BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2
-------------------------
BỒI DƯỠNG NGHIỆP VỤ SƯ PHẠM
CHUYÊN ĐỀ
RÈN LUYỆN NGHIỆP VỤ SƯ PHẠM
(Tài liệu bồi dưỡng Nghiệp vụ sư phạm dành cho người có bằng cử nhân
có nguyện vọng trở thành giáo viên THCS/THPT)
HÀ NỘI, 2021
HỌC PHẦN NGHIỆP VỤ SƯ PHẠM
Mã số: A7
Loại học phần: bắt buộc
Số tín chỉ: 03 (0,3)
Tổng số tiết quy chuẩn: 90
- Lí thuyết: 0 tiết
- Thực hành, bài tập, thảo luận: 90 tiết
- Tự học, tự nghiên cứu: 90 tiết
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
Viết tắt Viết đầy đủ
CNTT Công nghệ thông tin
GV Giáo viên
HĐ Hoạt động
HS Học sinh
NVSP Nghiệp vụ sư phạm
NXB Nhà xuất bản
QĐ Quyết định
VB Văn bản
MỤC LỤC
Chương 1. NHỮNG VẤN ĐỀ LÍ LUẬN CHUNG...................................................................1
1.1. Rèn luyện NVSP.....................................................................................................1
1.1.1. Khái niệm..............................................................................................................1
1.1.2. Nội dung cơ bản rèn luyện NVSP.........................................................................1
Chương 2. KĨ NĂNG ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG DẠY HỌC............4
2.1. Kĩ năng tìm kiếm, xử lí và chọn lọc thông tin giáo dục...........................................4
2.1.1. Các công cụ tìm kiếm, xử lí thông tin giáo dục....................................................4
2.1.2. Kĩ năng tìm kiếm, xử lí và chọn lọc các thông tin giáo dục..................................5
2.2. Kĩ năng sử dụng các ứng dụng CNTT trong dạy học..............................................7
2.2.1. Tạo các tài liệu phục vụ công tác dạy học với Microsoft Word............................7
2.3. Quản lí không gian học tập kết hợp.......................................................................10
2.3.1. Khai thác nền tảng học trực tuyến Zoom............................................................10
2.3.2. Tạo môi trường học tập tương tác trong lớp học.................................................11
2.3.3. Lưu trữ, chia sẻ thông tin trên Internet và quản lí hồ sơ dạy học........................11
Chương 3. KĨ NĂNG SỬ DỤNG NGÔN NGỮ NÓI, THUYẾT TRÌNH.....................................14
3.1. Ý nghĩa, vai trò của việc rèn luyện kĩ năng sử dụng ngôn ngữ nói, thuyết trình...14
3.2. Rèn luyện kĩ năng sử dụng ngôn ngữ nói, thuyết trình..........................................15
3.2.1. Yêu cầu cơ bản....................................................................................................15
3.2.2. Quy trình rèn luyện............................................................................................16
3.2.3. Tiêu chí đánh giá bài thuyết trình........................................................................18
3.3. Kĩ năng thuyết trình hiệu quả.................................................................................19
3.3.1. Sử dụng ngôn ngữ cơ thể.....................................................................................19
3.3.2. Sử dụng các phương tiện hỗ trợ thuyết trình......................................................22
Chương 4. KĨ NĂNG VIẾT, TRÌNH BÀY BẢNG.................................................................24
4.1. Vai trò, ý nghĩa của rèn luyện kĩ năng viết, trình bày bảng...................................24
4.2. Rèn luyện kĩ năng viết, trình bày bảng..................................................................24
4.2.1. Rèn luyện kĩ năng viết.........................................................................................24
4.2.2. Rèn luyện kĩ năng trình bày bảng........................................................................27
4.2.3. Các yêu cầu khi viết, trình bày bảng...................................................................28
Chương 5. KĨ NĂNG SỬ DỤNG PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC.................................................30
5.1. Hệ thống các thiết bị dạy học................................................................................30
5.1.1. Hệ thống các thiết bị dạy học..............................................................................30
5.1.2. Chuẩn kết nối các thiết bị dùng chung trong dạy học.........................................31
5.2. Rèn luyện kĩ năng sử dụng phương tiện dạy học..................................................34
5.2.1. Nguyên tắc chung................................................................................................34
5.2.2. Quy trình thực hiện khi lắp đặt, kết nối và sử dụng các thiết bị dạy học............35
5.2.3. Kết nối, sử dụng thiết bị dạy học.........................................................................36
TÀI LIỆU THAM KHẢO.............................................................................................40
Chương 1
NHỮNG VẤN ĐỀ LÍ LUẬN CHUNG
Mục tiêu
Hiểu, lí giải, phân tích, trình bày được cơ sở khoa học của việc rèn luyện nghiệp vụ
sư phạm; xác định được những nội dung các kĩ năng, quy trình rèn luyện nghiệp vụ sư
phạm trong đào tạo giáo viên
Biết vận dụng những vấn đề lí thuyết về kĩ năng nghề nghiệp vào thực hành rèn
luyện nghiệp vụ sư phạm
Nâng cao tinh thần trách nhiệm, tự học và chủ động, sáng tạo trong quá trình học
tập và rèn luyện.
