Ẫ Ớ
VĂN M U L P 12
Ơ
Ủ
Ổ Ơ Ầ
BÀI PHÂN TÍCH HAI KH TH Đ U BÀI TH "SÓNG" C A
Ỳ
Ữ
N SĨ XUÂN QU NH
ơ ẻ ừ ữ
ố ỳ
ỹ ưở
ề ộ
ộ ố
ố ữ
ữ
ữ
ơ ữ ế ấ ắ
xu t s c tr
kháng
ng thành t
Xuân Qu nh là m t trong s nh ng nhà th tr
ơ ữ ế ấ
ấ
ế
t r t nhi u và r t thành công
chi n ch ng M và là m t trong s ít nh ng nhà th n vi
ộ
ề ề
ủ
ề ề
ấ ắ
v đ tài tình yêu. M t trong nh ng thành công xu t s c v đ tài này c a n sĩ là bài
ổ ơ ầ
ơ
th “Sóng”, hai kh th đ u bài th n thi sĩ vi t:
ị
ẽ ặ
ổ
ể ữ ộ
“D d i và d u êm
Ồ
n ào và l ng l
ể
Sông không hi u n i mình
Sóng tìm ra t n bậ
ỗ
ồ ồ ự Ôi con sóng ngày x aư
Và ngày sau v n thẫ
ế
ọ
N i khát v ng tình yêu
ẻ
B i h i trong ng c tr ”
ỳ ồ ườ ắ ẩ ầ i ph n nhi u tr c n, v n th
ằ ắ ề
ế ậ
ườ ờ
ơ ề
ộ ự ổ ỡ ả ơ
ế ẩ ọ ố
ơ ượ
ờ ẫ
ế ữ ơ ọ ỳ ị ơ
ụ ữ
ơ
t và h n h t luôn b t lên khát
ng. Bài th “Sóng” ra đ i năm 1967 trong
ả
c a nhà th v vùng bi n Diêm Đi n t nh Thái Bình và lúc này thì b n
ậ
c in trong t p
Tình yêu là đi uề bí n nên ngàn đ i v n cu n hút con
i, tình yêu trong th Xuân Qu nh chính là nh ng bông hoa d c chi n hào làm d u đi
ệ ủ ủ
ơ
ế
Th Xuân Qu nh là ti ng lòng c a tâm h n ng
ệ
ừ ồ
ừ
ủ
c a bà v a chân thành đ m th m, v a n ng nàn mãnh li
ơ
ị ờ
ế ề ạ
ọ
t v h nh phúc bình d đ i th
v ng da di
ự ế ủ
ề ỉ
ể
ế
chuy n đi th c t
ừ
thân nhà th cũng v a tr i qua m t s đ v trong tình yêu. Bài th đ
“Hoa d c chi n hào” năm 1968.
ườ
ng
ự ố
s kh c li ế
t c a chi n tranh.
ơ ể ơ ị
ạ ơ ử ụ
ườ ữ
ể ễ ả ữ ể ơ
ả
nh ng dòng c m xúc ào
ể ơ
ậ Th th này th
ơ ử ụ ệ ầ
ố ủ t . Bài th s d ng cách hi p v n giãn cách, hi p v n chân
ệ ở ệ
ơ
ạ ơ
ng dùng đ di n t
ầ
ự
ệ
ưở ơ ữ
ữ
ả ẵ
ư ậ
ể ề
ạ
ơ ậ
ủ ể uy n chuy n cho c bài th . Âm h ng c a bài th là âm h
ề ơ
ỗ
ữ ưở
ạ
ả
t c a dòng c m xúc ào
ấ ượ ẽ ế ề ơ ỉ ệ
Trong bài th “Sóng”, nhà th s d ng th th năm ch , đây là th th có nh p đi u
ạ
ồ
t,
nhanh, m nh, d n d p.
