
Quản lý đào tạo
----------------------
QU N LÝ QUÁ TRÌNH ĐÀO T O VÀ PHÁT TRI N NGU N NHÂN L CẢ Ạ Ể Ồ Ự
Đào t o ngu n nhân l c là m t trong nh ng nhân t quan tr ng đ t o ra l i th c nh tranh c aạ ồ ự ộ ữ ố ọ ể ạ ợ ế ạ ủ
doanh nghi p. Đ doanh nghi p ho t đ ng có hi u qu thì đào t o ngu n nhân l c ph i đóng m tệ ể ệ ạ ộ ệ ả ạ ồ ự ả ộ
vai trò chi n l c trong các ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p. M t s n i dung c b n đ cế ượ ạ ộ ủ ệ ộ ố ộ ơ ả ượ
trình bày trong ph n này:ầ
1. Khái ni m v đào t o ngu n nhân l cệ ề ạ ồ ự
2. Quá trình đào t oạ
Phân tích nhu c u đào t oầ ạ
Xác đ nh m c tiêu đào t oị ụ ạ
Xác đ nh n i dung và ph ng pháp đào t oị ộ ươ ạ
Xác đ nh kinh phí đào t oị ạ
Đánh giá k t qu đào t oế ả ạ
1. Khái ni m v đào t o ngu n nhân l cệ ề ạ ồ ự
Đào t o là m t quá trình cung c p cho ng i lao đ ng nh ng k năng c n thi t đ h th c hi nạ ộ ấ ườ ộ ữ ỹ ầ ế ể ọ ự ệ
công vi c t t h n.ệ ố ơ
T i sao nói đào t o ngu n nhân l c là m t ho t đ ng h t s c c n thi t trong các t ch c?ạ ạ ồ ự ộ ạ ộ ế ứ ầ ế ổ ứ
Đào t o cho ng i lao đ ng là m t ho t đ ng h t s c c n thi t vì:ạ ườ ộ ộ ạ ộ ế ứ ầ ế
Đáp ng đ c yêu c u c a công vi c: Công vi c thay đ i, công vi c m i đ u đòi h i ng i laoứ ượ ầ ủ ệ ệ ổ ệ ớ ề ỏ ườ
đ ng có nh ng k năng c n thi t đ th c hi n.ộ ữ ỹ ầ ế ể ự ệ
Đáp ng nhu c u h c t p c a ng i lao đ ngứ ầ ọ ậ ủ ườ ộ
Ho t đ ng đào t o chính là m t kho n đ u t c n thi t cho t ng laiạ ộ ạ ộ ả ầ ư ầ ế ươ
2. Quá trình đào t o ạ
Là m t quá trình bao g m 6 b c sau:ộ ồ ướ
2.1 B c 1: Phân tích nhu c u đào t oướ ầ ạ :
Là vi c xác đ nh tính c n thi t c a ho t đ ng đào t oệ ị ầ ế ủ ạ ộ ạ
Các nguyên nhân c n ph i đào t o ầ ả ạ
Thi u k năngế ỹ
Th c hi n công vi c không t tự ệ ệ ố
Do yêu c u c a công ngh m i/ s n ph m m i/ công vi c m iầ ủ ệ ớ ả ẩ ớ ệ ớ
Do yêu c u c a khách hàngầ ủ
Do các tiêu th c đ đánh giá k t qu công vi c cao lênứ ể ế ả ệ
1

2
Vi c đánh giá nhu c u đào t o có liên quan đ n:ệ ầ ạ ế
Phân tích nhu c u c a t ch c:ầ ủ ổ ứ Liên quan đ n vi c xác đ nh tính phù h p c a ho tế ệ ị ợ ủ ạ
đ ng đào t o v i chi n l c kinh doanh c a t ch c, xác đ nh các ngu n l c s n có, sộ ạ ớ ế ượ ủ ổ ứ ị ồ ự ẵ ự
đ ng tình- ng h c a các c p lãnh đ o/ c a đ ng nghi p đ i v i các ho t đ ng đào t o.ồ ủ ộ ủ ấ ạ ủ ồ ệ ố ớ ạ ộ ạ
Phân tích nhu c u đào t o c a ng i lao đ ng:ầ ạ ủ ườ ộ s giúp cho vi c xác đ nh ai là ng iẽ ệ ị ườ
c n đ c đào t o.ầ ượ ạ
Xác đ nh các nguyên nhân d n đ n k t qu công vi c không t t: Có ph i doị ẫ ế ế ả ệ ố ả
