฀ CHUYÊN ĐỀ LAO ฀
249
DEVELOPING SCIENCE, TECHNOLOGY, INNOVATION,
AND DIGITAL TRANSFORMATION IN PHARMACEUTICAL EDUCATION:
CHALLENGES, OPPORTUNITIES, AND SOLUTIONS
BuiXuanKhoa*
Hai Duong Central College of Pharmacy - 324 Nguyen Luong Bang, Le Thanh Nghi Ward, Hai Phong City, Vietnam
Received:13/09/2025
Revised:03/10/2025;Accepted:08/10/2025
ABSTRACT
Objective: This study aims to conduct an in-depth analysis of the current context,
identify challenges and opportunities, and propose strategic solutions to promote the
development of science and technology, innovation, and digital transformation in
pharmaceuticaleducation.
Methods: A systematic literature review was performed using reputable academic
databases (PubMed, Scopus, Google Scholar) and policy reports from the Politburo,
MinistryofHealth,andMinistryofEducationandTraining.
Results: The pharmaceutical sector is undergoing a profound digital transformation,
givingriseto“digitalpharmacy”withapplicationsinartificialintelligence,bigdata,and
blockchain. However, localinstitutions face numerouschallenges, suchas limitations
in technological infrastructure, lack of high-quality data and digitally skilled human
resources,andcurriculathatlagbehindpracticaldemands.Toaddressthesechallenges,
the study proposes a “pharmacy education 4.0” model built on four core pillars:
(1) Comprehensive digitalization of teaching - learning - assessment processes;
(2)Promotionofinteractivesimulation-basedlearning;(3)Integrationofreal-worlddata
andnewtechnologiesintothecurriculum;and(4)Buildingandnurturinganinnovation
ecosystem.
Conclusion: The advancement of science and technology, innovation, and digital
transformationisanurgentandindispensablerequirementforpharmaceuticaleducation
to enhance human resource quality and national competitiveness. The proposed
“pharmacy education 4.0” model offers a feasible roadmap for local universities and
collegestoproactivelyundergodigitaltransformation,flexiblyadapttothedigitalera,and
effectivelycontributetothepublichealthcaremission.
Keywords: Science andtechnology,innovation,digitaltransformation,pharmaceutical
education,digitalhealth,pharmacyeducation4.0.
Vietnam Journal of Community Medicine, Vol. 66, Special Issue 18, 249-254
*Correspondingauthor
Email:buixuankhoa@hccp.edu.vn Phone:(+84)964422444 Https://doi.org/10.52163/yhc.v66iCD18.3485
www.tapchiyhcd.vn
250
PHÁT TRIỂN KHOA HỌC CÔNG NGHỆ, ĐỔI MỚI SÁNG TẠO
VÀ CHUYỂN ĐỔI SỐ TRONG GIẢNG DẠY NGÀNH DƯỢC:
THÁCH THỨC, CƠ HỘI VÀ GIẢI PHÁP
BùiXuânKhoa*
Trường Cao đẳng Dược Trung ương Hải Dương - 324 Nguyễn Lương Bằng, P. Lê Thanh Nghị, Tp. Hải Phòng, Việt Nam
Ngàynhận:13/09/2025
Ngàysửa:03/10/2025;Ngàyđăng:08/10/2025
ABSTRACT
Mục tiêu: Nghiêncứunàyđượcthựchiệnnhằmmụctiêuphântíchsâuvềbốicảnh,nhận
diệncáctháchthức,cơhộivàđềxuấtcácgiảiphápchiếnlượcnhằmthúcđẩysựphát
triểncủakhoahọccôngnghệ,đổimớisángtạovàchuyểnđổisốtronggiảngdạyngành
dược.
Phương pháp: Tổngquantàiliệucóhệthốngtừcáccơsởdữliệuhọcthuậtuytín(PubMed,
Scopus,GoogleScholar)vàcácbáocáochínhsáchtừBộChínhtrị,BộYtế,BộGiáodục
vàĐàotạo.
