PH NG PHÁP GI I NHANH 10 D NG TR C NGHI M HIĐROCACBONƯƠ Ả Ạ Ắ Ệ
CT chung: CxHy (x 1, y 2x+2. y ch n.). N u là ch t khí đk th ng ho c đkẳ ế ấ ở ườ ặ
chu n: x 4.ẩ
Ho c: CnH2n+2-2k, v i k là s liên k t , kặ ớ ố ế 0.
10 D ng bài t p HIDROCACBONạ ậ
1. D a trên công th c tông quat cua hiđrocacbonư ư
Thi du: Công th c tông quat cua hiđrocacbon A co dang (CnH2n+1)m. A thuôc day ư
đông đăng nao?
A) Ankan B) Anken C) Ankin D) Aren
Suy luân: CnH2n+1 la gôc hidrocacbon hoa tri I. Vây phân t chi co thê do 2 gôc ư
hydrocacbon hoa tri I liên kêt v i nhau, vây m = 2 va A thuôc day ankan: C2nH4n+2. ơ
2. Khi đôt chay hidrocacbon thi cacbon tao ra CO2 và hidro tao ra H2O. Tông khôi
l ng C va H trong CO2 va H2O phai băng khôi l ng cua hidrocacbon.ươ ươ
Thi du: Đôt chay hoan toan m gam hôn h p gôm CH4, C3H6 va C4H10 thu đ c ơ ươ
17,6g CO2 va 10,8g H2O. m co gia tri la:
A) 2g B) 4g C) 6g D) 8g.
Suy luân: mhôn h p = m¬C + mH = ơ .
3. Khi đôt chay ankan thu đ c nCO¬2 < nH2O va sô mol ankan chay băng hiêu sô ươ
cua sô mol H2O va sô mol CO2.
CnH2n+2 + nCO2 + (n + 1) H2O
Thi du 1: Đôt chay hoan toan 0,15 mol hôn h p 2 ankan thu đ c 9,45g H2O. Cho ơ ươ
san phâm chay vao dung dich Ca(OH)2 d thi khôi l ng kêt tua thu đ c la: ư ươ ươ
A. 37,5g B. 52,5g C. 15g D. 42,5g
Suy luân: nankan = nCO2 - nCO2 → nCO2 = nH2O - nankan; nCO2 = = 0,15 =
0,375 mol
CO2 + Ca(OH)2 → CaCO3 + H2O; nCaCO3 = CO2 = 0,375
mol;mCaCO3 = 0,375.100 = 37,5g
Thi du 2: Đôt chay hoan toan hôn h p 2 hidrocacbon liên tiêp trong day đông đăng ơ
thu đ c 11,2 lit CO2 (đktc) va 12,6g H2O. Hai hidrocacbon đo thuôc day đông đăngươ
nao?
A. Ankan B. Anken C. Ankin D. Aren
Suy luân: nH2O = = 0.7 > 0,5. Vây đo la ankan
Thi du 3: Đôt chay hoan toan hôn h p 2 hidrocacbon liêm tiêp trong day đông đăng ơ
thu đ c 22,4 lit CO2(đktc) va 25,2g H2O. Hai hidrocacbon đo la:ươ
A. C2H6 va C3H8 B. C3H8 va C4H10 C. C4H10 va C5H12 D.
C5H12 va C6H14
Suy luân: nH2O = = 1,4 mol ; nCO2 = 1mol
nH2O > nCO2 2 chât thuôc day ankan. Goi n la sô nguyên t C trung binh: Ta co ư
→ = 2,5
Thi du 4: Đôt chay hoan toan hôn h p gôm 1 ankan va 1 anken. Cho san phâm chay ơ
lân l t đi qua binh 1 đ ng P2O5 d va binh 2 đ ng KOH răn, d thây binh 1 tăng ươ ư ư ư ư
4,14g, binh 2 tăng 6,16g. Sô mol ankan co trong hôn h p la: ơ
A. 0,06 B. 0,09 C. 0,03 D. 0,045
Suy luân: nH2O = = 0,23 ; nCO2 = = 0,14; nankan = nH2O – nCO2 = 0,23 – 0,14 =
0,09 mol
Thi du 5: Đôt chay hoan toan 0,1 mol hôn h p gôm CH4, C4H10 va C2H4 thu đ c ơ ươ
0,14 mol CO2 va 0,23 mol H2O. Sô mol ankan va anken co trong hôn h p lân l t ơ ươ
la:
1
A. 0,09 va 0,01 B. 0,01 va 0,09
C. 0,08 va 0,02 D. 0,02 va 0,08
Suy luân: nankan = 0,23 – 0,14 = 0,09 ; nanken = 0,1 – 0,09 mol
4. D a vao phan ng công cua anken v i Br2 co ti lê mol 1: 1.ư ư ơ
Thi du: Cho hôn h p 2 anken đi qua binh đ ng n c Br2 thây lam mât mau v a đu ơ ư ươ ư
dung dich ch a 8g Br2. Tông sô mol 2 anken la: ư
A. 0,1 B. 0,05 C. 0,025 D. 0,005
Suy luân: nanken = nBr2 = = 0,05 mol
5. D a vao phan ng chay cua ankan mach h cho nCO2 = nH2Oư ư ơ
Thi du 1: Đôt chay hoan toan hôn h p 2 hidrocacbon mach h trong cung day đông ơ ơ
đăng thu đ c 11,2 lit CO2 (đktc) va 9g H2O. Hai hidrocacbon đo thuôc day đông ươ
đăng nao?
