
CHUYÊN ĐỀ LAO
249
DEVELOPING SCIENCE, TECHNOLOGY, INNOVATION,
AND DIGITAL TRANSFORMATION IN PHARMACEUTICAL EDUCATION:
CHALLENGES, OPPORTUNITIES, AND SOLUTIONS
BuiXuanKhoa*
Hai Duong Central College of Pharmacy - 324 Nguyen Luong Bang, Le Thanh Nghi Ward, Hai Phong City, Vietnam
Received:13/09/2025
Revised:03/10/2025;Accepted:08/10/2025
ABSTRACT
Objective: This study aims to conduct an in-depth analysis of the current context,
identify challenges and opportunities, and propose strategic solutions to promote the
development of science and technology, innovation, and digital transformation in
pharmaceuticaleducation.
Methods: A systematic literature review was performed using reputable academic
databases (PubMed, Scopus, Google Scholar) and policy reports from the Politburo,
MinistryofHealth,andMinistryofEducationandTraining.
Results: The pharmaceutical sector is undergoing a profound digital transformation,
givingriseto“digitalpharmacy”withapplicationsinartificialintelligence,bigdata,and
blockchain. However, localinstitutions face numerouschallenges, suchas limitations
in technological infrastructure, lack of high-quality data and digitally skilled human
resources,andcurriculathatlagbehindpracticaldemands.Toaddressthesechallenges,
the study proposes a “pharmacy education 4.0” model built on four core pillars:
(1) Comprehensive digitalization of teaching - learning - assessment processes;
(2)Promotionofinteractivesimulation-basedlearning;(3)Integrationofreal-worlddata
andnewtechnologiesintothecurriculum;and(4)Buildingandnurturinganinnovation
ecosystem.
Conclusion: The advancement of science and technology, innovation, and digital
transformationisanurgentandindispensablerequirementforpharmaceuticaleducation
to enhance human resource quality and national competitiveness. The proposed
“pharmacy education 4.0” model offers a feasible roadmap for local universities and
collegestoproactivelyundergodigitaltransformation,flexiblyadapttothedigitalera,and
effectivelycontributetothepublichealthcaremission.
Keywords: Science andtechnology,innovation,digitaltransformation,pharmaceutical
education,digitalhealth,pharmacyeducation4.0.
Vietnam Journal of Community Medicine, Vol. 66, Special Issue 18, 249-254
*Correspondingauthor
Email:buixuankhoa@hccp.edu.vn Phone:(+84)964422444 Https://doi.org/10.52163/yhc.v66iCD18.3485

www.tapchiyhcd.vn
250
PHÁT TRIỂN KHOA HỌC CÔNG NGHỆ, ĐỔI MỚI SÁNG TẠO
VÀ CHUYỂN ĐỔI SỐ TRONG GIẢNG DẠY NGÀNH DƯỢC:
THÁCH THỨC, CƠ HỘI VÀ GIẢI PHÁP
BùiXuânKhoa*
Trường Cao đẳng Dược Trung ương Hải Dương - 324 Nguyễn Lương Bằng, P. Lê Thanh Nghị, Tp. Hải Phòng, Việt Nam
Ngàynhận:13/09/2025
Ngàysửa:03/10/2025;Ngàyđăng:08/10/2025
ABSTRACT
Mục tiêu: Nghiêncứunàyđượcthựchiệnnhằmmụctiêuphântíchsâuvềbốicảnh,nhận
diệncáctháchthức,cơhộivàđềxuấtcácgiảiphápchiếnlượcnhằmthúcđẩysựphát
triểncủakhoahọccôngnghệ,đổimớisángtạovàchuyểnđổisốtronggiảngdạyngành
dược.
Phương pháp: Tổngquantàiliệucóhệthốngtừcáccơsởdữliệuhọcthuậtuytín(PubMed,
Scopus,GoogleScholar)vàcácbáocáochínhsáchtừBộChínhtrị,BộYtế,BộGiáodục
vàĐàotạo.
