I. ĐT V N ĐẶ Ấ Ề
1.Lý do ch n đ tài:ọ ề
Trong h th ng giáo d c qu c dân, giáo d c m m non đóng góp vai trò quanệ ố ụ ố ụ ầ
tr ng, là khâu đu tiên đt n n móng cho s phát tri n toàn di n tr c v thọ ầ ặ ề ự ể ệ ở ẻ ả ề ể
ch t l n trí tu . Th y rõ đc t m quan tr ng đó, vi c chú tr ng nâng cao ch tấ ẫ ệ ấ ượ ầ ọ ệ ọ ấ
l ng giáo d c thông qua b i d ng chuyên môn, năng l c cho đi ngũ giáo viênượ ụ ồ ưỡ ự ộ
m m non luôn là m c tiêu đt ra hàng đu đi v i các cán b qu n lí nhàầ ụ ặ ầ ố ớ ộ ả
tr ng.ườ “M t s ộ ố kinh nghi m trong công tác b i d ng chuyên môn, nângệ ồ ưỡ
cao k năng, nghi p v s ph m cho giáo viên m m nonỹ ệ ụ ư ạ ầ ”
II. GI I QUY T V N ĐẢ Ế Ấ Ề
1. N i dung lý lu n.ộ ậ
Ngôn ng là ph ng ti n giao ti p quan tr ng nh t c a xã h i loài ng i.ữ ươ ệ ế ọ ấ ủ ộ ườ
Nh có ngôn ng mà con ng i có th hi u đc nhau. Và ngôn ng là công cờ ữ ườ ể ể ượ ữ ụ
h u hi u đ tr em có th bày t nguy n v ng c a mữ ệ ể ẻ ể ỏ ệ ọ ủ ình đ ng i l n có thể ườ ớ ể
chăm sóc, đi u khi n, giề ể áo d c tr vụ ẻ ì th ngếôn ng là m t đi u ki n quan tr ng đữ ộ ề ệ ọ ể
tr tham gia vào m i ho t đngẻ ọ ạ ộ , đc bi t là trong ho t đng hặ ệ ạ ộ ình thành nhân cách
tr .ẻ
Công c đ phát tri n t duy, trí tu chính là ngôn ng . Vụ ể ể ư ệ ữ ì v y ngậôn ngữ giữ
vai trò quy t đnh s phát tri n c a tâm lí tr và phát tri n ngôn ng cho tr m mế ị ự ể ủ ẻ ể ữ ẻ ầ
non là m t nhi m v vộ ệ ụ ô cùng quan tr ng. Phọát tri n ngểôn ng nh m rữ ằ èn luy n,ệ
phát tri n các kể ỹ năng Nghe - Nói - Đc - Vi tọ ế . Đó là các kỹ năng c n thi t đ giaoầ ế ể
ti p v i m i ng i xung quanh và cũng là kế ớ ọ ườ ỹ năng ban đu c n ph i trang b choầ ầ ả ị
tr tr c khi vào l p ẻ ướ ớ 1. Ho t đng làm quen v i ch ạ ộ ớ ữ cái giúp tr b c đu nh nẻ ướ ầ ậ
bi t 29 ch cế ữ ái Ti ng Vi tế ệ . T đó phát tri n tr kh năng quan sát, so sánh, phânừ ể ở ẻ ả
tích, t ng h p ổ ợ đ tr nh n bi t, phân bi t và phát âm đc chu n 29 ch cái trongể ẻ ậ ế ệ ựơ ẩ ữ
ti ng Vi tế ệ … Ngôn ng phát tri n khi tr đữ ể ẻ ã thu c và phộát âm chu n, nh n bi tẩ ậ ế
đc đi m c a ặ ể ủ các ch cữái thì tr s d dàng làm quen v i cẻ ẽ ễ ớ ách tô và sao chép chữ
đ chu n b cho vi c t p vi t ch khi b c vào l p ể ẩ ị ệ ậ ế ữ ướ ớ 1.
