cách mạng của nước Việt Nam độc lập.
Hội nghị toàn quốc của Đảng họp ở Tân Trào quyết định phát động Tổng khởi nghĩa
trong cả nước, giành lấy chính quyền trước khi quân Đồng minh vào Đông Dương và
ngay đêm hôm đó Ủy ban chỉ huy lâm thời Khu giải phóng đã hạ mệnh lệnh khởi
nghĩa.
Ủy ban khởi nghĩa cũng đã ra Quân lệnh số 1 quyết định "Giờ tổng khởi nghĩa đã đến!
Cơ hội có một cho quân, dân Việt Nam vùng dậy giành lấy quyền độc lập của nước
nhà... chúng ta phải hành động cho nhanh, với một tinh thần vô cùng quả cảm, vô cùng
thận trọng!... Cuộc thắng lợi hoàn toàn nhất định sẽ về ta".
Suu tam: http://facebook.com/ngphutien
Ngày 16.8.1945, Mặt trận Việt Minh triệu tập Đại hội Quốc dân ở Tân Trào. Đại hội
quyết định: Tán thành lệnh tổng khởi nghĩa của Đảng; Thành lập ủy ban dân tộc giải
phóng do Chủ tịch Hồ Chí Minh đứng đầu; Quy định Quốc kỳ, Quốc ca. Đặt tên nước
là Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Chiều 16.8.1945, một đơn vị quân giải phóng do đồng chí Võ Nguyên Giáp chỉ huy từ
Tân Trào tiến về giải phóng thị xã Thái Nguyên mở đầu cho Cách mạng Tháng Tám.
Ngày 18.8.1945, nhân dân Bắc Giang, Hải Dương, Hà Tĩnh, Quảng Nam giành được
chính quyền ở tỉnh lỵ sớm nhất trong cả nước.
Sáng 20.8.1945, đồng chí Võ Nguyên Giáp chỉ huy một mũi quân từ chùa Đán tiến
vào thị xã Thái Nguyên, bao vây, tấn công phátxít Nhật giải phóng thị xã. Chiều cùng
ngày, tại sân vận động thị xã đã diễn ra cuộc míttinh lớn, Ủy ban khởi nghĩa chính
thức tuyên bố xóa bỏ bộ máy chính quyền của địch, thành lập Ủy ban nhân dân cách
mạng lâm thời tỉnh Thái Nguyên.
Trong khi đó, ngày 17.8.1945, quân giải phóng đánh tỉnh lỵ Tuyên Quang. Phátxít
Nhật chống trả dữ dội, nhưng trước khí thế vũ bão của quân cách mạng, chúng phải
xin điều đình và đến ngày 21.8.1945 chính quyền tỉnh đã về tay Việt minh.
Ngày 18.8.1945: Nhân dân các tỉnh Bắc Giang, Hải Dương, Hà Tĩnh, Quảng Nam nổi
dậy giành chính quyền ở tỉnh lỵ thành công - đây là bốn địa phương giành được chính
quyền tỉnh sớm nhất trong cả nước.
Tại Hà Nội, ngày 17.8.1945, Tổng hội Viên chức của chính quyền bù nhìn tổ chức một
cuộc míttinh lớn tại Quảng trường Nhà hát thành phố với hàng vạn người tham gia, để
ủng hộ "Chính phủ lâm thời" Trần Trọng Kim.
Dưới sự lãnh đạo của Xứ uỷ Bắc Kỳ và Thành uỷ Hà Nội, quần chúng cách mạng đã
chiếm lấy diễn đàn cuộc míttinh này: Cán bộ của ta báo tin cho đồng bào biết phátxít
Suu tam: http://facebook.com/ngphutien
Nhật đã đầu hàng, trình bày tóm tắt chủ trương, đường lối cứu nước của Việt minh, đả
đảo chính quyền bù nhìn thân Nhật và chuẩn bị tham gia khởi nghĩa.
Ngày 19.8.1945, hàng chục vạn quần chúng cách mạng ở nội và ngoại thành mang
theo gậy dao, súng, mã tấu... tiến về quảng trường Nhà hát thành phố dự cuộc míttinh
do Việt minh tổ chức.
Cuộc míttinh bắt đầu lúc 11 giờ. Sau loạt súng chào cờ và bài Tiến quân ca vang lên,
đại biểu Uỷ ban quân sự cách mạng đọc lời hiệu triệu khởi nghĩa của Việt minh.