A. Ankan B. Anken C. Ankin D, Aren
Suy luân: nCO2 = mol ; nH2O = nH2O = nCO2;Vây 2 hidrocacbon thuôc day
anken.
Thi du 2: Môt hôm h p khi gôm 1 ankan va 1 anken co cung sô nguyên t C trong ơ ư
phân t va co cung sô mol. Lây m gam hôn h p nay thi lam mât mau v a đu 80gư ơ ư
dung dich 20% Br2trong dung môi CCl4. Đôt chay hoan toan m gam hôn h p đo thu ơ
đ c 0,6 mol CO2. Ankan va anken đo co công th c phân t la:ươ ư ư
A. C2H6, C2H4 B. C3H8, C3H6 C. C4H10, C4H8 D.
C5H12, C5H10
Suy luân: nanken = nBr2 = 0,1 mol
CnH2n + O2 → n CO2 + n H2O
0,1 0,1n
Ta co: 0,1n = 0,3 n = 3 C3H6.
6. Đôt chay ankin: nCO2 > nH2O va nankin (chay) = nCO2 – nH2O
Thi du 1: Đôt chay hoan toan V lit (đktc) môt ankin thê khi thu đ c CO2 va H2O co ươ
tông khôi l ng 25,2g. Nêu cho san phâm chay đi qua dd Ca(OH)2 d thu đ c 45g ươ ư ươ
kêt tua.
a. V co gia tri la:
A. 6,72 lit B. 2,24 lit C. B. 3,36 litΠ4,48 lit
Suy luân: nCO2 = nCaCO3 = 0,45 mol; nH2O = 0,3 mol
nankin = nCO2 – nH2O = 0,45 – 0,3 = 0,15 mol; Vankin = 0,15.22,4 = 3,36 lit
b. Công th c phân t cua ankin la:ư ư
A. C2H2 B. C3H4 C. C4H6 D. C5H8
nCO2 = 3nankin. Vây ankin co 3 nguyên t C3H4 ư
Thi du 2: Đôt chay hoan toan V lit (đktc) 1 ankin thu đ c 10,8g H2O. Nêu cho tât ca ươ
san phâm chay hâp thu hêt vao binh đ ng n c vôi trong thi khôi l ng binh tăng ư ươ ươ
50,4g. V co gia tri la:
A. 3,36 lit B. 2,24 lit C. 6,72 lit D. 4,48 lit
Suy luân: N c vôi trong hâp thu ca CO2 va H2O ươ
mCO2 + mH2O =50,4g; mCO2 = 50,4 –10,8 =39,6g; nCO2 = 0,9 mol;nankin =
nCO2 – nH2O = 0,3 mol
7. Đôt chay hôn h p cac hidrocacbon không no đ c bao nhiêu mol CO2 thi sau đo ơ ươ
hidro hoa hoan toan rôi đôt chay hôn h p cac hidrocacbon no đo se thu đ c bây ơ ươ
nhiêu mol CO2. Đo la do khi hidro hoa thi sô nguyên t C không thay đôi va sô mol ư
hidrocacbon no thu đ c luôn băng sô mol hidrocacbon không no.ươ
Thi du: Chia hôn h p gôm C3H6, C2H4, C2H2, thanh 2 phân đêu nhau: ơ
- Đôt chay phân 1 thu đ c 2,24 lit CO2 (đktc). ươ
- Hidro hoa phân 2 rôi đôt chay hêt san phâm thi thê tich CO2 thu đ c la: ươ
2
A. 2,24 lit B. 1,12 lit C. 3,36 lit D. 4,48 lit
8. Sau khi hidro hoa hoan toan hidrocacbon không no rôi đôt chay thi thu đ c sô ươ
mol H2O nhiêu h n so v i khi đôt luc ch a hidro hoa. Sô mol H2¬O trôi h n chinh ơ ơ ư ơ
băng sô mol H2 đa tham gia phan ng hidro hoa. ư
Thi du: Đôt chay hoan toan 0,1 mol ankin thu đ c 0,2 mol H2O. Nêu hidro hoa hoá ươ
toan 0,1 mol ankin nay rôi đôt chay thi sô mol H2O thu đ c la: ươ
A. 0,3 B. 0,4 C. 0,5 D. 0,6
Suy luân: Ankin công h p v i H2 theo ti lê mol 1:2. Khi công h p co 0,2 mol H2 ơ ơ ơ
phan ng nên sô mol H2O thu đ c thêm cung la 0,2 mol , do đo sô mol H2O thu ư ươ
đ c la 0,4 molươ
9.D a va cach tinh sô nguyên t C va sô nguyên t C trung binh hoăc khôi l ngư ư ư ươ
mol trung binh…
+ Khôi l ng mol trung binh cua hôn h p: ươ ơ
+ Sô nguyên t C: ư
+ Sô nguyên t C trung binh: ư ;
Trong đo: n1, n2 la sô nguyên t C cua chât 1, chât 2; ư a, b la sô mol cua chât 1,
chât 2
+ Khi sô nguyên t C trung binh băng trung binh công cua 2 sô nguyên t C thi 2 ư ư
chât co sô mol băng nhau.