Kết quả: NgànhDượcđangchuyểnmìnhmạnhmẽsangkỷnguyênsố,tạora“dượchọc
số”vớicácứngdụngtrítuệnhântạo,dữliệulớnvàblockchain.Đểkhắcphục,nghiêncứu
đềxuấtmôhình“đàotạodượchọc4.0”với4trụcộtchính:(1)Sốhóatoàndiệnquytrình
dạy-học-đánhgiá;(2)Đẩymạnhmôhìnhhọctậpquamôphỏngtươngtác;(3)Tíchhợp
dữliệuthựctiễnvàcôngnghệmớivàochươngtrìnhhọc;và(4)Xâydựngvànuôidưỡnghệ
sinhtháiđổimớisángtạo.
Kết luận: Sựpháttriểncủakhoahọccôngnghệ,đổimớisángtạovàchuyểnđổisốlàyêu
cầucấpbáchvàtấtyếuđốivớiđàotạodượchọcnhằmnângcaochấtlượngnguồnnhân
lựcvànănglựccạnhtranhquốcgia.Môhình“đàotạodượchọc4.0”đượcđềxuấtcung
cấpmộtlộtrìnhkhảthiđểcáctrườngđạihọcvàcaođẳngđịaphươngcóthểchủđộng
chuyểnđổi,thíchứnglinhhoạtvớikỷnguyênsố,gópphầnhiệuquảvàosựnghiệpchăm
sócvàbảovệsứckhỏenhândân.
Từ khóa: Khoahọccôngnghệ,đổimớisángtạo,chuyểnđổisố,giảngdạydượchọc,ytế
số,đàotạodượchọc4.0.
1. ĐẶT VẤN ĐỀ
Trongbốicảnhtoàncầuhóamạnhmẽvàsựbùngnổ
củacáchmạngcôngnghiệplầnthứtư,đặcbiệtlà
saunhữngtácđộngsâusắccủađạidịchCOVID-19,
ngànhYtếnóichungvàngànhDượcnóiriêngđang
đứngtrướcyêucầucấpbáchvềchuyểnđổisố[1-2].
Chuyểnđổisốkhôngchỉlàmộtxuthếtấtyếumà
cònlàconđườngchiếnlượcđểnângcaochấtlượng
chămsócsứckhỏenhândânvàtăngcườngnăng
lựccạnhtranhquốcgia[3-4].
Đốivớilĩnhvựcgiáodụcđạihọc,chuyểnđổisốđã
trởthànhmộtưutiênhàngđầutrêntoàncầu[1],[3].
Nhiềuquốcgiatrênthếgiớiđãvàđangtíchcựctriển
khaichuyểnđổisốtronggiáodụcđạihọcđểthích
ứngvớisựpháttriểncủacôngnghệvàđápứngnhu
cầuthịtrườnglaođộng[1],[3].TạiViệtNam,việc
thúcđẩychuyểnđổisốtronggiáodụcđạihọccũng
đượcChínhphủvàBộGiáodụcvàĐàotạođặcbiệt
quantâm,nhằmđổimớiphươngphápdạyvàhọc,
nângcaochấtlượngđàotạo[2],[4].
Tronglĩnhvựcđàotạodượchọc,việctíchhợpkhoa
họccôngnghệ,đổimớisángtạovàchuyểnđổisố
khôngcònlàlựachọnmàlàyêucầucủathờiđại.