thi u trình đ - k năng- kh năng hay là do các v n đ liên quan đ n vi c t oế ộ ỹ ả ấ ề ế ệ ạ
đ ng l c ho c thi t k công vi c ch a h p lýộ ự ặ ế ế ệ ư ợ
Xác đ nh ai là ng i c n đào t oị ườ ầ ạ
Xác đ nh ai là ng i s n sàng đ đ c đào t oị ườ ẵ ể ượ ạ
Phân tích công vi c:ệ bao g m vi c xác đ nh t m quan tr ng c a công vi c và cácồ ệ ị ầ ọ ủ ệ
trình đ , k năng, k x o c n ph i chú tr ng trong công tác đào t o đ ng i lao đ ng th cộ ỹ ỹ ả ầ ả ọ ạ ể ườ ộ ự
hi n t t công vi c đóệ ố ệ
2.2 B c 2: Xác đ nh m c tiêu đào t oướ ị ụ ạ : Là vi c xác đ nhệ ị
Các k năng c th s đào t oỹ ụ ể ẽ ạ
Th i gian đào t oờ ạ
S ng i đ c đào t oố ườ ượ ạ
Xác đ nh ai là ng i đào t o: cán b đào t o là nh ng ng i trong công ty hay làị ườ ạ ộ ạ ữ ườ
thuê t các t ch c bên ngoài?ừ ổ ứ
Tính th ng xuyên trong vi c t ch c các l p đào t oườ ệ ổ ứ ớ ạ
2.3 B c 3: Xác đ nh n i dung và ph ng pháp đào t oướ ị ộ ươ ạ
2.3.1 N i dung đào t o ph thu c vào:ộ ạ ụ ộ
M c tiêu đào t oụ ạ
Th i gian c a khoá đào t oờ ủ ạ
Nhu c u c a ng i đ c đào t o, c a t ch cầ ủ ườ ượ ạ ủ ổ ứ
Trình đ , kinh nghi m c a ng i đào t o.ộ ệ ủ ườ ạ
2.3.2 Các ph ng pháp đào t o:ươ ạ
a/ Các ph ng pháp trình bày bài gi ng đ n thu nươ ả ơ ầ : Là các ph ng pháp mà trong đó ng iươ ườ
h c ch đ n thu n là nh ng ng i nh n thông tin t phía ng i đào t o. ọ ỉ ơ ầ ữ ườ ậ ừ ườ ạ Đó là:
Cung c p bài gi ng theo cách truy n th ngấ ả ề ố
Cung c p bài gi ng v i s h tr c a các ph ng ti n k thu t hi n đ i nh đèn chi u, video,ấ ả ớ ự ỗ ợ ủ ươ ệ ỹ ậ ệ ạ ư ế
máy tính.
2

Quản lý đào tạo
----------------------
b/ Các ph ng pháp đào t o theo ki u trao đ i thông tin 2 chi u:ươ ạ ể ổ ề Đ c p đ n các ph ngề ậ ế ươ
pháp đào t o mà trong đó ng i h c đóng m t vai trò quan tr ng trong vi c xây d ng bài gi ng. ạ ườ ọ ộ ọ ệ ự ả
(i) Đào t o trên công vi cạ ệ : Là ph ng pháp đào t o tr c ti p t i n i làm vi c trong đó ng iươ ạ ự ế ạ ơ ệ ườ
h c s đ c h c nh ng ki n th c, k năng c n thi t cho công vi c qua th c t th c hi n côngọ ẽ ượ ọ ữ ế ứ ỹ ầ ế ệ ự ế ự ệ
vi c d i s h ng d n c a nh ng lao đ ng lành ngh h n. ệ ướ ự ướ ẫ ủ ữ ộ ề ơ Đây cũng là b c b t đ u quanướ ắ ầ
tr ng cho các ch ng trình đào t o chính th c đ i v i nhân viên c a công ty.ọ ươ ạ ứ ố ớ ủ
T i sao c n ph i đào t o trên công vi c?ạ ầ ả ạ ệ
Đào t o trên công vi c là m t ph n đào t o nhân viên r t quan tr ng đ h tr b sung choạ ệ ộ ầ ạ ấ ọ ể ỗ ợ ổ
các hình th c đào t o ngoài công vi c. Đây là m t ph ng pháp r t hi u qu trong vi cứ ạ ệ ộ ươ ấ ệ ả ệ