Cuộc míttinh phát triển nhanh chóng chuyển thành cuộc biểu tình tuần hành vũ trang.
Quần chúng biểu tình chia thành nhiều đoàn, có các đơn vị tự vệ chiến đấu, tiến về các
ngả đường, chiếm các cơ quan của chính quyền bù nhìn: Phủ Khâm sai, Toà Thị chính,
Sở cảnh sát, Trại bảo an binh...
Trước khí thế sục sôi của quần chúng khởi nghĩa, Nhật dù có hơn một vạn quân cũng
không thể làm gì được. Binh lính và cảnh sát ngụy cũng bất lực và cuối cùng ngả theo
cách mạng. Chính quyền hoàn toàn về tay nhân dân.
Thắng lợi của cuộc khởi nghĩa ở Hà Nội (ngày 19.8.1945) đã có tiếng vang nhanh
trong cả nước, có tác dụng cổ vũ mạnh mẽ các tỉnh và các thành phố khác, làm tăng
thêm cuộc khủng hoảng trong hàng ngũ kẻ thù, tạo điều kiện thuận lợi cho cuộc tổng
khởi nghĩa.
Ngày 20.8.1945, cuộc khởi nghĩa đã thắng lợi ở các tỉnh lỵ Thái Nguyên, Bắc Ninh,
Ninh Bình.
Ngày 21.8.1945, cuộc khởi nghĩa thành công tại các tỉnh lỵ Cao Bằng, Tuyên Quang,
Sơn Tây, Kiến An, Nam Định và Nghệ An, Ninh Thuận.
Ngày 22.8.1945, cuộc khởi nghĩa tiếp tục giành thắng lợi ở các tỉnh lỵ Hưng Yên,
Suu tam: http://facebook.com/ngphutien
Quảng Yên.
Ngày 23.8.1945, các tỉnh lỵ: Huế, Bắc Kạn, Hoà Bình, Hà Đông, Hải Phòng, Quảng
Bình, Quảng Trị, Gia Lai, Bình Thuận, Lâm Viên, Tân An, Bạc Liêu đã tiến hành khởi
nghĩa và giành chính quyền.
Ngày 24.8.1945, cuộc khởi nghĩa diễn ra ở Phú Thọ, Hà Nam, Phú Yên, Đắk Lắk,
Bình Thuận và Gò Công, Mỹ Tho và giành thắng lợi.
Ngày 25.8.1945, cuộc khởi nghĩa giành chính quyền thắng lợi ở tỉnh lỵ Sơn Lạng, Kon
Tum. Cùng ngày, nhân dân Sài Gòn và hầu hết các tỉnh thuộc miền Nam như Chợ
Lớn, Gia Định, Sóc Trăng, Vĩnh Long, Long Xuyên, Tây Ninh, Trà Vinh, Châu Đốc,
Sa Đéc, Bến Tre, Bà Rịa, Thủ Dầu Một, Biên Hoà đã vùng lên khởi nghĩa thành công.
Ngày 26.8.1945, nhân dân Sơn La, Hòn Gai, Cần Thơ khởi nghĩa giành chính quyền
thắng lợi.
Ngày 27.8.1945, cuộc khởi nghĩa giành chính quyền ở Rạch Giá thành công.
Ngày 28.8.1945, cuộc khởi nghĩa thắng lợi nhanh chóng ở Đồng Nai Thượng và Hà
Tiên.
Như vậy, chỉ trong vòng 15 ngày (từ ngày 14 đến ngày 28.8.1945), quyền thống trị, áp
bức của bọn đế quốc (Pháp, Nhật) được xây dựng suốt gần một trăm năm và chế độ
quân chủ chuyên chế phản tiến bộ tồn tại hàng nghìn năm đã bị nhân dân ta lật đổ hoàn
toàn. Lần đầu tiên, chính quyền cả nước thực sự thuộc về nhân dân.
Chiều 30.8.1945, ở Ngọ Môn, hàng vạn nhân dân cố đô Huế trong màu cờ đỏ sao vàng
đã chứng kiến Bảo Đại - ông vua cuối cùng của chế độ phong kiến Việt Nam - đọc lời
thoái vị và trao ấn, kiếm cho cách mạng. Đại diện Chính phủ lâm thời Việt Nam dân
chủ cộng hoà tuyên bố xoá bỏ chế độ quân chủ ở Việt Nam.