intTypePromotion=1
ADSENSE

Sáng kiến kinh nghiệm Mầm non: Tổ chức hiệu quả các hình thức kể chuyện sáng tạo cho trẻ 5- 6 tuổi

Chia sẻ: _ _ | Ngày: | Loại File: DOC | Số trang:32

15
lượt xem
2
download
 
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Mục tiêu của đề tài là đưa ra giải pháp “Tổ chức hiệu quả các hình thức kể chuyện sáng tạo cho trẻ 5- 6 tuổi” nhằm đáp ứng nhu cầu nhận thức của trẻ mầm non hiện nay, giúp trẻ tích lũy, mở rộng vốn từ phong phú, đa dạng, trẻ mạnh dạn, tự tin hơn trong giao tiếp, và chính là điều kiện tốt để trẻ học đọc khi lên lớp một.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Sáng kiến kinh nghiệm Mầm non: Tổ chức hiệu quả các hình thức kể chuyện sáng tạo cho trẻ 5- 6 tuổi

  1. 1
  2. SỞ GD & ĐT NGHỆ AN TRƯỜNG MẦM NON HOA SEN ­­­­­­­­­­­­­­­  ­­­­­­­­­­­­­­         Đề tài:  “TỔ CHỨC HIỆU QUẢ CÁC HÌNH THỨC  KỂ CHUYỆN SÁNG TẠO CHO TRẺ 5­6 TUỔI”  (LĨNH VỰC:  PHÁT TRIỂN NGÔN NGỮ)     Tác giả : Hồ Thị Duyên 2
  3. Năm học 2021 – 2022 MỤC LỤC PHẦN   I.   ĐẶT   VẤN   ĐỀ ............................................................................................................................... 1 PHẦN   II.   NỘI   DUNG   NGHIÊN   CỨU ....................................................................................................................................... 2 I.   Cơ   sở   khoa   học ............................................................................................................................... 2 1. Cơ sở lý luận việc tổ chức hiệu quả các hình thức kể chuyện sáng tạo cho  trẻ   5­   6   tuổi ............................................................................................................................... 2 2. Cơ sở thực tiễn việc tổ chức hiệu quả các hình thức kể chuyện sáng tạo  cho  trẻ   5­   6   tuổi ............................................................................................................................... 3 2.1.  Thuận   lợi: ............................................................................................................................... 3 2.2.  Khó   khăn: ............................................................................................................................... 4 3.   Tổ   chức   khảo   sát ............................................................................................................................... 4 II.   Một   số   giải   pháp   thực   hiện. ............................................................................................................................... 5 3
  4. 1.  Giải   pháp   1:  Kể  chuyện   theo   tranh: ............................................................................................................................... 5 2.   Giải   pháp   2:   Kể   chuyện   theo   kinh   nghiệm:   ............................................................................................................................... 9 3.   Giải   pháp   3:   Kể   chuyện   bằng   đồ   vật ............................................................................................................................... 12 4.   Giải   pháp   4:   Tạo   môi   trường   cho   trẻ   tích   cực   kể   chuyện   sáng   tạo. ............................................................................................................................... 16 III.   Kết   quả   thực   hiện. ............................................................................................................................... 19 1.   Đối   v ới   trẻ: ............................................................................................................................... 