truy n đ t các ki n th c và k năng liên quan tr c ti p v i công vi c thông qua hình th cề ạ ế ứ ỹ ự ế ớ ệ ứ
ti p c n tr c ti p v i th c t d i s ch d n tr c ti p c a m t ng i h ng d n t i n i làmế ậ ự ế ớ ự ế ướ ự ỉ ẫ ự ế ủ ộ ườ ướ ẫ ạ ơ
vi c.ệ
Các l i th c a đào t o trên công vi cợ ế ủ ạ ệ
•Các ki n th c và k năng làm vi c c th đ c truy n đ t tr c ti p cho ng i nhânế ứ ỹ ệ ụ ể ượ ề ạ ự ế ườ
viên
•Đây là hình th c đào t o liên quan đ n công vi c c th c a ng i nhân viênứ ạ ế ệ ụ ể ủ ườ
•Hình th c đào t o này có kh năng phù h p và d ch p nh n b i m t ng i nhânứ ạ ả ợ ễ ấ ậ ở ộ ườ
viên c th ụ ể
•Nhân viên tr c ti p liên h v i ng i ph trách tr c ti p ch u trách nhi m quan tâmự ế ệ ớ ườ ụ ự ế ị ệ
giúp đ , đi u ch nh sai sót và nâng cao k năng cho anh ta.ỡ ề ỉ ỹ
•Nh ng sai sót s đ c đi u ch nh k p th i tr c khi nó tr thành m t thói quen làmữ ẽ ượ ề ỉ ị ờ ướ ở ộ
vi c t i.ệ ồ
•Nhân viên s có đ c kinh nghi m trong môi tr ng làm vi c th c tẽ ựơ ệ ườ ệ ự ế
•Nhân viên s tr c ti p s n xu t và làm vi c trong quá trình h c t pẽ ự ế ả ấ ệ ọ ậ
Nh ng ai nên đ c đào t o?ữ ượ ạ
T t c các nhân viên m i không k trình đ hay b ng c p c a h đ n m c nào đ u nênấ ả ớ ể ộ ằ ấ ủ ọ ế ứ ề
đ c đào t o trên công vi c. Nh ng nhân viên hi n t i cũng nên đ c đào t o n u h ch aượ ạ ệ ữ ệ ạ ựơ ạ ế ọ ư
đ c h c các k năng đúng. Th ng xuyên nên có các kỳ ki m tra và đào t o l i nhân viênượ ọ ỹ ườ ể ạ ạ
đ đ m b o r ng nhân viên không ti p nh n các k năng và thói quen làm vi c không t t.ể ả ả ằ ế ậ ỹ ệ ố
Ai có trách nhi m cho vi c đào t o trên công vi c?ệ ệ ạ ệ
Nh ng ng i ph trách, nh ng đ i tr ng, các qu n đ c và nh ng nhà qu n lý đ u cóữ ườ ụ ữ ộ ưở ả ố ữ ả ề
trách nhi m trong vi c đào t o và đào t o l i nh ng nhân viên d i quy n mình. N u côngệ ệ ạ ạ ạ ữ ướ ề ế
vi c ngày càng tr nên ph c t p h n qua các năm thì anh/ch s càng g p nhi u khó khănệ ở ứ ạ ơ ị ẽ ặ ề
h n trong vi c đào t o và phát tri n nhân viên. Vì th , công vi c đào t o s đ n gi n h nơ ệ ạ ể ế ệ ạ ẽ ơ ả ơ
r t nhi u n u anh/ch có m t k ho ch và t ch c các ch ng trình đào t o trên công vi cấ ề ế ị ộ ế ạ ổ ứ ươ ạ ệ
ngay trong phòng c a anh/ch . ủ ị
Đào t o trên công vi c s đem l i nh ng l i ích gì?ạ ệ ẽ ạ ữ ợ
M t nhân viên đ c đào t o s c n ít s giám sát và ch d n khi làm vi c. M i ng i đ uộ ựơ ạ ẽ ầ ự ỉ ẫ ệ ọ ườ ề
mong mu n th c hi n t t h n công vi c c a mình mà không c n s tr giúp quá nhi u tố ự ệ ố ơ ệ ủ ầ ự ợ ề ừ
ng i ph trách. Th c hi n công vi c t t h n s đem l i ít sai sót trong công vi c h n.ườ ụ ự ệ ệ ố ơ ẽ ạ ệ ơ
3

4