Các trường đại học, cao đẳng dược học, đặc biệt
làcáctrườngtạiđịaphương,cầnxâydựngmộtmô
hìnhđàotạocókhảnăngthíchứngnhanh,trangbị
chongườihọckhôngchỉkiếnthứcchuyênmônvững
vàngmàcòncảnănglựcsố,tưduyđổimớivàkỹ
nănglàmviệctrongmôitrườngytếsốhóa[5-6].Việc
Bui Xuan Khoa / Vietnam Journal of Community Medicine, Vol. 66, Special Issue 18, 249-254
*Tácgiảliênhệ
Email:buixuankhoa@hccp.edu.vn Điện thoại:(+84)964422444 Https://doi.org/10.52163/yhc.v66iCD18.3485

251
nàylàcầnthiếtđểđàotạorathếhệdượcsĩtươnglai
cókhảnănglàmchủcôngnghệ,thíchứnglinhhoạt
vàđónggóphiệuquảvàosựnghiệpchămsócsức
khỏenhândântrongkỷnguyênsố.
Nghiêncứunàyđượcthựchiệnnhằmphântíchsâu
hơn về bối cảnh hiện tại, các thách thức mà các
trường dược địa phương đang đối mặt trong quá
trìnhchuyểnđổinày,đồngthờiđềxuấtcáccơhộivà
giảiphápchiếnlượcđểtriểnkhaihiệuquảkhoahọc
côngnghệ,đổimớisángtạovàchuyểnđổisốtrong
giảngdạyngànhDược,đặttrongmốiliênhệvớicác
địnhhướngchungcủaquốcgiavàngànhYtế.
2. PHƯƠNG PHÁP TỔNG QUAN TÀI LIỆU
Đểthựchiệnnghiêncứutổngquannày,chúngtôiđã
tiếnhànhtìmkiếmvàtổnghợpcáctàiliệukhoahọc
từnhiềucơsởdữliệuhọcthuậtuytínnhưPubMed,
Scopus, Google Scholar, cũng như các báo cáo
chínhsách,nghịquyếtcủaBộChínhtrị,BộYtếvà
BộGiáodụcvàĐàotạo.Cáctừkhóađượcsửdụng
trongquátrìnhtìmkiếmbaogồm:“khoahọccông
nghệ”,“đổimớisáng tạo”,“chuyểnđổi số”,“giảng
dạydượchọc”,“ytếsố”,“digitalpharmacy”,“AIin
healthcare”, “E-learning in pharmacy education”,
“virtual labs”, “blended learning”, “curriculum
development”.
Cáctàiliệuđượclựachọnbaogồmnghịquyếtvàkế
hoạchhànhđộngcủaChínhphủ,bộ,ngành:đảm
bảonắm bắtcácđịnh hướngchiến lượcquốcgia
vàcủangànhYtếvềkhoahọccôngnghệ,đổimới
sángtạovàchuyểnđổisố;cácbàibáotổngquanvà
nghiêncứu:tậptrungvàocácứngdụngcủacông
nghệsố,trítuệnhântạo(AI),dữliệulớntronglĩnh
vực dược học, y tế, và đặc biệt là trong giáo dục
dược,ưutiêncácnghiêncứutừcácquốcgiađang
pháttriểnhoặccácbàibáothảoluậnvềbốicảnhđịa
phương;báocáotừcáctổchứcuytín:cácbáocáo
vềAItrongytếvàcáctàiliệuliênquanđếnkhung
nănglựcsốtronggiáodục.
3. KẾT QUẢ TỔNG QUAN
Kếtquảtổngquantàiliệuchothấysựchuyểndịch
tất yếu của ngành Dược vào kỷ nguyên số, đồng
thờilàmrõcáctháchthứchiệnhữuvànhữngđiểm
sángbanđầutạicáctrườngđạihọc,caođẳngđịa
phương,cũngnhưđịnhhìnhcáctrụcộtchomôhình
“đàotạodượchọc4.0”.
3.1. Bối cảnh chuyển đổi và thách thức đặc thù tại
các trường đại học, cao đẳng tại địa phương
3.1.1. Sự chuyển dịch mạnh mẽ của ngành Dược
trong kỷ nguyên số
NgànhDượcđangtrảiquamộtcuộcchuyểnmình
sâusắc,vượtrakhỏivaitròtruyềnthốnglàcungứng
thuốc[3].Sựpháttriểncủacôngnghệsốđãthúc
đẩysựrađờicủa“dượchọcsố”(digitalpharmacy),
mộtkháiniệm baohàmviệcứng dụngcôngnghệ
sốtrongmọikhíacạnhcủahoạtđộngdược[1],[4].