19 2.   Đối   vớ i   giáo   viên: ............................................................................................................................... 20 3.   Đối   vớ i   phụ   huynh ............................................................................................................................... 20 IV. Bài học kinh nghiệm 20 PHẦN   III.   PHẦN   KẾT   LUẬN ....................................................................................................................................... 21 1.   Ý   nghĩa   của   đề   tài.   21 2.   Những   kiến   nghị,   đề   xuất ....................................................................................................................................... 21 4
  5. PHẦN I. ĐẶT VẤN ĐỀ            Văn học là người bạn, là nhu cầu không thể thiếu được đối với đời sống  con người. Đặc biệt đối với trẻ  mầm non, văn học có khả  năng mở  ra cho trẻ  thế  giới hiểu biết về  thế  giới mọi vật xung quanh. Cho trẻ làm quen với văn   học là một trong những nhiệm vụ quan trọng của trường mầm non. Bởi đây là  sự  dẫn dắt và mở  cửa cho trẻ ngay từ những bước chập chững đầu tiên đi vào   thế giới của các giá trị phong phú chứa đựng trong văn học. Sự tiếp xúc thường   xuyên với tác phẩm văn học chọn lọc sẽ kích thích sự nhạy cảm thẩm mỹ đồng  thời phát triển thái độ  sáng tạo ngôn ngữ  nghệ  thuật cũng như  hội hoạ   ở  trẻ.  Văn học còn góp phần vào việc phát triển trí tuệ, tình cảm, đạo đức, hình thành  những phẩm chất nhân cách đầu tiên cho trẻ.    Phát triển ngôn ngữ cho trẻ là một trong những  mục tiêu quan trọng nhất  ở  mầm non. Hoạt động này không những giúp trẻ  hình thành và phát triển các   năng lực ngôn ngữ như nghe, nói, tiền đọc, tiền viết, mà còn giúp trẻ phát triển   khả năng tư duy, nhận thức, tình cảm…Đó là sự liên kết giúp trẻ bước vào thế  giới lung linh, huyền ảo, rực rỡ màu sắc của xã hội. Ngôn ngữ giúp trẻ bày tỏ ý   kiến, đặt câu hỏi, phân loại và phát triển tư  duy, đặc biệt là tạo nên cầu nối   giữa quá khứ, hiện tại và tương lai. Ngôn ngữ  là công cụ  để  trẻ  giao tiếp, học   tập và vui chơi. Ngôn ngữ giữ vai trò quyết định sự phát triển của tâm lý trẻ em.  Vậy làm thế  nào để  phát triển ngôn ngữ  cho trẻ  một cách toàn diện? Làm thế  nào để  trẻ  khi rời khỏi trường mầm non trẻ có một vốn ngôn ngữ  phong phú,  trẻ có thể mạnh dạn giao tiếp với  mọi người xung quanh?             Đối với trẻ mầm non nói chung và trẻ 5 tuổi nói riêng, rất nhạy cảm với  nghệ thuật ngôn từ. Âm điệu, hình tượng của các bài hát ru, đồng dao, ca dao,  dân ca sớm đi vào tâm hồn trẻ. Hay là những câu chuyện đặc biệt hấp dẫn trẻ.  Chính vì vậy cho trẻ tiếp xúc với văn học và đặc biệt là hoạt động dạy trẻ kể  chuyện sáng tạo là con đường phát triển ngôn ngữ cho trẻ tốt nhất, hiệu quả  nhất.            Kể chuyện sáng tạo là hoạt động vô cùng quan trọng ở độ tuổi mầm non.  Khi kể chuyện sáng tạo trẻ được chìm đắm vào thế giới ngôn ngữ và trí tưởng   tượng phong phú. Ngôn ngữ  của trẻ  phát triển, trẻ  phát âm rõ ràng mạch lạc,  vốn từ phong phú. Trẻ biết trình bày ý kiến, suy nghĩ, kể về một sự việc nào đó  hoặc trẻ  như  được diễn đạt câu chuyện theo ngôn ngữ  riêng. Ngôn ngữ   ấy có  thể còn rất ngây ngô, nhưng thể hiện tính cách của mỗi trẻ.  1