ữ
ở
ố ả
ệ
nh ng
h i h , mãnh li
ế
ế
các ti ng
ti ng cu i c a các câu ch n. H n n a bài th có s luân phiên v thanh đi u
ưở
ủ
ố ủ
ng
cu i c a các câu th . Nh v y nh ng th pháp ngh thu t sáng t o đã t o nên âm h
ơ
ạ
ị
ng d t dào
nh p nhàng,
ố
ữ
ạ
ộ
ủ
c a nh ng con sóng mà m i câu th là m t con sóng, chúng g i lên nhau ch y đ u, ch y
ạ
ệ ủ
ự
ơ
ố
ế
ề
t
đ u đ n cu i bài th . Nh ng con sóng là s trào dâng mãnh li
ủ
ữ
ng v con sóng trong bài th không ch là c a
vì th mà n t
trong lòng n sĩ. Có l
ượ ậ
ể
ậ ệ
ồ ạ
ơ
đã t p trung xây d ng trong bài th . Sóng bi n và sóng tình có lúc t n t
ế ộ
ể ấ ị ng ngh thu t mà tác
ể
i song song
ể
ạ
i hòa làm m t, trong sóng bi n có sóng
ể
i th y nh p dào d t c a sóng bi n. Suy cho cùng sóng bi n và
ậ ể ể ữ ủ ệ ủ
sóng bi n mà còn là c a sóng tình. Đây cũng chính là hai hình t
ự
ả
gi
ẻ ẹ
ể
đ soi chi u, tôn vinh v đ p cho nhau, có lúc l
ạ ủ
ạ
tình, trong sóng tình ta l
ơ
ạ
ượ
ng ngh thu t đ bi u đ t cho cái tôi tr tình c a nhà th .
sóng tình là hai hình t
ậ ượ ặ ể ả Qua hai kh th đ u n sĩ đã cho chúng ta c m nh n đ
ể ổ ơ ầ ữ
ữ ữ
ạ
ữ ữ ự ạ ữ
ươ ớ
n t
ủ
c đ c đi m c a nh ng con
ữ
ứ ự
sóng bi n và nh ng con sóng tình yêu, nh ng con sóng luôn ch a đ ng nh ng tr ng thái
ố ậ
ơ
ở ầ
đ i l p và luôn có nh ng khát khao v
i nh ng s vĩ đ i, bao la. M đ u, nhà th
t:ế
vi
ị
ẽ ữ ộ
“D d i và d u êm
ặ
Ồ
n ào và l ng l ”
ớ ả ừ ơ ở ầ
ữ ộ ặ
i hai c p tính t
ặ
ả
ể
ừ
trái nghĩa là quan h t
ơ ữ ố ỳ
trái nghĩa đ miêu t
ườ
ng ph n “tuy – nh ng”, th
ể
“và” v n bi u đ t quan h
ưở ệ ừ ể
ạ ử ụ
ữ ố ế ặ ộ
ồ ạ ể ỉ
ố ậ ủ ự ặ ạ ứ
ư
ạ
ư ố ậ ạ
ng nh đ i l p l
ữ ộ
.Nh ng tr ng thái đ i l p c a sóng
ư ậ
ộ
ẽ
i ch a đ ng s l ng l
ồ ữ
ườ
ệ ồ ử ụ
ể
ả ặ
đã s d ng t
đ c
ẽ
ồ
ữ
ng đ ng gi a
ạ ự ươ
ế
bi u đ t s t
ệ
ệ ừ
i s d ng quan h t
ố
ể
i th ng
ng, c ng thêm, n i ti p. Nh v y nh ng đ c đi m t
ị
i trong m t ch nh th là sóng. Trong cái d d i có cái d u êm,
cũng chính là
ồ
i ph n khi yêu. Trong tình yêu, tâm h n
ổ
ế
t, cũng
có khi sôi n i cu ng nhi
ằ ắ ờ Trong hai câu th m đ u tác gi
ủ
ể
ị
đi m c a sóng bi n: “d d i – d u êm”, “ n ào – l ng l ”. Thông th
ặ
ữ
nh ng c p tính t
ở
ư
nh ng
đây nhà th n Xuân Qu nh l
ưở
ộ
c ng h
ấ ớ
nh t v i nhau và luôn t n t
ạ
ự ồ
ứ ự
trong s n ào l
ố ậ
ụ ữ
ạ
ữ
nh ng tr ng thái đ i l p trong tâm h n ng
ộ
ầ
ặ
ề
ụ ữ
ườ
i ph n không h bình l ng mà đ y bi n đ ng:
ng
ệ