Điều này thể hiện qua các xu hướng như quản lý
chuỗicungứngdựatrêndữliệu,tốiưuhóatồnkho,
dượclâmsàngdựatrêndữliệu,tưvấndượctrực
tuyến(telepharmacy),vàtheodõituânthủđiềutrị
bằngthiếtbịthôngminhvàphântíchdữliệulớnđể
dựbáodịchbệnhhoặcxuhướngsửdụngthuốc[1],
[4].
Sựchuyểndịchnàycũngđòihỏithayđổitrongmô
hìnhgiáodục,từ“thầygiảng-tròchép”sang“người
học làm trung tâm” với trải nghiệm số [5]. Công
nghệchophépcánhânhóalộtrìnhhọctập,cung
cấpcáccôngcụmôphỏng(simulation),thựctếảo/
tăngcường(VR/AR)đểthựchànhkỹnăngtrongmôi
trườngantoàn,vàsửdụngphântíchdữliệuhọctập
(learninganalytics)đểtốiưuhóaquátrìnhdạyvà
học.
Sự nổi lên của các lĩnh vực mới như AI, dữ liệu
lớn(bigdata),internetofthings(IoT)trongytế,và
blockchainđangmởracáchướngđimớiđầytiềm
năng trong dược học [1-2]. Các ứng dụng cụ thể
baogồmdượchọcchínhxác(precisionpharmacy)
pháttriểnphácđồ điềutrị vàlựa chọnthuốcdựa
trên dữ liệu di truyền, lối sống và môi trường của
từngcánhân[2];AItrongnghiêncứuvàpháttriển
thuốcgiúprútngắnđángkểthờigianvàchiphí[2];
phântíchdữliệuytếvàdượcđểpháthiệntương
tácthuốc(ADR),tốiưuhóaphácđồ,đánhgiáhiệu
quảđiềutrị[2];hỗtrợquyếtđịnhlâmsàng(CDSS)
vớicáchệthốngAIgợiýchẩnđoán,phácđồđiềutrị
dựatrênbằngchứngvàdữliệulớn[2];vàứngdụng
blockchain để đảm bảo tính minh bạch, truy xuất
nguồngốc thuốc, chốnghàng giả,quảnlý dữliệu
thửnghiệmlâmsàng[2].
3.1.2. Thách thức đối với các trường đại học, cao
đẳng tại địa phương
Trong khi xu hướng chuyển đổi số là tất yếu, các
trườngđạihọcvàcaođẳngtạiđịaphươngthường
đốimặtvớinhữngràocảnkhôngnhỏ[1].Cácbáo
cáovềAItrongytếđãchỉranhữngtháchthứcđối
vớicảnướcnóichung,baogồm[2]:
- Hạn chế về nguồn lực hạ tầng công nghệ: thiếu
hụtmáychủhiệunăngcao,đườngtruyềninternet
tốc độ cao, nền tảng phần mềm quản lý học tập
(LMS) hiện đại, các phòng thực hành mô phỏng
(simulationlabs)trangbịVR/AR,vàcáccôngcụAI
chuyên dụng [2]. Kế hoạch 787 của Bộ Y tế nhấn
mạnh việc phát triển hạ tầng số, nhưng việc triển
khai đồng bộ tại các địa phương cần thời gian và
nguồnlựclớn.
-Thiếuhụtdữliệuchấtlượngcaovàkhảnăngtiếp
cận:dữliệuytế,dượclâmsàngtạiViệtNamcòn
phânmảnh,chưađượcchuẩnhóa[2].Việctiếpcận
Bui Xuan Khoa / Vietnam Journal of Community Medicine, Vol. 66, Special Issue 18, 249-254

www.tapchiyhcd.vn
252
dữliệuthựctế(dùđãẩndanh)chomụcđíchđàotạo
vànghiêncứucòngặpnhiềukhókhănvềpháplývà
kỹthuật.Đâylàmộtđiểmnghẽnlớnchoviệc“học”
củaAI,vốncầndữliệulớnvàchấtlượng.