  6.  Khi dạy trẻ kể chuyện sáng tạo ở lớp tôi, tôi nhận thấy ngôn ngữ, sự sáng   tạo, vốn từ của trẻ sử dụng để kể chuyện sáng tạo còn nhiều hạn chế. Trẻ  nhút   nhát, tự ti và chưa dám thể hiện mình khi kể chuyện sáng tạo. Bên cạnh đó, giáo   viên chưa gây được sự hứng thú tham gia của trẻ đối với hoạt động kể chuyện sáng   tạo.   Từ  những thực trạng trên, tôi đã  đưa ra giải pháp “Tổ  chức hiệu quả  các hình thức kể chuyện sáng tạo cho trẻ 5­ 6 tuổi” nhằm đáp ứng nhu cầu  nhận thức của trẻ  mầm non hiện nay, giúp trẻ  tích lũy, mở  rộng vốn từ  phong  phú, đa dạng, trẻ mạnh dạn, tự tin hơn trong giao tiếp, và chính là điều kiện tốt  để trẻ học đọc khi lên lớp một. PHẦN II. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU I. Cơ sở khoa học 1. Cơ  sở  lý luận việc tổ chức hiệu quả các hình thức kể  chuyện sáng tạo  cho trẻ 5­ 6 tuổi Kể chuyện sáng tạo là sự  thể hiện bằng ngôn ngữ  của bản thân mỗi trẻ  về  câu  chuyện, đồ  vật, bức tranh hay sự  vật hiện tượng xung quanh mà trẻ  được nghe, được thấy và được trải nghiệm. Hoạt động này giúp trẻ  mở  rộng   vốn từ một cách chủ động, luyện phát âm, phát triển khả năng biểu đạt, tự trình  bày ý kiến bằng ngôn ngữ  của mình, học cách thể  hiện văn hóa nói, phát triển  các thói quen hội thoại. Đặc biệt có hiệu quả  trong việc phát triển ngôn ngữ  mạch lạc, giúp trẻ  mạnh dạn, tự  tin và phát triển các tố  chất cần thiết để vào  lớp một.  Kể chuyện sáng tạo đòi hỏi trẻ không những phải biết kể lại mà còn  phải biết phát triển câu chuyện, tưởng tượng thêm những chi tiết để câu chuyện  hấp dẫn, cuốn hút. Đồng thời trẻ phải thể hiện câu chuyện bằng ngôn ngữ của  chính bản thân trẻ.     Thông qua việc kể chuyện sáng tạo giúp trẻ phát triển năng lực tư duy, óc  tưởng tượng sáng tạo, biết yêu quý cái đẹp, hướng tới cái đẹp. Khi trẻ  kể  chuyện, ngôn ngữ của trẻ phát triển, trẻ phát âm rõ ràng mạch lạc, vốn từ phong   phú. Trẻ  biết trình bày ý kiến, suy nghĩ, kể  về  một sự  vật hay sự  kiện nào đó  bằng chính ngôn ngữ của trẻ.           Bác Hồ của chúng ta đã dạy: “Tiếng nói là thứ của cải vô cùng lâu đời và   vô cùng quý báu của dân tộc. Chúng ta phải giữ gìn nó, tôn trọng nó”.           Một đứa trẻ 5­6 tuổi mà nói năng ấp úng, phát âm ngọng, vốn từ  nghèo   2
  7. nàn... thì đó là đứa trẻ chậm phát triển. Mặt khác một đứa trẻ thông minh sẽ có   ngôn ngữ phát triển đầy đủ, lượng từ vựng đáng kể, nắm vững danh từ, tính từ,   động từ, số từ và bắt đầu nắm bắt một số phó từ và liên từ. Như vậy có thể nói  ngôn ngữ vô cùng quan trọng trong sự phát triển toàn diện của trẻ.           Có thể nói hoạt động kể chuyện sáng tạo là thước đo về tốc độ phát triển  ngôn ngữ  của trẻ. Trẻ  kể  được nhiều câu chuyện sáng tạo phù hợp với ngữ  cảnh thì chứng tỏ  đó là một đứa trẻ  thông minh. Để  trẻ  kể  được câu chuyện   sáng tạo đòi hỏi giáo viên phải có óc sáng tạo và sự  linh hoạt mềm dẻo trong  mỗi câu chuyện, mỗi tình huống thì mới tạo ra cho trẻ hứng thú kể chuyện sáng  tạo. Đây là một lĩnh vực theo tôi là khó nhưng vô cùng thú vị  và cần thiết cho  bản thân trẻ. Trong giao tiếp hàng ngày, để  đạt được mục đích giao tiếp thì  cuộc giao tiếp đó không chỉ  sử  dụng các câu từ  đơn thuần. Như  vậy cuộc đối  thoại sẽ  rất khô khan và thiếu thú vị. Vì vậy cần phải sử  dụng vốn từ  phong   phú hợp với từng hoàn cảnh cụ thể. Tôi xin lấy một ví dụ điển hình như sau: Có  một đứa trẻ  đang cầm quả  trứng trên tay. Khi thấy mẹ  về  bé vội chạy ra đón  mẹ mà quên mất quả trứng nên quả trứng đã bị rơi vỡ tung tóe. Ngay lập tức bé   tưởng tượng ra một câu chuyện vô cùng sáng tạo để  lí giải cho việc làm vỡ  trứng của mình: “em trứng” thấy mẹ về mừng quá chạy ra đón mẹ  chẳng may   bị ngã nên “em ấy” mới bị vỡ. Một câu chuyện vô cùng sáng tạo và  thông minh dí dỏm vì vậy theo tôi việc dạy trẻ kể chuyện sáng tạo đóng vai trò   rất quan trọng trong việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ. 