Kết quả: NgànhDượcđangchuyểnmìnhmạnhmẽsangkỷnguyênsố,tạoradượchọc
số”vớicácứngdụngtrítuệnhântạo,dữliệulớnvàblockchain.Đểkhắcphục,nghiêncứu
đềxuấtmôhình“đàotạodượchọc4.0”với4trụcộtchính:(1)Sốhóatoàndiệnquytrình
dạy-học-đánhgiá;(2)Đẩymạnhmôhìnhhọctậpquamôphỏngtươngtác;(3)Tíchhợp
dữliệuthựctiễnvàcôngnghệmớivàochươngtrìnhhọc;và(4)Xâydựngvànuôidưỡnghệ
sinhtháiđổimớisángtạo.
Kết luận: Sựpháttriểncủakhoahọccôngnghệ,đổimớisángtạovàchuyểnđổisốlàyêu
cầucấpbáchvàtấtyếuđốivớiđàotạodượchọcnhằmnângcaochấtlượngnguồnnhân
lựcvànănglựccạnhtranhquốcgia.Môhình“đàotạodượchọc4.0”đượcđềxuấtcung
cấpmộtlộtrìnhkhảthiđểcáctrườngđạihọcvàcaođẳngđịaphươngcóthểchủđộng
chuyểnđổi,thíchứnglinhhoạtvớikỷnguyênsố,gópphầnhiệuquảvàosựnghiệpchăm
sócvàbảovệsứckhỏenhândân.
Từ khóa: Khoahọccôngnghệ,đổimớisángtạo,chuyểnđổisố,giảngdạydượchọc,ytế
số,đàotạodượchọc4.0.
1. ĐẶT VẤN ĐỀ
Trongbốicảnhtoàncầuhóamạnhmẽvàsựbùngnổ
củacáchmạngcôngnghiệplầnthứ,đặcbiệtlà
saunhữngtácđộngsâusắccủađạidịchCOVID-19,
ngànhYtếnóichungvàngànhDượcnóiriêngđang
đứngtrướcyêucầucấpbáchvềchuyểnđổisố[1-2].
Chuyểnđổisốkhôngchỉlàmộtxuthếtấtyếumà
cònlàconđườngchiếnlượcđểnângcaochấtlượng
chămsócsứckhỏenhândânvàtăngcườngnăng
lựccạnhtranhquốcgia[3-4].
Đốivớilĩnhvựcgiáodụcđạihọc,chuyểnđổisốđã
trởthànhmộtưutiênhàngđầutrêntoàncầu[1],[3].
Nhiềuquốcgiatrênthếgiớiđãvàđangtíchcựctriển
khaichuyểnđổisốtronggiáodụcđạihọcđểthích
ứngvớisựpháttriểncủacôngnghệvàđápứngnhu
cầuthịtrườnglaođộng[1],[3].TạiViệtNam,việc
thúcđẩychuyểnđổisốtronggiáodụcđạihọccũng
đượcChínhphủvàBộGiáodụcvàĐàotạođặcbiệt
quantâm,nhằmđổimớiphươngphápdạyvàhọc,
nângcaochấtlượngđàotạo[2],[4].
Tronglĩnhvựcđàotạodượchọc,việctíchhợpkhoa
họccôngnghệ,đổimớisángtạovàchuyểnđổisố
khôngcònlàlựachọnmàlàyêucầucủathờiđại.
