TÀI LI U H C T P “NGH THU T LÃNH Đ O”Ệ Ọ Ậ Ệ Ậ Ạ
PH N 1 : VAI TRÒ C A NHÀ L NH Đ OẦ Ủ Ả Ạ
I. LÃNH Đ O LÀ GÌẠ ?
- Lãnh đ o là quá trình nhà qu n tr tác đ ng đ n nh ng ng i lao đ ngạ ả ị ộ ế ữ ườ ộ
v i nh ng đ ng c khác nhau c a h đ sao cho h không ch tuân th cácớ ữ ộ ơ ủ ọ ể ọ ỉ ủ
m nh l nh mà còn t nguy n và nhi t tình ph n đ u th c hi n công vi cệ ệ ự ệ ệ ấ ấ ự ệ ệ
đ đ t đ c các m c tiêu c a doanh nghi p.ể ạ ượ ụ ủ ệ
- Hi u c th , lãnh đ o la s ch d n , ra l nh , đ ng viên , khuy n khíchể ụ ể ạ ự ỉ ẫ ệ ộ ế
, thúc nay và ph i h p ho t đ ng c a ng i lao đ ng sao cho h th c hi nố ợ ạ ộ ủ ườ ộ ọ ự ệ
đ c m c tiêu đã xác đ nh.ượ ụ ị
- Lãnh đ o là m t ph n c a qu n tr nh ng không ph i là t n b vi cạ ộ ầ ủ ả ị ư ả ồ ộ ệ
qu n tr . M t nhà qu n tr gi i ch c ch n ph i là nhà lãnh đ o gi i choả ị ộ ả ị ỏ ắ ắ ả ạ ỏ
nên ng i ta th ng coi Lãnh đ o và qu n tr là gi ng nhau.ườ ườ ạ ả ị ố
- Qu n tr là ngh thu t khi n cho công vi c thông qua ng i khác, cònả ị ệ ậ ế ệ ườ
lãnh đ o là tác đ ng đ n ng i khác đ h làm t t công vi c đ c giao ,ạ ộ ế ườ ể ọ ố ệ ượ
h ng t i m c tiêu c a t ch c, cho nên lãnh đ o g n li n v i đ ng viênướ ớ ụ ủ ổ ứ ạ ắ ề ớ ộ
và truy n thông.ề
II . VAI TRÒ C A LÃNH Đ O TRONG T CH C: Ủ Ạ Ổ Ứ
1. Lãnh đ o làm cho ho t đ ng t p th có ý nghĩa, đi u khi n t p th t iạ ạ ộ ậ ể ề ể ậ ể ớ
m c tiêu chung.ụ
2 . T o môi tr ng ho t đ ng phù h p trong t p th .ạ ườ ạ ộ ợ ậ ể
3 . Có vai trò g n k t con ng i v i con ng i, con ng i v i công vi c ắ ế ườ ớ ườ ườ ớ ệ
4 . Có vai trò d n đ u, h ng c c u t ch c … theo đ nh h ng đã đẫ ầ ướ ơ ấ ổ ứ ị ướ ề
ra.
5 . Có vai trò đ i di n.ạ ệ
PH N IIẦ : VAI TRÒ C A NHÀ LÃNH Đ OỦ Ạ
“M t dàn nh c c n ph i có m t nh c tr ng”(Các Mác)ộ ạ ầ ả ộ ạ ưở
Trên th c t chúng ta th ng th y ng i lãnh đ o là ng i đ ng đ u m tự ế ườ ấ ườ ạ ườ ứ ầ ộ
t ch c hay m t nhóm ng i có kh năng đi u khi n m i ho t đ ng c a m t tổ ứ ộ ườ ả ề ể ọ ạ ộ ủ ộ ổ
ch c (hay m t nhóm) và đ a c t ch c y đ n sứ ộ ư ả ổ ứ ấ ế nghi p dã đ c giao phóự ệ ượ .