-Thiếunhânlựcgiảngdạyvàkỹthuậtcónănglực
số:độingũgiảngviênngànhDượchiệntạiphầnlớn
đượcđàotạotheomôhìnhtruyềnthống,cầnthời
gianvànguồnlựcđểcậpnhậtkiếnthức,kỹnăngvề
côngnghệmới(AI,bigdata,lậptrìnhcơbản,phân
tíchdữliệu...).Đồngthời,thiếuđộingũkỹthuậtviên
chuyêntráchvềcôngnghệthôngtinytếđểhỗtrợ
triểnkhaivàvậnhànhcáchệthốngmới[2].
-Chươngtrìnhđàotạochưatheokịpthựctiễn:việc
cậpnhật,điềuchỉnhchươngtrìnhđàotạođểtích
hợpcácnộidungvềcôngnghệsố,AI,dữliệulớnđòi
hỏiquytrìnhphứctạpvàcầnsựđồngthuận,cũng
nhưkhungnănglựcsốchuẩndoBộGiáodụcvàĐào
tạovàBộYtếbanhành[2].
Hạnchếvề kinhphí:đầu tưchocôngnghệ, phần
mềm,đàotạonhânlực,pháttriểnhọcliệusốđòihỏi
nguồnkinhphíđángkể,vượtquákhảnăngtựchủ
củanhiềutrườngđịaphương[2].
3.2. Thực trạng ban đầu và những điểm sáng tại các
trường đại học, cao đẳng tại địa phương
Mặcdùđốimặtvớinhiềutháchthức,khôngthểphủ
nhậnnỗlựcđổimớibướcđầucủanhiềutrườngđại
học,caođẳngtạiđịaphươngtrongđàotạongành
Dược,tạoranhữngđiểmsángđángkhíchlệ[1].
-Sốhóahọcliệuvàbàigiảng:đâylàbướcđiphổ
biến nhất, với việc chuyển đổi tài liệu (bài giảng
PowerPoint,giáotrìnhPDF,videobàigiảngcơbản)
lên các nền tảng học tập trực tuyến (LMS) như
moodle, blackboard, hoặc các hệ thống tự phát
triển[1].Việcsốhóahọcliệugiúpsinhviêntruycập
linhhoạthơn,tạođiềukiệnthuậnlợichotựhọcvà
họctậpmọilúc,mọinơi.
- Ứng dụng bước đầu công nghệ mô phỏng: một
sốtrườngđãđầutưhoặchợptácđểxâydựngcác
phòngthựchànhảo(virtuallabs),sửdụngVR/ARmô
phỏngquytrìnhbàochếđơngiản,kỹnănggiaotiếp
nhàthuốc,hướngdẫnsửdụngcácthiếtbịytếđặc
biệt,hoặcmôphỏngtìnhhuốngcấpphátthuốc,tư
vấnchobệnhnhânảo[1].Côngnghệmôphỏngcho
phépsinhviênthựchànhkỹnăngtrongmôitrường
antoàn,khôngrủiro,vàcóthểlặplạinhiềulần,tăng
cườnghiệuquảhọctậpthựctế.
-Tíchhợpsơkhởi AIvàphân tíchdữliệu:mộtsố
giảngviêntâmhuyếtđãbắtđầulồngghépcácbài
tậpnhỏyêucầusinhviênsửdụngcôngcụAIcơbản
(nhưchatbotytếđơngiảnđểthựchànhtưvấn)hoặc
phầnmềmthốngkêđểphântíchbộdữliệunhỏ[3].