Các trường đại học, cao đẳng dược học, đặc biệt
làcáctrườngtạiđịaphương,cầnxâydựngmộtmô
hìnhđàotạocókhảnăngthíchứngnhanh,trangbị
chongườihọckhôngchỉkiếnthứcchuyênmônvững
vàngmàcòncảnănglựcsố,tưduyđổimớivàkỹ
nănglàmviệctrongmôitrườngytếsốhóa[5-6].Việc
Bui Xuan Khoa / Vietnam Journal of Community Medicine, Vol. 66, Special Issue 18, 249-254
*Tácgiảliênhệ
Email:buixuankhoa@hccp.edu.vn Điện thoại:(+84)964422444 Https://doi.org/10.52163/yhc.v66iCD18.3485
251
nàylàcầnthiếtđểđàotạorathếhệdượcsĩtươnglai
cókhảnănglàmchủcôngnghệ,thíchứnglinhhoạt
vàđónggóphiệuquảvàosựnghiệpchămsócsức
khỏenhândântrongkỷnguyênsố.
Nghiêncứunàyđượcthựchiệnnhằmphântíchsâu
hơn về bối cảnh hiện tại, các thách thức mà các
trường ợc địa phương đang đối mặt trong quá
trìnhchuyểnđổinày,đồngthờiđềxuấtcáccơhộivà
giảiphápchiếnlượcđểtriểnkhaihiệuquảkhoahọc
côngnghệ,đổimớisángtạovàchuyểnđổisốtrong
giảngdạyngànhDược,đặttrongmốiliênhệvớicác
địnhhướngchungcủaquốcgiavàngànhYtế.
2. PHƯƠNG PHÁP TỔNG QUAN TÀI LIỆU
Đểthựchiệnnghiêncứutổngquannày,chúngtôiđã
tiếnhànhtìmkiếmvàtổnghợpcáctàiliệukhoahọc
từnhiềucơsởdữliệuhọcthuậtuytínnhưPubMed,
Scopus, Google Scholar, cũng như các báo cáo
chínhsách,nghịquyếtcủaBộChínhtrị,BộYtếvà
BộGiáodụcvàĐàotạo.Cáctừkhóađượcsửdụng
trongquátrìnhtìmkiếmbaogồm:“khoahọccông
nghệ”,“đổimớisáng tạo,“chuyểnđổi số”,giảng
dạydượchọc”,“ytếsố”,“digitalpharmacy,AIin
healthcare, “E-learning in pharmacy education”,
“virtual labs”, “blended learning”, “curriculum
development”.
Cáctàiliệuđượclựachọnbaogồmnghịquyếtvàkế
hoạchhànhđộngcủaChínhphủ,bộ,ngành:đảm
bảonắm bắtcácđịnh hướngchiến lượcquốcgia
vàcủangànhYtếvềkhoahọccôngnghệ,đổimới
sángtạovàchuyểnđổisố;cácbàibáotổngquanvà
nghiêncứu:tậptrungvàocácứngdụngcủacông
nghệsố,trítuệnhântạo(AI),dữliệulớntronglĩnh
vực ợc học, y tế, và đặc biệt là trong giáo dục
dược,ưutiêncácnghiêncứutừcácquốcgiađang
pháttriểnhoặccácbàibáothảoluậnvềbốicảnhđịa
phương;báocáotừcáctổchứcuytín:cácbáocáo
vềAItrongytếvàcáctàiliệuliênquanđếnkhung
nănglựcsốtronggiáodục.
3. KẾT QUẢ TỔNG QUAN
Kếtquảtổngquantàiliệuchothấysựchuyểndịch
tất yếu của ngành Dược vào kỷ nguyên số, đồng
thờilàmrõcáctháchthứchiệnhữuvànhữngđiểm
sángbanđầutạicáctrườngđạihọc,caođẳngđịa
phương,cũngnhưđịnhhìnhcáctrụcộtchomôhình
đàotạodượchọc4.0”.
3.1. Bối cảnh chuyển đổi và thách thức đặc thù tại
các trường đại học, cao đẳng tại địa phương
3.1.1. Sự chuyển dịch mạnh mẽ của ngành Dược
trong kỷ nguyên s
NgànhDượcđangtrảiquamộtcuộcchuyểnmình
sâusắc,vượtrakhỏivaitròtruyềnthốnglàcungứng
thuốc[3].Sựpháttriểncủacôngnghệsốđãthúc
đẩysựrađờicủa“dượchọcsố”(digitalpharmacy),
mộtkháiniệm baohàmviệcứng dụngcôngnghệ
sốtrongmọikhíacạnhcủahoạtđộngdược[1],[4].