2. Th c tr ng v n đ.ự ạ ấ ề
Tr c khi th c hi n tôi đã ti n hành kh o sát 41 tr c a l p và thu đc k tướ ự ệ ế ả ẻ ủ ớ ượ ế
qu nh sau:ả ư
1 /11
TT N i dungộĐtạCh aư
đtạ
1 K năng phát âm chu nỹ ẩ 32=78% 9=22%
2 Nh n bi t m t chậ ế ặ ữ 35=85% 6=15%
3 Ngôn ng m ch l cữ ạ ạ 32=78% 9=22%
4 Thích đc ch cái trong môi tr ng xung quanhọ ữ ườ 33=80% 8=20%
5 Kh năng ghi nh và sao chép chả ớ ữ 29=71% 12=29%
Năm h c 2019 - 2020, tôi đc phân công ch nhi m l p m u giáo l n v iọ ượ ủ ệ ớ ẫ ớ ớ
t ng s tr là 41 tr .ổ ố ẻ ẻ Khi th c hi n đ tài ự ệ ề “M t s bi n pháp nâng cao ch tộ ố ệ ấ
l ng cho tr m u giáo 5-6 tu i làm quen ch cáiượ ẻ ẫ ổ ữ trong tr ng m m nonườ ầ , tôi
nh n th y m t s thu n l i, khó khăn nh sau:ậ ấ ộ ố ậ ợ ư
2.1. Thuân l i. ơ
Ban giám hi u luôn quan tâm, giúp đ, b i d ng v chuyên môn cho điệ ỡ ồ ưỡ ề ộ
ngũ giáo viên, t o đi u ki n cho giáo viên sáng t o và nâng cao chuyên môn.ạ ề ệ ạ
B n thân tôi luôn nhi t tình trong công tác gi ng d y, luôn h c h i nâng ả ệ ả ạ ọ ỏ cao
trình đ chuyên môn và nh ng kinh nghi m t t đ chăm sóc giáo d c tr .ộ ữ ệ ố ể ụ ẻ
Tr có kh năng nghe, nói, hi u thông th ng, bi t tr l i câu h i c a cô đaẻ ả ể ườ ế ả ờ ỏ ủ ư
ra.
Đa s ph huynh quan tâm đn vi c h c t p c a các con, nhi t tố ụ ế ệ ọ ậ ủ ệ ình trong
công tác ph i k t h p v i nhà tr ngố ế ợ ớ ườ , nhi t tệình ng h khi giủ ộ áo viên tuyên
truy n v n đng, s u t p đ dùng, đ ch i ph c v ề ậ ộ ư ậ ồ ồ ơ ụ ụ các ho t đng c a l p.ạ ộ ủ ớ
2.2. Khó khăn.
Ngoài nh ng thu n l i tôi đã nêu trên trong quá trình th c hi n b n thân tôi g pữ ậ ợ ự ệ ả ặ
không ít khó khăn nh t đnh:ấ ị
Kh năng nh n th c c a tr không đng đu, nhi u tr ch a h ng thú trong giả ậ ứ ủ ẻ ồ ề ề ẻ ư ứ ờ
h c. M t s tr còn nói ng ng, phát âm không chu n.ọ ộ ố ẻ ọ ẩ
Môi tr ng ch trong, ngoài l p ch a h p d n và phong phú.ườ ữ ớ ư ấ ẫ
Nhi u ềph huynh ụnói ti ng đa ph ngế ị ươ , ch a chú ý rèn ngôn ng m ch l c choư ữ ạ ạ
tr . M t s ph huynh cho r ng vi c d y tr làm quen ch cái m m non quáẻ ộ ố ụ ằ ệ ạ ẻ ữ ở ầ
đn gi n nên ph huynh ch a quan tâm đn các conơ ả ụ ư ế .
