Vietnam Competitiveness Initiative
SÖÍ TAYSÖÍ TAY
CÖNG NGHÏÅ THÖNG TIN
VAÂ TRUYÏÌN THÖNG
CHO DOANH NGHIÏÅPCHO DOANH NGHIÏÅP
SÖÍ TAY
CÖNG NGHÏÅ THÖNG TIN
VAÂ TRUYÏÌN THÖNG
cho doanh nghiïåp
i
MUÅC LUÅC
Múã àêìu: Cuöën Söí tay naây duâng cho ai? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .1
Cêëu truác cuãa Söí tay . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. 3
Hònh thûác trònh baây . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .4
Noái thïm vïì caách àoåc . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .5
Phêìn 1:Cöng nghïå thöng tin vaâ ûáng duång CNTT trong doanh
nghiïåp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .7
Chûúng 1:Cöng nghïå thöng tin laâ gò? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .9
Chûúng 2:Chiïën lûúåc vaâ caác nguyïn tùæc cú súã vïì àêìu tû CNTT
cuãa doanh nghiïåp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .27
Phêìn 2: Caác giai àoaån àêìu tû cho CNTT cuãa doanh nghiïåp. . .43
Chûúng 3:Àêìu tû cú súã vïì CNTT . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .45
Chûúng 4:Àêìu tû CNTT àïí nêng cao hiïåu quaã hoaåt àöång . . . .55
Chûúng 5:Caác hïå thöëng thöng tin quaãn lyá tñch húåp . . . . . . . . . .73
Chûúng 6:Àêìu tû CNTT àïí biïën àöíi doanh nghiïåp, taåo lúåi thïë . .
caånh tranh quöëc tïë. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .95
Phêìn 3: Möåt söë vêën àïì vïì quaãn lyá CNTT trong doanh nghiïåp .109
Chûúng 7:Vêën àïì quaãn lyá ûáng duång CNTT vaâ quaãn trõ dûå aán HTTT
trong doanh nghiïåp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .111
Giaãi thñch thuêåt ngûä vaâ khaái niïåm . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .135
Danh muåc cêu hoãi vaâ caác muåc nöåi dung theo tûâng chûúng . .147
Àïí chuêín bõ cho Höåi thaão Quöëc gia vïì Cöng nghïå Thöng tin vaâ Truyïìn thöng (CNTT-
TT) lêìn thûá II vúái chuã àïì “ÛÁng duång CNTT-TT trong caác doanh nghiïåp” taåi Àaâ
Nùéng vaâo thaáng 8-2004, Ban Chó àaåo Quöëc gia vïì Cöng nghïå Thöng tin (Ban Chó
àaåo QG) àaä töí chûác khaão saát 217 doanh nghiïåp Nhaâ nûúác vïì tònh hònh ûáng duång cöng nghïå
thöng tin (CNTT).Àiïìu tra àûúåc tiïën haânh taåi 11 Töíng Cöng ty 91,22 Töíng Cöng ty 90,37
Töíng Cöng ty coá caác àún võ thaânh viïn,96 Cöng ty àöåc lêåp,vaâ caác Cöng ty trûåc thuöåc caác
Töíng Cöng ty 90,91 khaác.Kïët quaã cho thêëy 85% söë doanh nghiïåp àûúåc khaão saát àaä coá ûáng
duång CNTT trong quaãn lyá,saãn xuêët vaâ kinh doanh.Phêìn lúán söë 15% coân chûa ûáng duång àïìu
coá nhu cêìu ûáng duång CNTT, nhûng chûa triïín khai àûúåc vò chûa coá nhên viïn àuã trònh àöå
quaãn lyá,khai thaác (khoaãng 50%), do khoá khùn vïì taâi chñnh (18%), phuå thuöåc vaâo quyïët àõnh
cuãa cöng ty meå (9%),do khöng böë trñ àûúåc lao àöång döi ra khi ûáng duång CNTT (5%), hoùåc
do caác lyá do khaác (5%). Söë doanh nghiïåp thêëy chûa cêìn thiïët ûáng duång CNTT chiïëm 14%.