Điều này thể hiện qua các xu ớng như quản lý
chuỗicungứngdựatrêndữliệu,tốiưuhóatồnkho,
dượclâmsàngdựatrêndữliệu,tưvấndượctrực
tuyến(telepharmacy),vàtheodõituânthủđiềutrị
bằngthiếtbịthôngminhvàphântíchdữliệulớnđể
dựbáodịchbệnhhoặcxuhướngsửdụngthuốc[1],
[4].
Sựchuyểndịchnàycũngđòihỏithayđổitrongmô
hìnhgiáodục,từthầygiảng-tròchép”sang“người
học làm trung tâm với trải nghiệm số [5]. Công
nghệchophépcánhânhóalộtrìnhhọctập,cung
cấpcáccôngcụmôphỏng(simulation),thựctếảo/
tăngcường(VR/AR)đểthựchànhkỹnăngtrongmôi
trườngantoàn,vàsửdụngphântíchdữliệuhọctập
(learninganalytics)đểtốiưuhóaquátrìnhdạyvà
học.
Sự nổi lên của các lĩnh vực mới như AI, dữ liệu
lớn(bigdata),internetofthings(IoT)trongytế,và
blockchainđangmởracáchướngđimớiđầytiềm
năng trong dược học [1-2]. Các ứng dụng cụ thể
baogồmdượchọcchínhxác(precisionpharmacy)
pháttriểnphácđồ điềutrị vàlựa chọnthuốcdựa
trên dữ liệu di truyền, lối sống và môi trường của
từngcánhân[2];AItrongnghiêncứuvàpháttriển
thuốcgiúprútngắnđángkểthờigianvàchiphí[2];
phântíchdữliệuytếvàdượcđểpháthiệntương
tácthuốc(ADR),tốiưuhóaphácđồ,đánhgiáhiệu
quảđiềutrị[2];hỗtrợquyếtđịnhlâmsàng(CDSS)
vớicáchệthốngAIgợiýchẩnđoán,phácđồđiềutrị
dựatrênbằngchứngvàdữliệulớn[2];vàứngdụng
blockchain để đảm bảo tính minh bạch, truy xuất
nguồngốc thuốc, chốnghàng giả,quảnlý dữliệu
thửnghiệmlâmsàng[2].
3.1.2. Thách thức đối với các trường đại học, cao
đẳng tại địa phương
Trong khi xu hướng chuyển đổi số là tất yếu, các
trườngđạihọcvàcaođẳngtạiđịaphươngthường
đốimặtvớinhữngràocảnkhôngnhỏ[1].Cácbáo
cáovềAItrongytếđãchỉranhữngtháchthứcđối
vớicảnướcnóichung,baogồm[2]:
- Hạn chế về nguồn lực hạ tầng công nghệ: thiếu
hụtmáychủhiệunăngcao,đườngtruyềninternet
tốc độ cao, nền tảng phần mềm quản lý học tập
(LMS) hiện đại, các phòng thực hành mô phỏng
(simulationlabs)trangbịVR/AR,vàcáccôngcụAI
chuyên dụng [2]. Kế hoạch 787 của Bộ Y tế nhấn
mạnh việc phát triển hạ tầng số, nhưng việc triển
khai đồng bộ tại các địa phương cần thời gian và
nguồnlựclớn.
-Thiếuhụtdữliệuchấtlượngcaovàkhảnăngtiếp
cận:dữliệuytế,dượclâmsàngtạiViệtNamcòn
phânmảnh,chưađượcchuẩnhóa[2].Việctiếpcận
Bui Xuan Khoa / Vietnam Journal of Community Medicine, Vol. 66, Special Issue 18, 249-254
www.tapchiyhcd.vn
252
dữliệuthựctế(dùđãẩndanh)chomụcđíchđàotạo
vànghiêncứucòngặpnhiềukhókhănvềpháplývà
kỹthuật.Đâylàmộtđiểmnghẽnlớnchoviệc“học”
củaAI,vốncầndữliệulớnvàchấtlượng.