Vi du 1: Hôn h p 2 ankan la đông đăng liên tiêp co khôi l ng la 24,8g. Thê tich ơ ươ
t ng ng cua hôn h p la 11,2 lit (đktc). Công th c phân t ankan la:ươ ư ơ ư ư
A. CH4, C2H6 B. C2H6, C3H8 C. C3H8, C4H10
D. C4H10, C5H12
Suy luân:
; 2 hidrocacbon la C3H8 va C4H10.
Vi du 2: Đôt chay hoan toan hôn h p 2 hidrocacbon mach h , liên tiêp trong day ơ ơ
đông đăng thu đ c 22,4 lit CO2 (đktc) va 25,2g H2O. Công th c phân t 2 ươ ư ư
hidrocacbon la:
A. CH4, C2H6 B. C2H6, C3H8 C. C3H8, C4H10
D. C4H10, C5H12
Vi du 3: Cho 14g hôn h p 2 anken la đông đăng liên tiêp đi qua dung dich n c Br2 ơ ươ
thây lam mât mau v a đu dd ch a 64g Br2. ư ư
1. Công th c phân t cua cac anken la:ư ư
A. C2H4, C3H6 B. C3H8, C4H10 C. C4H10, C5H12
D. C5H10, C6H12
2. Ty lê sô mol 2 anken trong hôn h p la: ơ
A. 1:2 D.Π B. 2:1 C. 2:3 1:1
Suy luân:
1. ; ; Đo la C2H4 va C3H6
Thi du 4: Cho 10,2g hôn h p khi A gôm CH4 va anken đông đăng liên tiêp đi qua dd ơ
n c brom d , thây khôi l ng binh tăng 7g, đông th i thê tich hôn h p giam đi môtươ ư ươ ơ ơ
n a.ư
1. Công th c phân t cac anken la:ư ư
A. C2H4, C3H6 B. C3H6, C4H10 C. C4H8, C5H10¬
D. C5H10, C6H12
2. Phân trăm thê tich cac anken la:
A. 15%, 35% B. 20%, 30% C. 25%, 25%
D. 40%. 10%
Suy luân:
1.
3
; ; . Hai anken la C2H4 va C3H6.
2.Vi trung binh công nên sô mol 2 anken băng nhau. Vi cung điêu kiên %n = ơ
%V.→ %V = 25%.
10. M T S D NG BI N LU N KHI BI T M T S TÍNH CH TỘ Ố Ạ Ệ Ậ Ế Ộ Ố Ấ
PH NG PHÁP:ƯƠ ϖ
+ Ban đ u đ a v d ng phân tầ ư ề ạ ử
+ Sau đó đ a v d ng t ng quát (có nhóm ch c, n u có)ư ề ạ ổ ứ ế
+ D a vào đi u ki n đ bi n lu n.ự ề ệ ể ệ ậ
VD1: Bi n lu n xác đ nh CTPT c a (C2H5)nệ ậ ị ủ CT có d ng: C2nH5nạ
Ta có đi u ki n: + S nguyên t Hề ệ ố ử 2 s nguyên t C +2ố ử
5n 2.2n+2 n 2
+ S nguyên t H là s ch nố ử ố ẳ n=2 CTPT: C4H10
VD2: Bi n lu n xác đ nh CTPT (CH2Cl)nệ ậ ị CT có d ng: CnH2nClnạ
Ta có ĐK: + S nguyên t Hố ử 2 s nguyên t C + 2 - s nhóm ch cố ử ố ứ
2n 2.2n+2-n n 2.
+ 2n+n là s ch nố ẳ n ch nẳ n=2 CTPT là: C2H4Cl2.
VD3: Bi n lu n xác đ nh CTPT (C4H5)n, bi t nó không làm m t màu n c brom.ệ ậ ị ế ấ ướ
CT có d ng: C4nH5n, nó không làm m t màu n c bromạ ấ ướ nó là ankan lo i vìạ
5n<2.4n+2 ho c aren.ặ
ĐK aren: S nguyên t H =2s C -6ố ử ố 5n =2.4n-6 n=2. V y CTPT c a aren làậ ủ
C8H10.
4