2. Cơ sở thực tiễn việc tổ chức hiệu quả các hình thức kể chuyện sáng tạo  cho trẻ 5­ 6 tuổi             Ngày nay với sự  phát triển của công nghệ  thông tin, người lớn vô t ình  biến các thiên thần nhỏ của mình trở thành những cỗ máy, việc các con tiếp xúc   sớm với các sản phẩm công nghệ  như  những chiếc điện thoại thông minh hay  việc các con ngồi hàng giờ chơi game trên máy tính hay gián mắt vào chiếc Tivi  hiện không còn xa lạ. Sau những giờ học trên lớp điều các con cần là một bầu  không gian thoáng đãng để  có thể  thoải mái nô đùa, chạy nhảy, hoà mình vào   cùng thiên nhiên trong lành, đó sẽ  là khoảng thời gian tuyệt vời để  các con có  thể  rèn luyện nâng cao sức khoẻ. Đồng thời, việc giúp các con tiếp xúc với   những bộ  môn nghệ  thuật sớm sẽ  tạo cơ  hội cho các con kết bạn để  trở  nên  mạnh dạn, tự  tin hơn và khám phá những cảm xúc mới lạ  của bản thân, nâng  cao những kỹ năng sống cần thiết. Nếu trẻ được tạo nhiều cơ hội tham gia giao  tiếp, trải nghiệm khám phá, thì như  vậy trẻ  đã có thể  được phát triển tư  duy  sáng tạo, giúp trẻ  có nhiều cơ  hội phát triển ngôn ngữ, tình cảm xã hội, phát  3
  8. triển thẩm mỹ, thể chất, phát triển nhận thức.         Trên thực tế, việc dạy trẻ Mầm non phát triển ngôn ngữ chỉ mang tích chất  đáp  ứng đủ  chương trình mà chưa chú ý đến tính sáng tạo trong hoạt động kể  chuyện sáng tạo.          Thực tiễn của toàn ngành giáo dục nói chung và Trường Mầm non Hoa Sen  nói riêng thì việc đi sâu lấy trẻ làm trung tâm luôn được đề  cao, tạo điều kiện   cho mỗi đứa trẻ  được hoạt động tích cực phù hợp với sự  phát triển của bản  thân trẻ, đáp  ứng tối đa nhu cầu và hứng thú của trẻ  trong quá trình giáo dục.   Nhận thức tầm quan trọng của việc nâng cao chất lượng và hiệu quả  dạy trẻ  đáp ứng với yêu cầu và xu thế hội nhập của toàn ngành giáo dục hiện nay. Thực   hiện chủ trương đổi mới phương pháp giảng dạy trong toàn ngành Giáo dục nói  chung và bậc học mầm non nói riêng. Tôi xin mạnh dạn đưa ra những suy nghĩ   và hiểu biết của mình về “Tổ chức hiệu quả các hình thức kể chuyện sáng tạo  cho trẻ 5­ 6 tuổi”. Là một giáo viên trực tiếp giảng dạy, tôi luôn trăn trở để tìm  ra hướng đi, giải pháp phù hợp với đặc điểm của trẻ tại lớp. Để  việc đổi mới  không chỉ là phong trào, không chỉ được nhìn thấy trên bề nổi mà còn được nhân  rộng ở các nhà trường, ở từng lớp học. II. Thực trạng của đề tài.  1. Thuận lợi            ­ Trường Mầm non Hoa Sen là trường mầm non đạt chuẩn quốc gia, là  trường luôn đi đầu trong công tác thi đua dạy tốt, đạt nhiều thành tích xuất sắc,   chất lượng giáo dục không ngừng được nâng cao. Với cơ  sở  vật chất đầy đủ,  khang trang, phòng học rộng rãi, thoáng mát tạo điều kiện thuận lợi cho việc   chăm sóc giáo dục trẻ.                                      ­ Được sự  quan tâm của Ban giám hiệu nhà trường về  mặt chuyên môn,  giúp giáo viên có thêm năng lực và tiếp thêm nguồn cảm hứng để giáo viên chăm  sóc giáo dục trẻ tốt nhất.     ­ Ban giám hiệu cùng tổ  chuyên môn thường xuyên tổ  chức các đợt thao  giảng, dự giờ giúp tôi học tập, rút kinh nghiệm và nâng cao trình độ  chuyên môn   của mình. Bản thân thường xuyên được dạy mẫu cho các đoàn về tham quan học  tập.    ­  Trẻ   có   nề   nếp   học   tập   tốt,   hứng   thú   tham   gia   các   hoạt   động.             ­ Bản thân là giáo viên có trình độ  về  chuyên môn, nhiệt tình yêu nghề  mến trẻ. Có khả năng đọc kể diễn cảm cho trẻ nghe và biết định hướng cho trẻ  kể chuyện sáng tạo có hiệu quả, tạo được môi trường hoạt động ở lớp đa dạng,  4