, kín đáo, có lúc đ m th m, lúc h n ghen…
có khi e l
ả ế ụ ử ụ ơ ế ệ
ti p t c s d ng bi n pháp nhân hóa trong hai câu th ti p theo, con sóng
ừ ừ ộ ớ ượ Tác gi
c nhân hóa qua đ ng t “tìm” trong hành trình t sông ra t ể
i bi n: đ
ổ
ể ể
ậ “Sông không hi u n i mình
Sóng tìm ra t n b ”
ộ ừ ệ Tác gi
ả
ượ ự ố ỏ ủ ộ ữ
ử ụ
đã khéo léo s d ng đ ng t
ủ
ữ ể ươ ớ ạ
ố ạ ộ i nh ng ph m vi r ng l n bao la “b ”. Nh v y trong b n câu th ủ ộ
n t
ư ậ
ủ ự ể ạ
ữ
ự ể ể
ố
ẳ ả ử ụ ố “tìm” trong vi c nhân hóa con sóng đã cho ta
ậ
c s ch đ ng c a con sóng, con sóng ch đ ng ch i b nh ng ph m vi ch t
ơ
ớ
ặ
nhiên, v n có c a nh ng con sóng và
i hai đ c đi m t
ị
ơ ể
ớ
i hai câu th đ kh ng đ nh s hi n nhiên, v n có cũng đã ph i s d ng t
ấ
th y đ
ẹ
h p “sông” đ v
ơ
ầ
đ u nhà th đã giúp ta nhìn l
ả
chính tác gi
này:
ế ẫ “Ôi con sóng ngày x aư
và ngày sau v n th ”
ị ặ ẳ ờ ố ủ ừ ứ ể
ứ ự ữ ẫ
ừ ể ề ạ ẳ ậ
ờ ổ ế ể ộ ư
ữ
quá kh “ngày x a”
N sĩ đã kh ng đ nh đ c đi m ngàn đ i v n có c a sóng, t
ố ậ
ế ươ
ẫ
ạ
ng lai “ngày sau” con sóng v n luôn ch a đ ng nh ng tr ng thái đ i l p, v n
cho đ n t
ậ
ẫ
ị
ổ ề ớ
ộ
luôn v n đ ng theo quy lu t trăm sông đ u đ v v i bi n. Tr ng t
kh ng đ nh “v n
ạ
ộ ầ ữ
th ” m t l n n a bi u đ t m t chân lí không bao gi đ i thay.
ơ ậ ữ ườ ọ ế ạ
ớ ự
Th ca, ngh thu t là nh ng s sáng t o mang đ n cho ng
ườ ự ả ữ ế ồ
ơ ầ ự ể ặ ả ố ả
ữ
i đ c nh ng c m xúc
ự ỏ
ệ
i nh ng s tr i nghi m phong phú. Ta t
h i vì sao
ủ
nhiên, v n có c a con ch cho chúng ta hai đ c đi m t
ế ế ể ả ệ
m i, đem đ n cho tâm h n con ng
ỉ
trong sáu câu th đ u tác gi
ữ
sóng? Đ gi ề
i đáp cho đi u này n sĩ vi ơ
t ti p hai câu th :
ỗ
ồ ồ ự ọ
“N i khát v ng tình yêu
ẻ
B i h i trong ng c tr ”
ệ ế ủ ượ ự ữ Đ n đây ta đã c m nh n đ
ồ ậ
ủ ộ
ủ
ứ ọ
ự
ứ ướ ướ ữ ể
c bi n, tr
ồ
ư ậ
ữ ữ
ể ọ ọ
ả
ữ
ế ố ồ ả ơ ấ
ả
c s xu t hi n c a m t con sóng n a đó là con sóng
ồ ồ
ủ
ạ
ổ ẻ
c a tâm h n, là con sóng c a tình yêu, mà l
i là tình yêu c a tu i tr đang b i h i, đang
ệ
ỏ
ổ
t đang
th n th c trong trái tim, trong l ng ng c. Khát v ng tình yêu cháy b ng mãnh li
ạ ạ ỗ
ữ
trào dâng trong lòng n sĩ. Nh v y đ ng tr
t v
t
c nh ng con sóng ào
ơ ầ
ể ở
ờ
sáu câu th đ u
b dòng c m xúc trong lòng n sĩ cũng trào dâng. Nh ng con sóng bi n
ể
ơ
đã g i nh ng con sóng tình trong lòng nhà th . Sóng bi n đã g i sóng tình hay sóng bi n
chính là y u t kh i ngu n c m xúc trong lòng thi sĩ.