Điềunàybướcđầuhìnhthànhtưduyphântíchdữ
liệuvàứngdụngcôngnghệchosinhviên,chuẩnbị
chocácứngdụngphứctạphơntrongtươnglai.
-Tăngcườnghợptácdoanhnghiệp:nhiềutrườngđã
chủđộngkếtnốivớicáccôngtydượcphẩm,chuỗi
nhàthuốc,bệnhviệnđịaphươngđểsinhviêncócơ
hộitiếpcậnvớicáchệthốngquảnlýdượcsốhóa,
phầnmềmquảnlýnhà thuốc, hoặctham giavào
cácquy trìnhvậnhành thựctế cóứng dụngcông
nghệ[4].Hợptácnàygiúpthuhẹpkhoảngcáchgiữa
lýthuyếtvàthựctiễn,nângcaokỹnăngnghềnghiệp
vàkhảnăngthíchứngcủasinhviênvớimôitrường
làmviệcsốhóa.
Tuynhiên,những nỗlựcnày thườngmangtính tự
phát,thiếuđồngbộ,chưatạothànhmộtchiếnlược
chuyểnđổisốtoàndiệnvàbềnvững.Quymôứng
dụngcònnhỏlẻvàchấtlượngchưađồngđềugiữa
cáccơsởđàotạo[1].
4. BÀN LUẬN
Đểtạorabướcđộtpháthựcsựvàđápứngyêucầu
củaNghịquyết57-NQ/TW,cáctrườngđịaphương
cầnmộtchiếnlượcbàibảnvàmôhìnhđàotạotiên
tiến.Chúngtôiđềxuấtmôhình“đàotạodượchọc
4.0”với4trụcộtchính,tíchhợpsâurộngkhoahọc
côngnghệ,đổimớisángtạovàchuyểnđổisố[4-5]:
Trụ cột 1: Số hóa toàn diện quy trình dạy - học -
đánh giá.
-Xâydựnghệsinhtháihọcliệusốphongphú:không
chỉdừnglạiởPDFhayPowerPoint,cầnđầutưxây
dựngkhohọcliệuđadạngbaogồmvideobàigiảng
tươngtác(cócâuhỏi,thảoluận),modulee-learning
chuẩnSCORM,sáchgiáokhoađiệntử(e-textbook)
cótínhnăngmultimedia,ngânhàngcalâmsàngsố
hóa,môphỏng3Dvềcấutrúcphântửthuốcvàcơ
chếtácdụng[1].Hệsinhtháihọcliệuđadạngnày
sẽcánhânhóatrảinghiệmhọctập,tăngcườngsự
tươngtácvàkhảnănghìnhdungcủasinhviên,đáp
ứngcácphongcáchhọctậpkhácnhau.
-TriểnkhainềntảngLMStiêntiến:sửdụngcáchệ
thốngLMSmạnhmẽ,tíchhợpđầyđủcôngcụnhư
diễn đàn thảo luận, wiki, assignment điện tử, hệ
thốngchấmđiểmtựđộng/bántựđộng,vàđặcbiệt
làphântíchdữliệuhọctập(learninganalytics)[2].
Cáccôngcụnàygiúptheodõisátsaotiếnđộ,mức
độtươngtác,kếtquảhọc tậpcủatừngsinh viên,
pháthiệnsớmcáckhókhăn,từđóđưaracanthiệp
sưphạmkịpthờivàcánhânhóalộtrìnhhọctập[1],
[3].
-Đánhgiánănglựcsốhóa:chuyểnđổihìnhthứcthi
cử,kiểm tratruyềnthốngsangcáchình thứctrực
tuyến, đánh giá dựa trên năng lực thực hành qua
môphỏng,dựánthựctế,sửdụngngânhàngcâu
hỏitựđộnghóa,đadạnghóacácloạicâuhỏi(trắc
nghiệm, tự luận ngắn, kéo thả, phân tích tình
huống...)[5].Cácphươngphápđánhgiálinhhoạt,
đadạngnàykhôngchỉphảnánhđúngnănglựctoàn
Bui Xuan Khoa / Vietnam Journal of Community Medicine, Vol. 66, Special Issue 18, 249-254

253
diệncủasinhviênmàcònthúcđẩytưduyphảnbiện
vàkhảnăngứngdụngthựctế.