  9. phong phú nên được sự tín nhiệm và tin cậy của phụ huynh.   ­ Phụ huynh quan tâm đến các hoạt động của trường, lớp.  2. Khó khăn   ­ Phụ huynh cưng chiều con mình, khi giao tiếp với con có những lúc còn   nói ngang, nói nũng nĩu nên dẫn đến trẻ bắt chước theo những hành động và lời   nói   đó.                  ­ Thời gian  ở  nhà phụ  huynh cho con xem phim hoạt hình, điện thoại  nhiều. Ngày nghỉ hay buổi tối về nhà, các thành viên trong gđ mỗi người 1 điện  thoại, ít giao tiếp và cùng chơi  với con nên  ảnh hưởng đến việc phát triển tư  duy, ngôn ngữ mạch lạc của các con. Như vậy thì tính sáng tạo của trẻ còn hạn   chế. Hơn nữa còn làm cho trẻ ko thoát ra được các bộ phim, hay trò chơi điện tử.    ­ Một số giáo viên còn chưa chú trọng nhiều đến hoạt động kể chuyện sáng  tạo cho trẻ mọi lúc mọi nơi, việc sưu  tầm các câu chuyện ngoài chương trình còn   ít.          ­ Các kỹ năng nghe, nói, đọc và nhận thức của trẻ còn chưa đồng đều.    ­ Tính sáng tạo, khả  năng diễn đạt, triển khai và phán đoán trước mọi  diễn biến câu chuyện của trẻ còn hạn chế.   ­ Trẻ còn rụt rè trước đám đông, chưa hiểu rõ hoạt động kể chuyện sáng  tạo. 3. Tổ chức khảo sát    Dưới đây là kết quả khảo sát về  các tiêu chí trong hoạt động kể  chuyện  sáng tạo của trẻ lớp MG Lớn C vào đầu năm học 2020­ 2021: Đạt Chưa đạt Mức độ nội dung khảo sát Tổng  số trẻ SL TL (%) SL TL (%) Trẻ hiểu rõ, và hứng thú tham gia kể  42 10 23,8 32 76,2 chuyện sáng tạo . Ngôn ngữ kể rõ ràng, tự tin, mạch  42 15 35,7 22 64,3 lạ c Biết  kể  chuyện  sáng tạo một cách  42 10 23,8 32 76,2 linh hoạt  Trí   tưởng   tượng,   khả   năng   phán  42 12 28,5 27 71,5 đoán tình huống III. Một số giải pháp thực hiện. 5
  10.             Có rất nhiều giải pháp để tổ chức cho trẻ kể chuyện sáng tạo, tuy nhiên  trong quá trình thực hiện, tôi nhận thấy rằng đạt hiệu quả cao nhất là các giải pháp  như sau: 1. Cho trẻ kể chuyện theo nhiều hình thức khác nhau. 1.1. Kể chuyện theo tranh            Dạy kể chuyện theo tranh là hình thức sử  dụng tranh minh hoạ để  gợi  mở, hướng dẫn trẻ kể lại từng đoạn và toàn bộ câu chuyện bằng ngôn ngữ của   mình một cách rõ ràng, độc lập, sáng tạo với tranh đơn lẻ hoặc tranh liên hoàn.  Đồng thời giúp cho trẻ rèn luyện và phát triển kỹ năng nói, kể  trước đám đông  một cách có nghệ thuật, góp phần khơi gợi tư tuy hình tượng của trẻ.              Khi hướng dẫn trẻ kể chuyện theo tranh, tôi đã sử dụng các tình huống chơi   hoặc các tình huống mới lạ, hấp dẫn, giàu cảm xúc để thu hút sự chú ý, hứng thú  của trẻ. Ngoài ra, cần sử dụng các câu hỏi mô tả sắc thái tình cảm của các nhân vật   trong tranh như: “Nam thấy thế nào khi Hoa bị bạn bè xa lánh?”… để hướng sự chú  ý và hứng thú của trẻ đến nội dung cần quan sát khi xem tranh. Đối với tranh liên  hoàn, nên sử dụng các câu hỏi phán đoán để kích thích tò mò, tưởng tượng của trẻ.   Nếu trẻ còn lung túng khi kể chuyện sáng tạo thì tôi kể mẫu cho trẻ nghe với lời kể  ngắn gọn, súc tích, có logic và đầy đủ phần mở đầu, triển khai và kết thúc. Từ đó  trẻ sẽ biết cách kể chuyện sáng tạo theo tranh và kể theo ngôn ngữ của mình.            + Tranh đơn lẻ theo chủ đề: Là những bức tranh phản ánh cuộc sống của   con người và con vật. Tranh mô tả  môi trường sống (thiên nhiên, xã hội), các   hành động của con người và con vật trong cuộc sống hằng ngày, trong lao động,  học tập và vui chơi. Tranh mô tả  con người, con vật, các sự  vật, hiện tượng  trong mối quan hệ nào đó. Tranh giáo dục tình cảm, giáo dục lối sống, giáo duc   tình yêu thương gia đình, cha mẹ, quê hương đất nước. 6