Vïì hiïåu quaã ûáng duång CNTT, 82% söë doanh nghiïåp àûúåc àiïìu tra cho rùçng CNTT àaä giuáp
hoå trong viïåc tùng nùng suêët lao àöång,61% - tùng chêët lûúång saãn phêím,64% - tùng khaã nùng
caånh tranh,9% - trong viïåc àûa laåi caác hiïåu quaã khaác.Tuy nhiïn,chó coá 12% caác doanh nghiïåp
sûã duång caác phêìn mïìm quaãn lyá taác nghiïåp (83% trong söë àoá laâ quaãn lyá taâi chñnh).Trong söë
14% doanh nghiïåp caãm thêëy CNTT chûa mang laåi hiïåu quaã thûåc sûå, 40% cho rùçng CNTT
laâm tùng thïm chi phñ khöng cêìn thiïët1.
Möåt nùm sau cuöåc àiïìu tra nhùçm vaâo caác doanh nghiïåp lúán noái trïn,VNCI àaä tiïën haânh möåt
cuöåc àiïìu tra khaác vïì ûáng duång CNTT-TT, hûúáng vaâo möåt nhoám caác doanh nghiïåp vûâa vaâ
nhoã laâ caác doanh nghiïåp traái cêy Viïåt Nam.Àaä àiïìu tra 206 doanh nghiïåp (trang traåi/tröìng
troåt, thu mua, chïë biïën, àoáng goái/vêån chuyïín) trïn 34 tónh thaânh (trong àoá 42% coá doanh
thu trïn 10 tyã àöìng, vaâ 68% coá nhiïìu hún 1 chûác nùng kinh doanh). Kïët quaã cho thêëy 91%
caác doanh nghiïåp naây àaä coá sûã duång maáy tñnh,76% coá kïët nöëi Internet.Vïì lúåi ñch cuãa CNTT-
TT, 81% doanh nghiïåp cho rùçng ûáng duång CNTT-TT giuáp liïn laåc nhanh hún, giaãm ruãi ro
thöng tin,54% - giaãm chi phñ,48% - tùng nùng suêët,44% - tùng khaách haâng,37% - tùng doanh
thu/lúåi nhuêån, 34% - tùng chêët lûúång marketing, 30% - taåo doâng thöng tin quaãn lyá töët hún,
22% - tùng chêët lûúång saãn phêím,v.v.,vaâ chó coá 1% cho rùçng ñt taác duång, chó laâm tùng chi phñ.
SÖÍ TAY CÖNG NGHÏÅ THÖNG TIN VAÂ TRUYÏÌN THÖNG CHO DOANH NGHIÏÅP 1
Múã àêìu:
CUÖËN SÖÍ TAY NAÂY
DUÂNG CHO AI?
_____
1 Theo Baáo caáo cuãa Ban Chó àaåo Quöëc gia vïì CNTT taåi Höåi thaão Quöëc gia vïì CNTT-TT lêìn thûá II vúái chuã àïì
“ÛÁng duång CNTT - TT trong caác Doanh nghiïåp”, Àaâ Nùéng,thaáng 8-2004
Vïì phêìn mïìm ûáng duång, àaåi àa söë (trïn 90%) laâ duâng caác phêìn mïìm soaån thaão vùn baãn vaâ
baãng tñnh, coân Internet chuã yïëu àûúåc duâng àïí quaãng caáo/marketing vïì saãn phêím, dõch vuå
(100%) vaâ tòm hiïíu thöng tin (91%).Vïì caác khoá khùn trong àêìu tû vaâ ûáng duång CNTT,74%
yá kiïën nïu khoá khùn vïì taâi chñnh,62% - nhên viïn khöng coá khaã nùng vêån haânh, 26% - thiïëu
thöng tin vïì saãn phêím vaâ dõch vuå thöng tin, v.v. Chó coá 3% khöng muöën thay àöíi quy trònh
vaâ thoái quen laâm viïåc hiïån taåi2.
Caác söë liïåu àiïìu tra trïn àêy phaãn aánh möåt thûåc tïë laâ:tuyïåt àaåi àa söë caác doanh nghiïåp Viïåt
Nam (85% trong àiïìu tra cuãa Ban Chó àaåo QG vaâ 91% trong àiïìu tra cuãa VNCI) àaä coá ûáng
duång CNTT trong caác hoaåt àöång cuãa mònh,vaâ phêìn lúán doanh nghiïåp àïìu nhêån thêëy caác ñch
lúåi do cöng viïåc naây mang laåi. Chó coá rêët ñt doanh nghiïåp cho rùçng khöng cêìn hoùåc khöng
muöën aáp duång CNTT.Tuy nhiïn,phêìn lúán caác ûáng duång coân úã mûác phöí cêåp (90% hoùåc hún
laâ caác ûáng duång vùn phoâng vaâ duâng Internet àïí quaãng caáo vaâ tra cûáu thöng tin), viïåc duâng
CNTT-TT trong caác hoaåt àöång nghiïåp vuå vaâ quaãn lyá doanh nghiïåp coân thêëp. Caác àiïìu tra
cuäng cho thêëy möåt khoá khùn lúán cuãa caác doanh nghiïåp laâ vïì nhên lûåc trong sûã duång CNTT
(tûúng ûáng laâ 50% vaâ 62% trong hai kïët quaã àiïìu tra).