ể ạ ọ ượ ệ Vì sao sóng bi n l
ứ
ồ ơ ợ ả
ế ể
ạ
i g i đ
c sóng tình, l
ự ươ
ể
gi a sóng bi n và sóng tình có s t
ườ ể
ữ ư
t nh
i có s c kh i g i c m xúc mãnh li
ứ ự
ng đ ng, n u sóng bi n bi n ch a đ ng
ậ
i con gái đang yêu cũng có nh ng lúc gi n
ạ
ươ ờ ằ ắ ẽ ữ
ậ
v y? Có l
ố ậ
ạ
ữ
nh ng tr ng thái đ i l p thì tâm tr ng ng
ị
ữ
ỗ
d i, h n ghen, có nh ng lúc yêu th ng d u dàng đ m th m:
ả
i?
ả
“Em b o anh đi đi
ạ
ứ
Sao anh không đ ng l
ợ
ừ
Em b o anh đ ng đ i
ộ ề
Sao anh v i v ngay?”
ờ ố ậ ư ế ộ Con gái khi yêu luôn là nh th , luôn mâu thu n, đ i l p trong l
ế ườ ắ ắ
ộ
ố ỏ
i con gái mà không bi
ể
ế
ề ộ ộ ẹ ữ ậ ớ
ể ươ ớ ừ ỏ ữ ả ỏ n t
ệ ộ
ệ ờ
t Nam là m t n
ư ưở
ặ
t
ắ ữ
ơ ớ ế ế ắ ẫ
i nói và hành đ ng.
ẳ
N u ế yêu m t ng
ộ
ắ
ườ đó thì ch c ch n
i
t nhìn th ng vào m t ng
ủ
ẹ
ọ
ươ
ẽ
ề ằ
ng cô gái tr n v n.Hành trình c a
m t đi u r ng anh chàng s khó lòng hi u và yêu th
ữ
ủ
ủ ộ
sóng chính là hành trình c a tình yêu. N u con sóng luôn luôn ch đ ng ch i b nh ng
ườ
ể ươ ớ
i con gái đang yêu cũng luôn
i nh ng đi u r ng l n thì ng
n t
ch t ch i h p hòi đ v
ọ dũng c m t
ỉ
ư ế
i tình
b nh ng ích k , nh nhen đ v
luôn có khát khao nh th .H
ế ộ
ộ ướ
ế
ị
yêu bao dung . Vi
ủ
ưở
ả
ế
ng c a
ng ph n Vi
phong ki n đã đè n ng t
ộ ố ế ệ ẻ
ệ
ư ưở
t
t ử ơ
c có l ch s n m t nghìn năm phong ki n và ch đ
ụ ữ
t. Th i kì nh ng năm 1967 nh h
ậ
ng h phong ki n ch c ch n còn, mà th m chí còn r i r t đ n m t s th h tr
ư ở ườ ệ ạ Xuân Qu nh ta b t g p m t con ng i hi n đ i, thông minh và
ộ
ạ ộ ướ ớ ế
ệ
hi n nay th nh ng
ắ ả
s c s o,luôn khát khao h ắ ặ
ỳ
i m t tình yêu vĩ đ i. ng t