M t nhân viên đ c đào t o có th làm vi c m t cách đ c l p. Vi c trao quy n th c hi nộ ượ ạ ể ệ ộ ộ ậ ệ ề ự ệ
công vi c cho nhân viên s giúp ng i ph trách th c hi n các công vi c nh l p k ho ch,ệ ẽ ườ ụ ự ệ ệ ư ậ ế ạ
t ch c, ki m tra và ch d n các ho t đ ng m t cách tho i mái và ch đ ng h n.ổ ứ ể ỉ ẫ ạ ộ ộ ả ủ ộ ơ
M t nhân viên đ c đào t o s có th cung c p cho anh/ch các thông tin v nh ng sai sótộ ựơ ạ ẽ ể ấ ị ề ữ
c n đi u ch nh trong công vi c vì h là nh ng ng i hi u bi t và g n gũi v i công vi c c aầ ề ỉ ệ ọ ữ ườ ể ế ầ ớ ệ ủ
h .ọ
Đào t o trên công vi c bao g m m t s ph ng pháp sau:ạ ệ ồ ộ ố ươ
-Đào t o theo ki u th c t p:ạ ể ự ậ Ng i h c ngh t i quan sát m t nhân viên làm vi c,ườ ọ ề ớ ộ ệ
ghi chép và suy ng m, sau đó s th làm theo mà không có h ng d n c th c a ng iẫ ẽ ử ướ ẫ ụ ể ủ ườ
đang đ m nh n vi c này.ả ậ ệ
-Đào t o theo ki u ch d n công vi c:ạ ể ỉ ẫ ệ Ng i d y có các h ng d n t m , chi ti t đườ ạ ướ ẫ ỉ ỉ ế ể
ng i lao đ ng n m đ c.ườ ộ ắ ượ
-Đào t o theo ki u h c ngh :ạ ể ọ ề B t đ u b ng vi c h c lí thuy t, sau đó đ c làm thắ ầ ằ ệ ọ ế ượ ử
d i s ch d n c a công nhân lành ngh .ướ ự ỉ ẫ ủ ề
-Kèm c p và ch b o:ặ ỉ ả B n ch t c a ph ng pháp này là ng i lao đ ng lành nghả ấ ủ ươ ườ ộ ề
h n, gi i h n s h ng d n, kèm c p nh ng ng i kém h n. Ng i lao đ ng đ c đ aơ ỏ ơ ẽ ướ ẫ ặ ữ ườ ơ ườ ộ ượ ư
đ n n i làm vi c, h c t p các kĩ năng b ng cách quan sát, trao đ i, làm th ngay t i n iế ơ ệ ọ ậ ằ ổ ử ạ ơ
làm vi c c a ng i h ng d n cho đ n khi thành th o.ệ ủ ườ ướ ẫ ế ạ
-Luân chuy n và thuyên chuy n công vi c:ể ể ệ Giúp ng i lao đ ng n m đ c các kườ ộ ắ ượ ỹ
năng, các yêu c u c a công vi c khác g n t ng t v i vi c mình đang làm.ầ ủ ệ ầ ươ ự ớ ệ
Các nguyên t c c a ph ng pháp đào t o trên công vi cắ ủ ươ ạ ệ :
1. Khâu chu n b :ẩ ị
Chia công vi c ra các b c nhệ ướ ỏ
Chu n b đ y đ các thi t b , nguyên v t li uẩ ị ầ ủ ế ị ậ ệ
Xác đ nh l ng th i gian s d ng cho đào t o trên công vi cị ượ ờ ử ụ ạ ệ
2. Khâu h ng d n:ướ ẫ
Nói cho ng i h c bi t m c đích c a công vi c.ườ ọ ế ụ ủ ệ
Làm th công vi c đó và yêu c u ng i h c quan sátử ệ ầ ườ ọ
Gi i thích nh ng đi m chính trong vi c th c hi n công vi cả ữ ể ệ ự ệ ệ
Ng i h ng d n làm l i công vi c m t l n n aườ ướ ẫ ạ ệ ộ ầ ữ
Yêu c u ng i h c th c hi n l i t ng b c c a công vi cầ ườ ọ ự ệ ạ ừ ướ ủ ệ
Yêu c u ng i h c th c hi n l i toàn b công vi cầ ườ ọ ự ệ ạ ộ ệ
N u có sai sót, ng i h c c n th c hành l i cho t i lúc nào đ t đ n m c đ thành th oế ườ ọ ầ ự ạ ớ ạ ế ứ ộ ạ
4

Quản lý đào tạo
----------------------
.