-Thiếunhânlựcgiảngdạyvàkỹthuậtcónănglực
số:độingũgiảngviênngànhDượchiệntạiphầnlớn
đượcđàotạotheomôhìnhtruyềnthống,cầnthời
gianvànguồnlựcđểcậpnhậtkiếnthức,kỹnăngvề
côngnghệmới(AI,bigdata,lậptrìnhcơbản,phân
tíchdữliệu...).Đồngthời,thiếuđộingũkỹthuậtviên
chuyêntráchvềcôngnghệthôngtinytếđểhỗtrợ
triểnkhaivàvậnhànhcáchệthốngmới[2].
-Chươngtrìnhđàotạochưatheokịpthựctiễn:việc
cậpnhật,điềuchỉnhchươngtrìnhđàotạođểtích
hợpcácnộidungvềcôngnghệsố,AI,dữliệulớnđòi
hỏiquytrìnhphứctạpvàcầnsựđồngthuận,cũng
nhưkhungnănglựcsốchuẩndoBộGiáodụcvàĐào
tạovàBộYtếbanhành[2].
Hạnchếvề kinhphí:đầu tưchocôngnghệ, phần
mềm,đàotạonhânlực,pháttriểnhọcliệusốđòihỏi
nguồnkinhphíđángkể,vượtquákhảnăngtựchủ
củanhiềutrườngđịaphương[2].
3.2. Thực trạng ban đầu những điểm sáng tại các
trường đại học, cao đẳng tại địa phương
Mặcdùđốimặtvớinhiềutháchthức,khôngthểphủ
nhậnnỗlựcđổimớibướcđầucủanhiềutrườngđại
học,caođẳngtạiđịaphươngtrongđàotạongành
Dược,tạoranhữngđiểmsángđángkhíchlệ[1].
-Sốhóahọcliệuvàbàigiảng:đâylàbướcđiphổ
biến nhất, với việc chuyển đổi tài liệu (bài giảng
PowerPoint,giáotrìnhPDF,videobàigiảngcơbản)
lên các nền tảng học tập trực tuyến (LMS) như
moodle, blackboard, hoặc các hệ thống tự phát
triển[1].Việcsốhóahọcliệugiúpsinhviêntruycập
linhhoạthơn,tạođiềukiệnthuậnlợichotựhọcvà
họctậpmọilúc,mọinơi.
- ng dụng bước đầu công nghệ mô phỏng: một
sốtrườngđãđầutưhoặchợptácđểxâydựngcác
phòngthựchànhảo(virtuallabs),sửdụngVR/ARmô
phỏngquytrìnhbàochếđơngiản,kỹnănggiaotiếp
nhàthuốc,hướngdẫnsửdụngcácthiếtbịytếđặc
biệt,hoặcmôphỏngtìnhhuốngcấpphátthuốc,tư
vấnchobệnhnhânảo[1].Côngnghệmôphỏngcho
phépsinhviênthựchànhkỹnăngtrongmôitrường
antoàn,khôngrủiro,vàcóthểlặplạinhiềulần,tăng
cườnghiệuquảhọctậpthựctế.
-Tíchhợpsơkhởi AIvàphân tíchdữliệu:mộtsố
giảngviêntâmhuyếtđãbắtđầulồngghépcácbài
tậpnhỏyêucầusinhviênsửdụngcôngcụAIcơbản
(nhưchatbotytếđơngiảnđểthựchànhtưvấn)hoặc
phầnmềmthốngkêđểphântíchbộdữliệunhỏ[3].
Điềunàybướcđầuhìnhthànhtưduyphântíchdữ
liệuvàứngdụngcôngnghệchosinhviên,chuẩnbị
chocácứngdụngphứctạphơntrongtươnglai.