2 /11
T nh ng thu n l i, khó khăn và k t qu kh o sát trên, tôi đã l a ch n và tìm raừ ữ ậ ợ ế ả ả ự ọ
“M t s bi n pháp nâng cao ch t l ng cho tr m u giáo 5-6 tu i làm quenộ ố ệ ấ ượ ẻ ẫ ổ
ch cái trong tr ng m m nonữ ườ ầ ” đt k t qu cao.ạ ế ả
3. Các bi n pháp.ệ
3.1. Bi n pháp 1: T o môi tr ng ch trong và ngoài l p.ệ ạ ườ ữ ớ
* T o môi tr ng ch trong l p h c:ạ ườ ữ ớ ọ
Nh chúng ta đã bi t, v i tr m m non l p h c chính là ngôi nhà th hai c a tr .ư ế ớ ẻ ầ ớ ọ ứ ủ ẻ
Khi đn l p ph n x t nhiên c a tr là nhìn xung quanh xem có nh ng gì đcế ớ ả ạ ự ủ ẻ ữ ặ
bi t, có gì m i l , có đp không? Chính vì v y, môi tr ng giáo d c trong l pệ ớ ạ ẹ ậ ườ ụ ớ
có tác d ng t t đn quá trình giáo d c tr . Đ tr đc làm quen v i ch cái ụ ố ế ụ ẻ ể ẻ ượ ớ ữ ở
m i góc trong l p tôi luôn c g ng t o môi tr ng ch vi t th t đp và thọ ớ ố ắ ạ ườ ữ ế ậ ẹ ể
hi n đc nh ng m u ch cho tr làm quen, phát âm đ cu n hút tr . ệ ượ ữ ẫ ữ ẻ ể ố ẻ
Góc h c t p:ọ ậ
V i tr m u giáo thì nh ng gì đp m t, m i l , h p d n là gây đc sớ ẻ ẫ ữ ẹ ắ ớ ạ ấ ẫ ượ ự
chú
ý c a tr . Vì th tôi ch n v trí c a góc chính gi a đúng trung tâm c a l p, chủ ẻ ế ọ ị ủ ữ ủ ớ ỗ
tr d quan sát nh t. ẻ ễ ấ
Trong góc h c t p tôi dán ch “Bé h c ch cái”, đó tôi t o nh ng m ngọ ậ ữ ọ ữ ở ạ ữ ả
m cho tr ho t đng nh : Tìm ch cái bé đã h c, các ki u ch cái (Ch vi tở ẻ ạ ộ ư ữ ọ ể ữ ữ ế
th ng, in th ng, in hoa), in và tô màu ch , x p theo ch m u, bé tìm ch theoườ ườ ữ ế ữ ẫ ữ
yêu c u, bé t p ghép t , bù ch còn thi u...Cho tr tìm ch còn thi u trong t ,ầ ậ ừ ữ ế ẻ ữ ế ừ
sau đó n i v i t d i các hình nh có s n ho c n i ch cái theo yêu c u cóố ớ ừ ướ ả ẵ ặ ố ữ ầ
trong t d i hình nh có s n v i các ch cái in đm.Ngoài ra, tôi còn chu n bừ ướ ả ẵ ớ ữ ậ ẩ ị
nh ng chi c h p đng h t h t có dán ch (tên h t h t nh h t ngô, h t g c),ữ ế ộ ự ộ ạ ữ ộ ạ ư ạ ạ ấ
b ng con đ cho tr s d ng h t h t x p ch cái đã h c. Không ch có v y, tôiả ể ẻ ử ụ ộ ạ ế ữ ọ ỉ ậ
còn in các bài th , bài ca dao, đng dao r i dán vào bìa l ch đ cho tr tìm vàơ ồ ồ ị ể ẻ
g ch chân nh ng ch cái đã h c trong đó. Tr c khi cho tr tìm tôi h ng d nạ ữ ữ ọ ướ ẻ ướ ẫ
tr đ không b sót ch nào, tr ph i tìm l n l t t trên xu ng d i, t tráiẻ ể ỏ ữ ẻ ả ầ ượ ừ ố ướ ừ
sang ph i. Vi c t o môi tr ng ch trong góc h c t p đã giúp tr đc rènả ệ ạ ườ ữ ọ ậ ẻ ượ
luy n các ệk năng tô, x p, in, đ ch ,…Qua đó giúp tr nh đc m t ch , phát âmỹ ế ồ ữ ẻ ớ ượ ặ ữ
3 /11
chính xác. Không ch góc h c t p, các góc khác, các b ng bi u hay đ dùngỉ ở ọ ậ ở ả ể ồ