(ii) Đào t o bên ngoài công vi c ạ ệ cho nhân viên th ng đ c th c hi n bên ngoài n i làm vi cườ ựơ ự ệ ơ ệ
v i nh ng s ch d n trong l p h c. Đào t o ngoài công vi c r t hi u qu trong vi c truy n đ tớ ữ ự ỉ ẫ ớ ọ ạ ệ ấ ệ ả ệ ề ạ
các ki n th c và k năng c b n cho m t nhóm l n nh ng ng i lao đ ng. Đào t o bên ngoàiế ứ ỹ ơ ả ộ ớ ữ ườ ộ ạ
công vi c th ng s d ng r t đa d ng các ph ng pháp gi ng d y. M t s ph ng pháp chínhệ ườ ử ụ ấ ạ ươ ả ạ ộ ố ươ
đ c nêu nh d i đâyượ ư ướ
Bài t p tình hu ng:ậ ố Là m t b n miêu t m t tình hu ng nào đó mà ng i lao đ ng/ộ ả ả ộ ố ườ ộ
t ch c c n ph i đ i phó. Ng i h c ph i phân tích, đ a ra các gi i pháp trong các tr ngổ ứ ầ ả ố ườ ọ ả ư ả ườ
h p khác nhau.ợ
Tác d ng c a vi c s d ng bài t p tình hu ngụ ủ ệ ử ụ ậ ố : ng i h c s v n d ng m t cách sáng t oườ ọ ẽ ậ ụ ộ ạ
các ki n th c, k năng c a mình vào vi c gi i quy t m t tình hu ng c th .ế ứ ỹ ủ ệ ả ế ộ ố ụ ể
Quá trình phát tri n m t bài t p tình hu ng:ể ộ ậ ố
Xác đ nh m t v n đ / m t tình hu ng c thị ộ ấ ề ộ ố ụ ể
Thu th p thông tinậ
Phác th o tình hu ngả ố
Đ a ra các v n đ c a tình hu ngư ấ ề ủ ố
Chu n b các công c h tr cho vi c trình bày bài t p tình hu ng: Nh cácẩ ị ụ ỗ ợ ệ ậ ố ư
b ng bi u, các câu h i, các h ng d n đ phân tích tình hu ng...ả ể ỏ ướ ẫ ể ố
Bài t p đóng vai, các mô ph ng v các tình hu ng kinh doanh trong th c tậ ỏ ề ố ự ế:
Giúp cho ng i h c ti p c n v i các cách đ gi i quy t m t v n đ c th m t cách sinhườ ọ ế ậ ớ ể ả ế ộ ấ ề ụ ể ộ
đ ng và mang tính th c ti n cao. ộ ự ễ
c/ Các ph ng pháp xây d ng nhómươ ự : Là các ph ng pháp đào t o đ c thi t k đ c i ti n tínhươ ạ ượ ế ế ể ả ế
hi u qu trong vi c th c hi n công vi c c a m t nhóm. ệ ả ệ ự ệ ệ ủ ộ
M c đích:ụ
T o đi u ki n đ các thành viên trong nhóm trao đ i kinh nghi m, ý ki n v i nhauạ ề ệ ể ổ ệ ế ớ
Phát tri n tính linh ho t trong m i quan h gi a các cá nhân v i nhau ể ạ ố ệ ữ ớ
Hi u rõ đi m m nh, đi m y u c a m i cá nhânể ể ạ ể ế ủ ỗ
C ng c tinh th n h p tác gi a các cá nhânủ ố ầ ợ ữ
So sánh các ph ng pháp đào t oươ ạ
Ph ngươ
pháp u đi mƯ ể Nh c đi mượ ể
Đào t o t iạ ạ
công ty •Tho mãn nhu c u riêng c a côngả ầ ủ
ty
•Các k năng và hi u bi t v b nỹ ể ế ề ả
thân công ty tăng lên
•Hình thành và duy trì văn hoá, các
qui đ nh và các cách th c ho tị ứ ạ
đ ng c a công tyộ ủ
•R t có hi u qu đ i v i các đ n vấ ệ ả ố ớ ơ ị
phân tán
•Có th không bao g m nh ngể ồ ữ
thay đ i t bên ngoàiổ ừ
5