Nội dung
1.1. Rèn luyện NVSP
1.1.1. Khái niệm
Theo Từ điển Tiếng việt, “nghiệp vụ” là “công việc chuyên môn của một
nghề”1 và “Sư phạm” là “khoa học về giảng dạy và giáo dục trong nhà trường”2
Như vậy, “nghiệp vụ sư phạm” là “hệ thống các năng lực sư phạm và phẩm
chất cần thiết nhằm thực hiện có hiệu quả hoạt động giáo dục, dạy học và tự hoàn
thiện”3; “là công việc thuộc chuyên môn riêng của nghề dạy học – nghề giáo viên; là
khả năng lao động sư phạm của người giáo viên trên cơ sở vận dụng kiến thức, kĩ
năng, tình cảm và thái độ đối với nghề dạy học”4.
“Rèn luyện NVSP” là toàn bộ quá trình “luyện tập” thường xuyên, liên tục để
đạt được những yêu cầu về phẩm chất và năng lực của một người giáo viên ở nhà
trường phổ thông. Đó thực chất là quá trình tự học tập, tự bồi dưỡng, tự rèn luyện của
sinh viên dưới sự hướng dẫn của giảng viên. Thông qua đó, hình thành và phát triển hệ
thống kĩ năng nghề nghiệp; trang bị cho sinh viên sư phạm những kĩ năng nghề nghiệp
cần và đủ.
1.1.2. Nội dung cơ bản rèn luyện NVSP
Năng lực nghê nghiệp của GV phổ thông bao gồm: năng lực tìm hiểu đối tượng
và môi trường giáo dục; năng lực dạy học; năng lực giáo dục; năng lực hoạt động
chính trị, xã hội; năng lực phát triển nghề nghiệp. Trong hệ thống các năng lực trên,
năng lực dạy học và năng lực giáo dục được xác định là năng lực cốt lõi trong rèn
luyện NVSP đối với sinh viên sư phạm. Cụ thể:
-Kĩ năng ứng dụng CNTT trong dạy học. Đây là kĩ năng giúp sinh viên biết vận
dụng những vấn đề lí thuyết vào thực hành tìm kiếm, xử lý, và chọn lọc thông tin giáo
1 Hoàng Phê (chủ biên) (2007), Từ điển Tiếng Việt, NXB Đà Nẵng, tr.1055
2 Hoàng Phê (chủ biên) (2007), Từ điển Tiếng Việt, NXB Đà Nẵng, tr. 1353
3 Đào Thị Oanh (chủ biên, 2016), Năng lực nghề nghiệp giảng viên ĐHSP, NXB ĐHSP, tr.38
4 NGuyễn Thế Bình (chủ biên, 2020), Rèn luyện kĩ năng nghiệp vụ sư phạm trong đào tạo giáo viên, NXB
ĐHSP, tr.14
1