Trụ cột 2: Đẩy mạnh mô hình học tập qua mô phỏng
tương tác (simulation-based learning)
-Thiếtlậpphòngthựchànhmôphỏnghiệnđại:đầu
tưxâydựngcácphònglabảo(virtuallabs)vàphòng
thựchànhvớicôngnghệVR/ARmôphỏngcácmôi
trườnglàmviệcthựctếcủadượcsĩ[1].Minhchứng:
điều này bao gồm nhà thuốc cộng đồng ảo (thực
hànhkỹnănggiaotiếp,tưvấn,cấpphátthuốc,xử
lýtìnhhuống),khoadượcbệnhviệnảo(môphỏng
quytrìnhcấpphátthuốcnộitrú,phachếthuốcung
thư,quảnlýtồnkho),vàphòngthínghiệmbàochế/
kiểmnghiệmảo(thựchànhquytrìnhmàkhôngtốn
hóachất,khôngrủiro,cóthểlặplạinhiềulần).Các
phòngthựchànhmôphỏnggiúpsinhviêntrảing-
hiệm thực tế mà không gặp rủi ro, tăng cường kỹ
năngthựchànhvàkhảnănggiảiquyếtvấnđề.
-TíchhợpAIvàocácbàitậptìnhhuốnglâmsàng:
pháttriểncáccalâmsàngảo(virtualpatientcases)
màsinhviênphảisửdụngcôngcụAI(môphỏng)
đểphântíchhồsơbệnhánđiệntử(EHR),tracứu
hệthốnghỗtrợquyếtđịnhlâmsàng(CDSS)đểgợi
ýliềulượng,phácđồ,đánhgiánguycơADR,vàso
sánhhiệuquảcáclựachọnđiềutrị[6].AIđóngvai
trònhư“bệnhnhânảo”hoặc“bácsĩảo”,giúpsinh
viênpháttriểnkỹnăngtưduylâmsàngvàraquyết
địnhdựatrêndữliệu.
Trụ cột 3: Tích hợp dữ liệu thực tiễn và công nghệ
mới vào chương trình học
- Cập nhật nội dung học phần chuyên ngành và
chuyênđề:đưacácchủđề“nóng”củangànhdược
4.0 vào chương trình chính thức hoặc các học
phầntựchọn/chuyênđề[1].Minhchứng:cácchủ
đềnàybaogồmnguyênlývàứngdụngAI/machine
learning trong dược (chẩn đoán, CDSS, phát triển
thuốc),phântíchdữliệulớntrongytếvàdược(sử
dụngR,Python),dượchọcditruyềnvàcáthểhóa
điều trị, ứng dụng telepharmacy và các thiết bị y
tế thông minh (wearables), công nghệ blockchain
trongquảnlý chuỗicungứng vàchốngthuốc giả,
vàcôngnghệmớitrongsảnxuấtdượcphẩm(công
nghệsinhhọc,in3D)[1-2].Cậpnhậtchươngtrình
giúpsinhviêntiếpcậncáckiếnthứcvàcôngnghệ
tiêntiếnnhất,chuẩnbịchomôitrườnglàmviệchiện
đại.
-QuyđịnhpháplývàđạođứctrongytếsốvàAI:
thamkhảonguyêntắcđạođứcAIcủaTổchứcYtế
Thếgiới[5].Đàotạosinhviênvềcáckhíacạnhpháp
lývàđạođứclàcầnthiếtđểhọcóthểứngdụngcông
nghệmộtcáchcótráchnhiệmvàchuyênnghiệp.