  11. Hình ảnh: Tranh đơn lẻ “Mùa hè của em”            Ví dụ 1: Bức tranh “Mùa hè của em”, Trẻ nhìn vào bức tranh và có thể kể  thành câu chuyện theo ngôn ngữ  và ý tưởng của trẻ. Cháu Kim Ngân lớp tôi đã  kể thành câu chuyện như sau: “Vào một buổi sáng chủ nhật, Nam được mẹ mua  cho mình một chiếc xe đạp mới, Nam rất vui liền đạp xe đi khoe với các bạn.   Khi đến công viên, Nam thấy các bạn đang chơi cùng nhau thật vui vẻ: Bạn thì  chơi nhảy dây, có bạn thì chơi thả diều. Nam cảm thấy cô đơn, và nhận ra rằng:  Không phải có đồ  chơi, hay chiếc xe đạp là niềm vui duy nhất, mà chính tình  bạn và sự sẻ chia mới là những điều thật vui và ý nghĩa”. 7
  12.               Hình ảnh: Cháu Kim Ngân kể chuyện về tranh “Mùa hè của em”             Ví dụ 2: Dựa vào một bức tranh, mỗi trẻ có thể kể thành một câu chuyện  khác nhau bằng vốn từ  và khả  năng của từng trẻ. Tôi cho trẻ  kể  đầy đủ  câu  chuyện về bức tranh của chúng chứ không phải chỉ là sự mô tả nội dung. Có thể  hỏi những câu hỏi như: Chuyện gì xảy ra trong bức tranh này? Các con hãy kể  cho cô về  bức tranh?...Và như  vậy, mỗi trẻ  sẽ  kể  thành một câu chuyện trên  bức tranh của mình. Với những trẻ  rụt rè, nhút nhát hơn trong lớp, tôi có thể  khơi gợi trẻ  kể  chuyện bằng cách đưa ra các câu hỏi gợi ý. Cũng là bức tranh  “Mùa hè của em”, tôi đưa ra các câu hỏi cho trẻ như: Bức tranh có những ai? Các   bạn đang làm gì?...Sau đó, trẻ  tổng hợp lại và kể  thành câu chuyện với ngôn  ngữ  và vốn từ  theo ý tưởng của trẻ. Và bức tranh đó được bạn Duy Hiếu kể  như sau: “Mùa hè đến rồi các bạn ơi! Chúng mình cùng đi chơi thôi nào! Mai rủ  các bạn cùng đi chơi ở bãi cỏ công viên. Đến nơi, thấy bãi cỏ thật rộng và thoải   mái, Các bạn cùng nhau thả diều, chiếc diều bay lên tít trên cao. Các bạn gái thì  thích nhảy dây, xem ai là người nhảy giỏi nhất. Còn Khang, đang tập đi xe đạp  trông thật ngộ nghĩnh. Tất cả đều rất đáng yêu và có một mùa hè thật ý nghĩa”. 8
  13. Hình ảnh: Cháu Duy Hiếu kể chuyện tranh “Mùa hè của em”           + Tranh liên hoàn: Là một bộ tranh có nhiều bức tranh rời có nội dung của   một câu chuyện. Tôi đã lựa chọn những câu chuyện có nội dung gần gũi với   vốn kinh nghiệm sống của trẻ. Các bức tranh sắp xếp theo trình tự, có nội dung   rõ ràng, có khả  năng hướng suy nghĩ của trẻ theo các sự  kiện và giúp trẻ  nhận  thức được các mối quan hệ  giữa các sự  kiện với nhau. Có thể  sử  dụng các  truyện tranh theo nội dung truyện kể. Ngoài ra, với tranh liên hoàn trẻ  sẽ  có  nhiều cách kể chuyện khác nhau. Đầu tiên cô cho trẻ sắp xếp các bức tranh theo  trình tự của câu chuyện để trẻ có thể hình dung và hiểu ra nội dung câu chuyện.  Sau khi trẻ đã hiểu nội dung câu chuyện, giáo viên có thể cho trẻ thay đổi vị trí   của các bức tranh để  tạo ra một câu chuyện có nội dung mới theo ý tưởng và  ngôn ngữ của trẻ. 9
  14. Hình ảnh: Cô hướng dẫn trẻ kể chuyện theo tranh liên hoàn               Ví dụ 1: Với bộ tranh truyện “Chú chim nhỏ đáng thương”, tôi yêu cầu  trẻ kể câu chuyện theo thứ tự tranh đã sắp xếp, nếu trẻ gặp khó khăn thì tôi sẽ  gợi ý để giúp đỡ trẻ hoàn thành câu chuyện. Cháu Bảo Ngọc đã kể câu chuyện  này như sau: “Một ngày chủ nhât, hai bạn Lan và Hoa đang dắt tay nhau đi chơi,   bỗng từ  trên cao, có một chú chim nhỏ  bị  trúng tên rơi xuống đất. Hai bạn vội   vàng chạy đến, ôm ấp vỗ về, nâng chú chim nhỏ trên tay nhẹ nhàng, sau đó đem   chim nhỏ về  nhà băng bó và chăm sóc. Chẳng bao lâu, chim nhỏ  đã khỏe mạnh  và được hai bạn sắm cho một chiếc lồng rất xinh xắn. Ngày ngày, chim nhỏ  luôn hót vang những bài ca yêu thương để cảm ơn lòng tốt của hai cô bé” 1 2 3 4           Hình ảnh: Bộ tranh truyện “Chú chim nhỏ đáng thương”xếp theo thứ tự. 10