đc trang b tôi đu dán ch đ tr d dàng quan sát các ch cái đã h c.ượ ị ề ữ ể ẻ ễ ữ ọ
Góc xây d ng:ự
Tôi s p x p đ dùng đ ch i g n gàng, ngăn n p, m i lo i tôi đu in tên g iắ ế ồ ồ ơ ọ ắ ỗ ạ ề ọ
và g n bên c nh, tôi h ng d n tr cách đc t , tr ghi nh . Sau khi tr đã ch iắ ạ ướ ẫ ẻ ọ ừ ẻ ớ ẻ ơ
xong ph i c t đ ch i đúng theo tên g i c a nó nh : Đèn giao thông, ô tô…ả ấ ồ ơ ọ ủ ư
*T o môi tr ng ch ngoài l p h c:ạ ườ ữ ớ ọ
Tr đn tr ng ngoài nh ng ho t đng v i môi tr ng trong l p, tr cònẻ ế ườ ữ ạ ộ ớ ườ ớ ẻ
đc ho t đng v i môi tr ng bên ngoài nh : Góc thiên nhiên, khu v c đ đượ ạ ộ ớ ườ ư ự ể ồ
dùng cá nhân c a tr , sân tr ng. Đây là n i tr th ng xuyên ho t đng nên cóủ ẻ ườ ơ ẻ ườ ạ ộ
tác d ng ôn t p c ng c ch cái và t r t t t. Chính vì th tôi luôn chú ý t nụ ậ ủ ố ữ ừ ấ ố ế ậ
d ng nh ng đ v t, đ dùng g n gũi, g n bó v i tr đ phát huy kh năng quanụ ữ ồ ậ ồ ầ ắ ớ ẻ ể ả
sát, nh n bi t, phát âm ch cái c a tr .C c c a tr tôi đánh d u kí hi u b ngậ ế ữ ủ ẻ ố ủ ẻ ấ ệ ằ
các ch cái, m i 1 c c là 1 ch cái, hàng ngày tr u ng n c tr s nh kí hi uữ ỗ ố ữ ẻ ố ướ ẻ ẽ ớ ệ
c a mình, nh luôn ch cái.ủ ớ ữ
3.2. Bi n pháp 2:ệ Gây h ng thú cho tr trong ho t đng h c làm quen ch cái.ứ ẻ ạ ộ ọ ữ
Gi hoat đông chung la th i gian chu yêu ma giao viên co thê cung câp va ơ , , ơ - -
chinh xac kiên th c cho tre. V i tre 5-6 tuôi co thê day tre cac loai tiêt: Lam quen ư - ơ - - - , - ,
ch cai, trò ch i v i ch cái và t p tô ch cái. Mu n đt đc k t qu nh v y ư ơ ớ ữ ậ ữ ố ạ ượ ế ả ư ậ
tôi xác đnh ph i gây h ng thú cho tr trong ho t đng làm quen ch cái.ị ả ứ ẻ ạ ộ ữ
Tr c khi vào bài, tôi đã tìm ra 1 s gi i pháp đ gây h ng thú cho tr : Chu n bướ ố ả ể ứ ẻ ẩ ị
đy đ đ dùng cho cô và tr đp m t phong phú; t o h ng thú b ng nh ng bàiầ ủ ồ ẻ ẹ ắ ạ ứ ằ ữ
hát, câu th , làm o thu t, câu đ, đng dao, ca dao, t c ng , b ng nh ng tròơ ả ậ ố ồ ụ ữ ằ ữ
ch i dân gian, tranh nh, băng đĩa phù h p v i ch đ, vui nh n, g n gũi v i tr ,ơ ả ợ ớ ủ ề ộ ầ ớ ẻ
phù h p v i đc đi m tâm sinh lý c a tr . H c ph i đi đôi v i hành, ph i liênợ ớ ặ ể ủ ẻ ọ ả ớ ả
h v i th c t . Sau khi tr hoàn thành nhi m v mà cô yêu c u (nh n bi t, phátệ ớ ự ế ẻ ệ ụ ầ ậ ế
âm, nh n bi t đc đi m ch , phân bi t đi m gi ng và khác nhau c a các ch …)ậ ế ặ ể ữ ệ ể ố ủ ữ
Không ch v y, tôi còn tìm các bài đng dao cho tr đc k t h p v n đng minhỉ ậ ồ ẻ ọ ế ợ ậ ộ
h a nh m luy n phát âm ch cái tr v a đc h c. ọ ằ ệ ữ ẻ ừ ượ ọ
Bên c nh đó tôi luôn nh n ra kh năng phát âm c a t ng tr đ h ng d nạ ậ ả ủ ừ ẻ ể ướ ẫ