Trụ cột 4: Xây dựng và nuôi dưỡng hệ sinh thái đổi
mới sáng tạo (innovation ecosystem)
-Khuyếnkhíchnghiêncứukhoahọcsinhviêngắnvới
côngnghệ:địnhhướngvàhỗtrợsinhviênthựchiện
cácđềtàinghiêncứucótínhứngdụngcôngnghệ,
giảiquyếtcácvấnđềthựctiễncủangànhDượctại
địaphương[1].Cácvídụbaogồmxâydựngchatbot
tưvấnthuốcchocácbệnhphổbiến,pháttriểnứng
dụngdiđộngnhắcnhởtuânthủđiềutrị,phântích
dữliệu nhàthuốcđịa phương đểtốiưu hóadanh
mụcthuốc,vàthiếtkếquytrìnhứngdụngAIđơngiản
đểsànglọctươngtácthuốc[2].Gắnnghiêncứuvới
thựctiễngiúpsinhviênpháttriểnkỹnănggiảiquyết
vấnđềvàtưduysángtạo.
- Tổ chức các sân chơi học thuật và sáng tạo: tổ
chứccáccuộcthi“ýtưởngđổimớisángtạongành
dược”(pharmatechinnovationchallenge),cácbuổi
seminar,workshopvềứngdụngcôngnghệmớido
chuyêngiatrìnhbày,vàcâulạcbộsinhviênnghiên
cứuvềAI,lậptrình,phântíchdữliệutrongdược[3].
Cáchoạtđộngnàytạomôitrườnghọchỏi,giaolưu
vàthúc đẩytinhthần đổimới sángtạo trong sinh
viên.
-Hỗtrợsángtạovàkhởinghiệp:tạocơchếhỗtrợ
(khônggianlàmviệcchung,cốvấn,kếtnốinhàđầu
tư)chocácýtưởng,dựántiềmnăngcủasinhviênvà
giảngviêntrẻ,liênkếtvớicácvườnươmcôngnghệ
tạiđịaphươnghoặccácchươngtrìnhquốcgiavềđổi
mớisángtạo[4].Hỗtrợkhởinghiệpgiúpbiếncácý
tưởngsángtạothànhcácsảnphẩmvàdịchvụthực
tế,đónggópvàosựpháttriểncủangànhDược.
-Kếtnốidoanhnghiệpvàcơsởytế:đẩymạnhhợp
tácvớicácbệnhviệnđãtriểnkhaiEHR,chuyểnđổi
số,cáccôngtydượcphẩm/nhàthuốcsửdụngphần
mềmquảnlýhiệnđại,hệthốngquảnlýchấtlượng
sốhóa[4].Hợptácnàycungcấpmôitrườngthực
hành,chiasẻdữliệu(cókiểmsoát),vàđặthàngcác
dựánnghiêncứuứngdụng,đồngthờidoanhnghiệp
cóthểthamgiađónggópxâydựngchươngtrìnhvà
hướngdẫnsinhviên.
5. KẾT LUẬN
Cuộccáchmạngsốđangđịnhhìnhlạitươnglaicủa
ngànhDượcvàhệthốngytế.Việcpháttriểnkhoa
họccôngnghệ,đổimớisángtạovàchuyểnđổisố
trong đào tạo ngành Dược không còn là một xu
hướngxavờimàlàmộtyêucầucấpbáchvàtấtyếu
để đảm bảo chất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng
nhucầuchămsócsứckhỏengàycàngcaovàhội
nhậpquốctế.Môhình“đàotạodượchọc4.0”với4
trụcộtchính-sốhóatoàndiệnquytrìnhdạy-học
-đánhgiá,môphỏngtươngtác,tíchhợpcôngnghệ
mớivàdữliệuthựctiễn,vàxâydựnghệsinhtháiđổi
mớisángtạođượcđềxuấtlàmộtđịnhhướngkhả
thichocáctrườngđạihọc,caođẳngởđịaphương.
Bui Xuan Khoa / Vietnam Journal of Community Medicine, Vol. 66, Special Issue 18, 249-254