  15. 4 1 2 3 4         Hình  ảnh: Bộ  tranh truyện “Chú chim nhỏ  đáng thương”đổi vị  trí các   tranh 4             Ví dụ 2: Khi trẻ đã biết cách kể chuyện theo tranh, tôi cho trẻ đổi vị trí   các bức tranh để  kể  theo ý tưởng mới của trẻ. Đây là kết quả  mà cháu Minh  Nam lớp tôi đã kể:  “Vào một buổi sáng đẹp trời, hai bạn Lan và Hoa rủ nhau ra   vườn chơi. Bỗng! Bạn Lan phát hiện một chú chim nhỏ bị thương nằm dưới bãi  cỏ. Hai bạn vội vàng đem chim nhỏ về nhà chăm sóc, và để chim nhỏ trong một  chiếc lồng thật xinh xắn. Chẳng bao lâu, chim nhỏ  đã dần khỏe mạnh, nhưng   hai cô bé lại không thấy chim nhỏ  nhảy nhót, hát ca, mắt luôn hướng về  bầu  trời trong xanh, đầy nắng. Hiểu được lòng chim, hai cô bé đã đưa chim nhỏ  ra   vườn, thả chú về với bạn bè và khu vườn quen thuộc của chú. Từ đó trở đi, hai   bạn luôn luôn được nghe tiếng hót thánh thót của chim nhỏ, như nói lời cảm ơn  tới hai cô bé.” 11
  16. Video: Cháu Minh Nam kể chuyện về “Chú chim nhỏ đáng thương”           Sau khi cho trẻ kể chuyện, tôi để  bức tranh  ở một nơi dễ quan sát trong   lớp, nhằm tạo điều kiện cho trẻ có cơ hội xem lại bức tranh, nhận thấy những   gì trước đó còn bỏ sót và kể lại. Hay trẻ có thể đổi vị trí của các bức tranh theo  ý thích của trẻ. Sau đó, có thể cho trẻ kể chuyện theo tranh trong các hoạt động  như hoạt động chiều, hoạt động góc. 1.2. Kể chuyện theo kinh nghiệm           Kể chuyện theo kinh nghiệm đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển   ngôn ngữ  mạch lạc cho trẻ. Từ  những trải nghiệm thức tế  như: Những buổi   tham quan, hoạt động lễ  hội, những ngày vui trong gia đình hay những chuyến   du lịch…đều là kho tàng để  kể  lại chuyện theo kinh nghiệm với những  ấn   tượng của trẻ. Việc kể  chuyện theo kinh nghiệm ngay từ khi  ở lớp mẫu giáo   lớn tạo tiền đề giúp trẻ tự tin, không bỡ ngỡ khi bước vào lớp một.            Để  giúp trẻ  tự  tin và mạnh dạn khi kể lại chuyện  của mình cho người  khác nghe, thì trước tiên tôi tạo tâm lý thoải mái cho trẻ, khơi gợi cho trẻ kể lại   một cách tự  nhiên, nhẹ  nhàng, không bắt buộc trẻ  kể  khi trẻ  không thích. Hay  khi trẻ  lúng túng, không tự  tin, tôi có thể  khơi gợi giúp trẻ  nhớ  và kể  lại câu   chuyện của mình theo trình tự bằng cách đặt câu hỏi gợi ý. Khi trẻ trả lời là lúc   trẻ  luyện các câu nói biểu đạt sự  hiểu biết, suy nghĩ của mình về  câu chuyện  định kể. Giáo viên là người cần trò chuyện với trẻ  về  những sự  kiện, tình  huống đó. Khơi gợi những tình tiết và vốn từ  lien quan đến tên gọi, đặc điểm,  hành động của nhân vật, nơi xảy ra sự kiện, thời điểm…Sau đó, cô cùng trẻ đặt   12
  17. tên cho câu chuyện trẻ  vừa kể. Sau khi trẻ  kể xong, tôi cho các bạn trong lớp   nêu cảm nhận về câu chuyện của các bạn vừa kể. Mọi câu chuyện của trẻ đều  cần được cô giáo khen ngợi, động viên. Tiếp tục động viên trẻ  quan sát những  sự kiện, tình huống gần gũi hàng ngày để trẻ tập kể ở những hoạt động sau.                 Buổi tham quan dã ngoại Hoạt động lễ hội                   Sinh nhật gia đình Chuyến du lịch gia đình           Ví dụ: Năm học vừa rồi, Trường chúng tôi đã tổ  chức “Hội chợ  xuân”.  Sau hoạt động chung của toàn trường,  ở  lớp tôi đã tổ  chức một cuộc thi kể  chuyện theo kinh nghiệm với chủ đề: “Lễ hội mùa xuân” bằng cách khơi gợi lại  những  ấn tượng đẹp cho trẻ. Lớp tôi đã có một hoạt động hết sức ý nghĩa và   hiệu quả. Và đây là thành quả của lớp tôi: Cháu Phương Thảo đã kể thành một   câu chuyện như  sau: “Mùa xuân thật là đẹp, em rất vui và nhớ  mãi lễ  hội mùa  xuân của chúng em. Sân trường tràn ngập sắc xuân với hoa mai vàng rực rỡ, hoa  đào hồng tươi. Những câu đối đỏ  tràn ngập sân trường. Các cô giáo tất bật  chuẩn bị  những gian hàng với nhiều món ăn hấp dẫn. Khi tham gia lễ  hội em   được thưởng thức các món ăn, được xem các tiết mục văn nghệ  đặc sắc và   được chơi những trò chơi dân gian hấn dẫn, nào là tô tượng, nào là bắt vịt…Lễ  13