tr , đng viên tr giúp tr b c vào ti t h c m t cách tho i mái, nh nhàng, h ngẻ ộ ẻ ẻ ướ ế ọ ộ ả ẹ ứ
4 /11
thú. Đ tr phát âm đc đúng ch cái thì cô ph i là ng i phát âm chu n để ẻ ượ ữ ả ườ ẩ ể
tr phát âm theo nên trong cách đc, phát âm c a cô ph i chính xác, đúng ngẻ ọ ủ ả ữ
pháp ti ng vi t, các t âm đi u c a cô s d ng th t rõ ràng, m ch l c, khôngế ệ ừ ệ ủ ử ụ ậ ạ ạ
ng ng không l p. d n tr cách c m sách đúng h ng, cách m sách, l t trang,ọ ắ ẫ ẻ ầ ướ ở ậ
nh n bi t cách đc. Th c hi n vi c này tuy đn gi n nh ng l i đòi h i ng iậ ế ọ ự ệ ệ ơ ả ư ạ ỏ ườ
giáo viên ph i khéo léo, có ngh thu t. Nét m t, c ch c a cô khi h ng d nả ệ ậ ặ ử ỉ ủ ướ ẫ
tr ph i linh ho t t o s g n gũi v i tr , gi i thích ph i rõ ràng. Cô luôn ý th c,ẻ ả ạ ạ ự ầ ớ ẻ ả ả ứ
t th và gi ng nói, phát âm c a cô luôn chu n đ làm g ng cho tr . Vi c nàyư ế ọ ủ ẩ ể ươ ẻ ệ
không ch trên gi h c ch cái mà còn trên t t c các ho t đng khác m i lúcỉ ờ ọ ữ ấ ả ạ ộ ở ọ
m i n i.V i nh ng th thu t gây h ng thú tuy nh nh ng nh nhàng, luôn điọ ơ ớ ữ ủ ậ ứ ỏ ư ẹ ổ
m i hình th c t ch c, ph ng pháp lên l p linh ho t không d p khuôn máyớ ứ ổ ứ ươ ớ ạ ậ
móc giúp phát huy t i đa hi u qu c a gi h c và t o đc h ng thú cho tr quaố ệ ả ủ ờ ọ ạ ượ ứ ẻ
ho t ạđng làm quen ch cái. ộ ữ
3.3. Bi n pháp 3:ệ Tích h p làm quen ch cái vào ho t đng khác.ợ ữ ạ ộ
Nh chúng ta đã bi t, tr nh d nh nh ng l i mau quên. Vì v y cô giáo luônư ế ẻ ỏ ễ ớ ư ạ ậ
ph i t o ra đc nh ng tình hu ng h p lý nh m giúp tr đc ôn luy n m tả ạ ượ ữ ố ợ ằ ẻ ựơ ệ ộ
cách th ng xuyên. M t trong nh ng tình hu ng cô có th t o ra m t cách tườ ộ ữ ố ể ạ ộ ự
nhiên và đt hi u qu là l ng ghép ch cái vào các ho t đng khác.ạ ệ ả ồ ữ ạ ộ
* Ho t đng giáo d c âm nh c:ạ ộ ụ ạ Tôi không ch d y tr hát đúng nh c, rõ l i màỉ ạ ẻ ạ ờ
còn chú ý rèn cho tr phát âm chu n.ẻ ẩ
* Ho t đng làm quen v i toán:ạ ộ ớ Tôi cho tr ho t đng d i d ng trò ch i giúpẻ ạ ộ ướ ạ ơ
cho tr luy n các ch mà tr đã h c.ẻ ệ ữ ẻ ọ
* Ho t đng phát tri n v n đng:ạ ộ ể ậ ộ Ôn ch i, t, c, l, n, m.ữ
Trò ch i: “B t qua 4 -5 vòng” ôn ch l, n, m ơ ậ ữ
+ Lu t ch i: Tr nh y b t qua vòng và đc ch cái trong vòngậ ơ ẻ ả ậ ọ ữ
+ Cách ch i: Cho 3 đi thi đua nhau xem đi nào b t qua vòng liên t c. V a b t,ơ ộ ộ ậ ụ ừ ậ
v a đc đc các ch cái trong vòng l, n, m.ừ ọ ượ ữ
* Ho t đng làm quen văn h c:ạ ộ ọ L ng ghép các trò ch i, bài hát đ luy n phátồ ơ ể ệ
âm l, n, m - b, d, đ.
Ví d :ụ Luy n phát âm l, n, m qua các bài thệ ơ
5 /11