-Tăngcườnghợptácdoanhnghiệp:nhiềutrườngđã
chủđộngkếtnốivớicáccôngtydượcphẩm,chuỗi
nhàthuốc,bệnhviệnđịaphươngđểsinhviêncócơ
hộitiếpcậnvớicáchệthốngquảnlýdượcsốhóa,
phầnmềmquảnlýnhà thuốc, hoặctham giavào
cácquy trìnhvậnhành thựctế cóứng dụngcông
nghệ[4].Hợptácnàygiúpthuhẹpkhoảngcáchgiữa
lýthuyếtvàthựctiễn,nângcaokỹnăngnghềnghiệp
vàkhảnăngthíchứngcủasinhviênvớimôitrường
làmviệcsốhóa.
Tuynhiên,những nỗlựcnày thườngmangtính tự
phát,thiếuđồngbộ,chưatạothànhmộtchiếnlược
chuyểnđổisốtoàndiệnvàbềnvững.Quymôứng
dụngcònnhỏlẻvàchấtlượngchưađồngđềugiữa
cáccơsởđàotạo[1].
4. BÀN LUẬN
Đểtạorabướcđộtpháthựcsựvàđápứngyêucầu
củaNghịquyết57-NQ/TW,cáctrườngđịaphương
cầnmộtchiếnlượcbàibảnvàmôhìnhđàotạotiên
tiến.Chúngtôiđềxuấtmôhình“đàotạodượchọc
4.0”với4trụcộtchính,tíchhợpsâurộngkhoahọc
côngnghệ,đổimớisángtạovàchuyểnđổisố[4-5]:
Trụ cột 1: Số hóa toàn diện quy trình dạy - học -
đánh giá.
-Xâydựnghệsinhtháihọcliệusốphongphú:không
chỉdừnglạiởPDFhayPowerPoint,cầnđầutưxây
dựngkhohọcliệuđadạngbaogồmvideobàigiảng
tươngtác(cócâuhỏi,thảoluận),modulee-learning
chuẩnSCORM,sáchgiáokhoađiệntử(e-textbook)
cótínhnăngmultimedia,ngânhàngcalâmsàngsố
hóa,môphỏng3Dvềcấutrúcphântửthuốcvàcơ
chếtácdụng[1].Hệsinhtháihọcliệuđadạngnày
sẽcánhânhóatrảinghiệmhọctập,tăngcườngsự
tươngtácvàkhảnănghìnhdungcủasinhviên,đáp
ứngcácphongcáchhọctậpkhácnhau.
-TriểnkhainềntảngLMStiêntiến:sửdụngcáchệ
thốngLMSmạnhmẽ,tíchhợpđầyđủcôngcụnhư
diễn đàn thảo luận, wiki, assignment điện tử, hệ
thốngchấmđiểmtựđộng/bántựđộng,vàđặcbiệt
làphântíchdữliệuhọctập(learninganalytics)[2].
Cáccôngcụnàygiúptheodõisátsaotiếnđộ,mức
độtươngtác,kếtquảhọc tậpcủatừngsinh viên,
pháthiệnsớmcáckhókhăn,từđóđưaracanthiệp
sưphạmkịpthờivàcánhânhóalộtrìnhhọctập[1],
[3].
-Đánhgiánănglựcsốhóa:chuyểnđổihìnhthứcthi
cử,kiểm tratruyềnthốngsangcáchình thứctrực
tuyến, đánh giá dựa trên năng lực thực hành qua
môphỏng,dựánthựctế,sửdụngngânhàngcâu
hỏitựđộnghóa,đadạnghóacácloạicâuhỏi(trắc
nghiệm, tự luận ngắn, kéo thả, phân tích tình
huống...)[5].Cácphươngphápđánhgiálinhhoạt,
đadạngnàykhôngchỉphảnánhđúngnănglựctoàn
Bui Xuan Khoa / Vietnam Journal of Community Medicine, Vol. 66, Special Issue 18, 249-254
253
diệncủasinhviênmàcònthúcđẩytưduyphảnbiện
vàkhảnăngứngdụngthựctế.