  18. hội mùa xuân mãi là kỷ  niệm đẹp trong lòng em. Em thật hạnh phúc khi được  tham gia vào lễ hội”. Hình ảnh Hội xuân ­ Trường mầm non Hoa Sen         Video cháu Phương Thảo lớp MG lớn C kể chuyện về “Lễ hội mùa  xuân” 1.3. Kể chuyện bằng đồ vật            Kể chuyện bằng đồ vật là trẻ sử  dụng các đồ  vật, đồ  chơi theo ý thích   của mình như: Gấu, búp bê. Hay là các sản phẩm mà trẻ vẽ, nặn, xé dán… hoặc   tận dụng các hình ảnh trên họa báo, sách cũ…để tạo thành các nhân vật trong trí  tưởng tượng của trẻ. Kể  chuyện bằng đồ  vật giúp trẻ phát triển khả  năng tri  giác, tư  duy, phát triển lời nói tích cực, khả  năng diễn đạt rõ ràng mạch lạc.   Thông qua đó, trẻ rèn luyện được cách phát âm đúng, cách sử dụng câu, diễn đạt  14
  19. ý một cách logic, khả năng xử lý tình huống của trẻ sẽ tốt hơn.            Tôi đã hướng dẫn trẻ sử dụng các tình huống chơi hoặc tình huống mới   lạ, hấp dẫn, giàu cảm xúc để  thu hút sự  chú ý, hứng thú của trẻ. Trò chuyện,   đàm thoại và sử  dụng câu hỏi gợi mở giúp trẻ  quan sát có chủ  định, thấy được  các đặc điểm nổi bật của đồ  vật, đồ  chơi. Các câu hỏi gợi mở  cho trẻ  cần   hướng trẻ suy nghĩ về bố cục, ý tưởng, dàn ý, nội dung câu chuyện sẽ kể, mối  lien hệ  giữa các nhân vật trong câu chuyện. Nếu trẻ  gặp khó khăn khi đặt lời   kể, tôi sử dụng các câu hỏi gợi ý để hỗ trợ trẻ. Ví dụ: “Hai chú gấu đang đi thì   nhìn thấy gì?”. Sau đó, giúp trẻ ghép các câu trả lời vào thành một câu chuyện và   cho trẻ đặt tên câu chuyện của mình.            Ví dụ 1: Trẻ có thể sử dụng các đồ dùng đồ  chơi trong lớp. Hoặc là tôi   cho trẻ đưa đồ  chơi ở nhà lên lớp để  trẻ  kẻ  cho các bạn cùng nghe về  đồ  chơi   của mình. Cháu Khánh My đã kể câu chuyện “Búp bê Elsa” như sau: “Đây là búp  bê Elsa của mình. Mình thích nhất là búp bê. Mỗi ngày, mình thường thay quần  áo cho bạn búp bê, chải và tết tóc thật gọn gàng. Mình hay kể cho búp bê về các   câu chuyện thật vui khi được đi học. Buổi tối mình thường ngủ với bạn búp bê.   Búp bê là người bạn thân thiết của  mình đấy. Hình ảnh: Cháu Khánh My kể chuyện về búp bê             Ví dụ 2: Cũng là với búp bê trên tay, Cháu Bảo Ngọc lại có cách kể khác   như sau: “Sáng nay mẹ Ngọc phải đi chợ, trước khi đi mẹ dặn Ngọc phải trông  em cho mẹ, về mẹ sẽ có thưởng. Ngọc ở nhà nghe lời mẹ dặn và trông  em. Một  lúc sau, thấy em bỗng khóc rất nhiều, Ngọc không biết làm sao cả, chạy lấy đồ  chơi cho em, nhưng em vẫn không ngừng khóc. Nghĩ một lúc, Ngọc chạy nhanh  15
  20. đến lấy bình sữa cho em bé uống, thế là em bé không khóc nữa rồi, mà còn ngủ  rất say khi mẹ về. Mẹ đi chợ về, nghe Ngọc kể lại mẹ rất khen ngợi Ngọc, xoa   đầu con và thường cho Ngọc một con búp bê thật là xinh xắn”. Hình ảnh: Cháu Bảo Ngọc kể chuyện về búp bê            Không chỉ với một đồ chơi, mà tôi còn cho trẻ lựa chọn nhiều đồ dùng đồ  chơi có sẵn  ở  trong lớp, hay  ở  nhà, để  tạo nên các nhân vật khác nhau và sử  dụng các đồ chơi đó thành các nhân vật trong một câu chuyện theo ý tưởng của   trẻ.            Ví dụ 3: Với rất nhiều đồ chơi trong lớp: Cốc nước, bánh rán, dưa hấu..   cháu Khả Hân đã kể thành câu chuyện “Ai tham ăn nhất”: “Một hôm hai anh em  Khánh và Khoa đi chơi đá bóng, vì mãi ham chơi nên hai anh em không nghe mẹ  gọi về ăn, mãi đến trưa muộn mới về nhà. Đói quá, Khánh chạy thật nhanh vào  bàn lấy nước uống, rồi tiếp đến lấy bánh rán mẹ để ở trên bàn ăn ngấu nghiến   và nuốt thật nhanh, sau đó lại thấy đĩa dưa đỏ  trong bếp, Khánh lấy  dưa ăn hết  cả đĩa. Vì mãi ham ăn, không để phần cho em, nên Khánh đã bị đau bụng”. 16
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2