296
QUY TRÌNH CHP SA XÓA NN VÀ NONG,
ĐẶT GIÁ ĐỠ ĐỘNG MCH THN
I. ĐẠI CƯƠNG
Hp động mch thn làm gim tưới máu thn, dn đến kích thích tăng tiến
angiotensin hot cht gây co mch, tăng huyết áp. Có nhiu nguyên nhân gây
hp động mch, thường gp nht xơ va động mch lon sn xơ cơ thành
mch. Nong, đặt giá đỡ làm m rng lòng động mch thn ti v trí hp, lp li
lưu thông lòng mch, chm dt vòng xon to angiotensin để h huyết áp cho
người bnh.
II. CH ĐỊNH
Hp động mch thn > 50% do mi nguyên nhân có triu chng lâm sàng
như tăng huyết áp, suy thn.
III. CHNG CH ĐỊNH
- D ng thuc đối quang iod.
- Suy thn nng (độ IV).
- Ri lon đông máu nng (prothrombin <60%, INR > 1,5, s lượng tiu cu
< 50 G/l).
- Các chng ch định trên có tính cht tương đối.
IV. CHUN B
1. Người thc hin
- c sĩ chuyên khoa.
- c sĩ ph.
- K thut viên đin quang.
- Điu dưỡng.
- c sĩ, k thut viên gây mê (nếu người bnh không th hp tác).
2. Phương tin
- Máy chp mch sa xóa nn (DSA).
- Máy bơm đin chuyên dng.
- Phim, máy in phim, h thng lưu tr hình nh.
- B áo chì, tp d, che chn tia X.
3. Thuc
- Thuc gây tê ti ch.
- Thuc gây mê toàn thân (nếu có ch định gây mê).
297
- Thuc chng đông.
- Thuc trung hòa thuc chng đông.
- Thuc đối quang iod tan trong nước.
- Dung dch sát khun da, niêm mc.
4. Vt tư tiêu hao thông thường
- Bơm tiêm 1; 3; 5; 10 ml.
- Bơm tiêm dành cho máy bơm đin.
- Nước ct hoc nước mui sinh lý.
- Găng tay, áo, mũ, khu trang phu thut.
- B dng c can thip vô trùng: dao, o, kp, 4 bát kim loi, khay qu đậu,
khay đựng dng c.
- Bông, gc, băng dính phu thut.
- Hp thuc và dng c cp cu tai biến thuc đối quang.
5. Vt tư tiêu hao đặc bit
- Kim chc động mch.
- Bo lòng mch 5-6F.
- Dây dn tiêu chun 0,035 inch.
- ng thông chp mch 4-5F.
- Vi ng thông 2-3F.
- Vi dây dn 0,014-0,018 inch.
- ng thông dn đường 6F.
- Bóng nong động mch thn chuyên dng.
- Giá đỡ động mch thn.
- Bơm áp lc để bơm bóng.
- B dây ni ch Y.
6. Người bnh
- Người bnh được gii thích k v th thut để phi hp vi thy thuc.
- Cn nhn ăn, ung trước 6 gi. Có th ung không quá 50 ml nước.
- Ti phòng can thip: người bnh nm nga, lp máy theo dõi nhp th,
mch, huyết áp, đin tâm đồ, SpO2. Sát trùng da sau đó ph khăn ph khun
l.
- Người bnh quá kích thích, không nm yên: cn cho thuc an thn…
7. Phiếu xét nghim
298
- H sơ bnh án điu tr ni trú.
- Có phiếu ch định thc hin th thut đã được thông qua.
- Phim nh chp X-quang, CLVT, CHT (nếu có).
V. CÁC BƯỚC TIN HÀNH
1. M đưng vào lòng mch
- Gây tê ti ch, rch da.
- Chc ĐM đùi bng kim 21G.
- Đặt ng vào lòng mch.
2. Chp mch đánh giá tn thương
- Chp ĐM ch bng đon t ngang gc động mch thn bng ng thông có
đầu cong hình đuôi ln (pigtail).
- Chp chn lc ĐM mch thn tn thương bng ng thông Cobra.
3. Tiếp cn tn thương
- Đặt ng thông dn đường o gc ĐM thn tn thương.
- Lun vi ng thông dây dn siêu nh vào ĐM thn qua v trí hp đến các
động mch liên thùy.
- Rút dây dn siêu nh thay thế bng dây dn siêu nh cng 0,014-
0,018”.
4. Can thip ni mch
- Đưa bóng vào v trí hp qua dây dn cng siêu nh.
- Dùng bơm áp lc để làm căng bóng.
- Rút bong khi dây dn cng siêu nh.
- Đưa giá đỡ vào v trí hp ca ĐMm khung giá đỡ.
5. Chp mch kim tra sau can thip
Chp ĐM ch bng bng ng thông có đầu cong hình đuôi ln (Pigtail) và
chp chn lc ĐM mch thân tng, mc treo tràng trên, mc treo tràng dưới bng
ng thông Cobra.
VI. NHN ĐỊNH KT QU
- V trí giá đỡ lòng mch: đầu xa giá đỡ lòng mch nm dưới v trí hp tc
ti thiu 1 cm, đầu gn li vào lòng động mch ch nhưng không quá 3 mm.
- Lưu thông trong giá đỡ lòng mch: mc độ hp còn li trong khung giá đỡ
không quá 30%. Không có bóc tách thành mch trước và sau giá đỡng mch.
VII. TAI BIN VÀ X TRÍ
299
- T u vùng đùi (quanh v trí chc ĐM đùi chung): băng ép li ch m
đường vào động mch. Hi chn bác sĩ can thip để đóng v trí chy máu.
- Bóc tách thành mch ĐM thn: dùng thuc chng đông nếu không hiu
qu xét hi chn chuyên khoa đin quang can thip tiếp tc đặt khung giá đỡ lòng
mch hoc hoc hi chn chuyên khoa ngoi xét phu thut bc cu.