Trụ cột 2: Đẩy mạnh hình học tập qua phỏng
tương tác (simulation-based learning)
-Thiếtlậpphòngthựchànhmôphỏnghiệnđại:đầu
tưxâydựngcácphònglabảo(virtuallabs)vàphòng
thựchànhvớicôngnghệVR/ARmôphỏngcácmôi
trườnglàmviệcthựctếcủadượcsĩ[1].Minhchứng:
điều này bao gồm nhà thuốc cộng đồng ảo (thực
hànhkỹnănggiaotiếp,tưvấn,cấpphátthuốc,xử
lýtìnhhuống),khoadượcbệnhviệnảo(môphỏng
quytrìnhcấpphátthuốcnộitrú,phachếthuốcung
thư,quảnlýtồnkho),vàphòngthínghiệmbàochế/
kiểmnghiệmảo(thựchànhquytrìnhmàkhôngtốn
hóachất,khôngrủiro,cóthểlặplạinhiềulần).Các
phòngthựchànhmôphỏnggiúpsinhviêntrảing-
hiệm thực tế mà không gặp rủi ro, tăng cường kỹ
năngthựchànhvàkhảnănggiảiquyếtvấnđề.
-TíchhợpAIvàocácbàitậptìnhhuốnglâmsàng:
pháttriểncáccalâmsàngảo(virtualpatientcases)
màsinhviênphảisửdụngcôngcụAI(môphỏng)
đểphântíchhồsơbệnhánđiệntử(EHR),tracứu
hệthốnghỗtrợquyếtđịnhlâmsàng(CDSS)đểgợi
ýliềulượng,phácđồ,đánhgiánguycơADR,vàso
sánhhiệuquảcáclựachọnđiềutrị[6].AIđóngvai
trònhư“bệnhnhânảo”hoặc“bácsĩảo”,giúpsinh
viênpháttriểnkỹnăngtưduylâmsàngvàraquyết
địnhdựatrêndữliệu.
Trụ cột 3: Tích hợp dữ liệu thực tiễn công nghệ
mới vào chương trình học
- Cập nhật nội dung học phần chuyên ngành và
chuyênđề:đưacácchủđề“nóngcủangànhdược
4.0 vào chương trình chính thức hoặc các học
phầntựchọn/chuyênđề[1].Minhchứng:cácchủ
đềnàybaogồmnguyênlývàứngdụngAI/machine
learning trong ợc (chẩn đoán, CDSS, phát triển
thuốc),phântíchdữliệulớntrongytếvàdược(sử
dụngR,Python),dượchọcditruyềnvàcáthểhóa
điều trị, ứng dụng telepharmacy và các thiết bị y
tế thông minh (wearables), công nghệ blockchain
trongquảnlý chuỗicungứng vàchốngthuốc giả,
vàcôngnghệmớitrongsảnxuấtdượcphẩm(công
nghệsinhhọc,in3D)[1-2].Cậpnhậtchươngtrình
giúpsinhviêntiếpcậncáckiếnthứcvàcôngnghệ
tiêntiếnnhất,chuẩnbịchomôitrườnglàmviệchiện
đại.
-QuyđịnhpháplývàđạođứctrongytếsốvàAI:
thamkhảonguyêntắcđạođứcAIcủaTổchứcYtế
Thếgiới[5].Đàotạosinhviênvềcáckhíacạnhpháp
lývàđạođứclàcầnthiếtđểhọcóthểứngdụngcông
nghệmộtcáchcótráchnhiệmvàchuyênnghiệp.