Nhû vêåy,caác doanh nghiïåp Viïåt Nam àaä bùæt àêìu nhêån thûác àûúåc vai troâ cuãa CNTT-TT,vaâ àaä
àêìu tû cho caác ûáng duång naây.Tònh hònh ûáng duång thay àöíi khaá nhanh, khöng chó trong xu
hûúáng súám khai thaác caác dõch vuå do Internet mang laåi, maâ caã trong caác ûáng duång quaãn lyá
doanh nghiïåp. Nïëu trong Höåi thaão Àaâ Nùéng, caác ûáng duång töíng húåp nhû ERP múái bùæt àêìu
àûúåc giúái thiïåu,thò hiïån nay möåt trong caác chuã àïì maâ giúái chuyïn mön vaâ caác doanh nghiïåp
quan têm nhêët àaä laâ:choån lûåa vaâ triïín khai ûáng duång ERP taåi Viïåt Nam nhû thïë naâo.Liïåu àêy
coá phaãi chó laâ chuyïån “thúâi thûúång” hay khöng, vaâ àïí ûáng duång caác hïå thöëng loaåi àoá, phaãi
thay àöíi caác quy trònh cuãa doanh nghiïåp trûúác, hay cûá ûáng duång chuáng röìi thay àöíi doanh
nghiïåp theo?
Coá thïí noái trïn thûåc tïë àêìu tû cho CNTT-TT hiïån nay àang laâ möåt muåc thûúâng trûåc trong
chûúng trònh nghõ sûå cuãa nhiïìu doanh nghiïåp,nhûng laâm sao àïí viïåc àêìu tû vaâ triïín khai caác
ûáng duång CNTT naây àûúåc nhõp nhaâng vúái sûå phaát triïín cuãa doanh nghiïåp, phuåc vuå coá hiïåu
quaã cho cöng viïåc kinh doanh cuãa doanh nghiïåp, thò khöng phaãi moåi àiïìu àïìu saáng toã.
Cuöën Söí tay naây coá muåc àñch giuáp caác Giaám àöëc vaâ caác nhaâ quaãn lyá doanh nghiïåp khaác àõnh
hûúáng trong viïåc tiïëp cêån möåt caách thûåc tïë vaâ coá hïå thöëng vïì CNTT,vaâ vïì vêën àïì àêìu tû
cho CNTT phuåc vuå caác muåc tiïu kinh doanh cuãa mònh.
Söí tay seä cung cêëp nhûäng kiïën thûác cú baãn vaâ thiïët thûåc vïì CNTT, cuäng nhû vïì caách thûác
àêìu tû vaâ quaãn lyá dûå aán àêìu tû vïì CNTT nhùçm tûâng bûúác nêng cao hiïåu quaã kinh doanh,
hún thïë nûäa,àïí giaânh lúåi thïë caånh tranh trong möi trûúâng toaân cêìu hoaá maånh meä hiïån nay.
Noá hûúáng túái viïåc hònh thaânh möåt “khung tri thûác” maâ möåt nhaâ kinh doanh chuyïn nghiïåp
cêìn coá vïì CNTT vaâ ûáng duång trong doanh nghiïåp. Khung naây bao göìm:
• Cöng nghïå thöng tin: Caác cöng nghïå vïì phêìn cûáng, phêìn mïìm, viïîn thöng, quaãn
trõ CSDL,vaâ caách thûác chuáng tûúng taác trong quaá trònh kinh doanh hiïån taåi.
2 SÖÍ TAY CÖNG NGHÏÅ THÖNG TIN VAÂ TRUYÏÌN THÖNG CHO DOANH NGHIÏÅP
_____
2 Theo Baáo caáo cuãa VNCI “Taåo ra möåt chu trònh húåp lyá” taåi Höåi thaão“Phaát triïín ûáng duång CNTT trong ngaânh
traái cêy Viïåt Nam.”,Tp.Höì Chñ Minh, thaáng 7- 2005.