Trụ cột 4: Xây dựng nuôi dưỡng hệ sinh thái đổi
mới sáng tạo (innovation ecosystem)
-Khuyếnkhíchnghiêncứukhoahọcsinhviêngắnvới
côngnghệ:địnhhướngvàhỗtrợsinhviênthựchiện
cácđềtàinghiêncứucótínhứngdụngcôngnghệ,
giảiquyếtcácvấnđềthựctiễncủangànhDượctại
địaphương[1].Cácvídụbaogồmxâydựngchatbot
tưvấnthuốcchocácbệnhphổbiến,pháttriểnứng
dụngdiđộngnhắcnhởtuânthủđiềutrị,phântích
dữliệu nhàthuốcđịa phương đểtốiưu hóadanh
mụcthuốc,vàthiếtkếquytrìnhứngdụngAIđơngiản
đểsànglọctươngtácthuốc[2].Gắnnghiêncứuvới
thựctiễngiúpsinhviênpháttriểnkỹnănggiảiquyết
vấnđềvàtưduysángtạo.
- Tổ chức các sân chơi học thuật và sáng tạo: tổ
chứccáccuộcthi“ýtưởngđổimớisángtạongành
dược”(pharmatechinnovationchallenge),cácbuổi
seminar,workshopvềứngdụngcôngnghệmớido
chuyêngiatrìnhbày,vàcâulạcbộsinhviênnghiên
cứuvềAI,lậptrình,phântíchdữliệutrongdược[3].
Cáchoạtđộngnàytạomôitrườnghọchỏi,giaolưu
vàthúc đẩytinhthần đổimới sángtạo trong sinh
viên.
-Hỗtrợsángtạovàkhởinghiệp:tạocơchếhỗtrợ
(khônggianlàmviệcchung,cốvấn,kếtnốinhàđầu
tư)chocácýtưởng,dựántiềmnăngcủasinhviênvà
giảngviêntrẻ,liênkếtvớicácvườnươmcôngnghệ
tạiđịaphươnghoặccácchươngtrìnhquốcgiavềđổi
mớisángtạo[4].Hỗtrợkhởinghiệpgiúpbiếncácý
tưởngsángtạothànhcácsảnphẩmvàdịchvụthực
tế,đónggópvàosựpháttriểncủangànhDược.
-Kếtnốidoanhnghiệpvàcơsởytế:đẩymạnhhợp
tácvớicácbệnhviệnđãtriểnkhaiEHR,chuyểnđổi
số,cáccôngtydượcphẩm/nhàthuốcsửdụngphần
mềmquảnlýhiệnđại,hệthốngquảnlýchấtlượng
sốhóa[4].Hợptácnàycungcấpmôitrườngthực
hành,chiasẻdữliệu(cókiểmsoát),vàđặthàngcác
dựánnghiêncứuứngdụng,đồngthờidoanhnghiệp
cóthểthamgiađónggópxâydựngchươngtrìnhvà
hướngdẫnsinhviên.
5. KẾT LUẬN
Cuộccáchmạngsốđangđịnhhìnhlạitươnglaicủa
ngànhDượcvàhệthốngytế.Việcpháttriểnkhoa
họccôngnghệ,đổimớisángtạovàchuyểnđổisố
trong đào tạo ngành ợc không còn là một xu
hướngxavờimàlàmộtyêucầucấpbáchvàtấtyếu
để đảm bảo chất ợng nguồn nhân lực, đáp ứng
nhucầuchămsócsứckhỏengàycàngcaovàhội
nhậpquốctế.Môhình“đàotạodượchọc4.0”với4
trụcộtchính-sốhóatoàndiệnquytrìnhdạy-học
-đánhgiá,môphỏngtươngtác,tíchhợpcôngnghệ
mớivàdữliệuthựctiễn,vàxâydựnghệsinhtháiđổi
mớisángtạođượcđềxuấtlàmộtđịnhhướngkhả
thichocáctrườngđạihọc,caođẳngởđịaphương.
Bui Xuan Khoa / Vietnam Journal of Community Medicine, Vol. 66, Special Issue 18, 249-254