Ng i lãnh đ o và qu n lý nh h th n kinh trung ng trong m t c th cóườ ạ ả ư ệ ầ ươ ộ ơ ể
nhi m v c m nh n đ c các ph n ng bên ng i, th y đ c và nghĩ ra đ cệ ụ ả ậ ượ ả ứ ồ ấ ượ ượ
nh ng gi i pháp t i u đ đi u khi n các b ph n khác trong c th , đ c thữ ả ố ư ể ề ể ộ ậ ơ ể ể ơ ể
Trang 3
TÀI LI U H C T P “NGH THU T LÃNH Đ O”Ệ Ọ Ậ Ệ Ậ Ạ
đó t n t i và phát tri n. Vì v y vai trò c a nhà lãnh đ o trong t ch c c c kỳồ ạ ể ậ ủ ạ ổ ứ ự
quan tr ng.ọ
Vào th p niên 1970, Henry Mintzbezg đã nhhiên c u m t cách c n th n vàậ ứ ộ ẩ ậ
đã đ a ra k t lu n r ng các nhà qu n tr th c hi n 10 vai trò khác nhau trong 3ư ế ậ ằ ả ị ự ệ
nhóm và r t liên quan nhau: vai trò quan h v i con ng i, vai trò thông tin, và cácấ ệ ớ ườ
vai trò quy t đ nh.ế ị
1.Vai trò quan h v i con ng i:ệ ớ ườ
S ng và làm vi c trong m t t ch c m i cá nhân th ng có các quan hố ệ ộ ổ ứ ọ ườ ệ
ch t ch và m t thi t v i nhau, nh ng v i tính cách là nhà qu n tr h th ng cóặ ẽ ậ ế ớ ư ớ ả ị ọ ườ
nh ng vai trò c b n sau:ữ ơ ả
- Vai trò đ i di n hay t ng tr ng có tính ch t nghi l trong t ch c.ạ ệ ượ ư ấ ễ ổ ứ
- Vai trò liên h , quan h v i ng i khác, trong hay ng i t ch c, đ nh m gópệ ệ ớ ườ ở ồ ổ ứ ể ằ
ph n h n thành công vi c đ c giao cho đ n v c a h .ầ ồ ệ ượ ơ ị ủ ọ
2. Vai trò thông tin:
Th i đ i ờ ạ
ngày nay là th i đ i bùng n thông tin, thông tin đ c xem là ngu n l c cănờ ạ ổ ượ ồ ự
b n m i t ch c, doanh nghi p. Các ho t đ ng v qu n tr ch th c s có cả ở ọ ổ ứ ệ ạ ộ ề ả ị ỉ ự ự ơ
s khoa h c và có hi u qu khi nó đ c x lý, đ c th c thi trên c s các thôngở ọ ệ ả ượ ử ượ ự ơ ở
tin chính xác, đ y đ và k p th i. Thông tin không ch c n cho các nhà lãnh đ oầ ủ ị ờ ỉ ầ ạ
mà chính b n thân h cũng gi nh ng vai trò c c kỳ quan tr ng trong lĩnh v cả ọ ữ ữ ự ọ ự
này. Nghiên c u v vai trò thông tin c a các nhà lãnh đ o chúng ta th y:ứ ề ủ ạ ấ
Tr c h t, nhà lãnh đ o có vai trò thu th p và ti p nh n các thông tin liên quanướ ế ạ ậ ế ậ
đ n t ch c và đ n ho t đ ng c a đ n v .ế ổ ứ ế ạ ộ ủ ơ ị
Nhà lãnh đ o đ m nhi m vai trò thu th p b ng cách th ng xuyên xem xét,ạ ả ệ ậ ằ ườ
phân tích b i c nh xung quanh t ch c đ nh n ra nh ng tin t c, nh ng ho tố ả ổ ứ ể ậ ữ ứ ữ ạ
đ ng và nh ng s ki n có th đem l i c h i t t hay s đe d a đ i v i ho tộ ữ ự ệ ể ạ ơ ộ ố ự ọ ố ớ ạ
đ ng c a t ch c. Công vi c này đ c th c hi n qua vi c đ c báo chí, văn b nộ ủ ổ ứ ệ ượ ự ệ ệ ọ ả
và qua trao đ i, ti p xúc v i m i ng i v.v.ổ ế ớ ọ ườ
- Vai trò thhông tin th hai c a nhà lãnh đ o là ph bi n nhũng thông tin liênứ ủ ạ ổ ế
h đ n ng i có liên quan, có th là thu c c p, ng i đ ng c p hay th ng c p.ệ ế ườ ể ộ ấ ườ ồ ấ ượ ấ
Trang 4
TÀI LI U H C T P “NGH THU T LÃNH Đ O”Ệ Ọ Ậ Ệ Ậ Ạ
- Vai trò thông tin sau cùng mà nhà lãnh đ o ph i đ m nhi m là vai trò c aạ ả ả ệ ủ
ng i thay m t t ch c đ cung c p thông tin cho các b ph n trong cùng m tườ ặ ổ ứ ể ấ ộ ậ ộ
đ n v , hay cho các c quan bên ng i. M c tiêu c a s thay m t phát bi u nay làơ ị ơ ồ ụ ủ ự ặ ể
có th đ gi i thích, b o v hay tranh th thêm s ng h cho t ch c.ể ể ả ả ệ ủ ợ ủ ộ ổ ứ
3. Vai trò quy t đ nh.ế ị
Lo i vai trò cu i cùng c a nhà lãnh đ o g m b n vai trò:ạ ố ủ ạ ồ ố
- Vai trò ch trì xu t hi n khi nhà lãnh đ o tim cách c i ti n ho t đ ng c a tủ ấ ệ ạ ả ế ạ ộ ủ ổ
ch c. M c đích c a vai trò này là t o ra nh ng chuy n bi n t t h n trong đ n v .ứ ụ ủ ạ ữ ể ế ố ơ ơ ị
Vi c này có th th c hi n b ng cách áp d ng m t k thu t m i vào m t tìnhệ ể ự ệ ằ ụ ộ ỹ ậ ớ ộ
hu ngc th , ho c nâng c p đi u ch nh m t k thu t m i đang áp d ng v.v.ố ụ ể ặ ấ ề ỉ ộ ỹ ậ ớ ụ
- Các tình hu ng r i ro, s c , xáo tr n b t ng v.v… là nh ng đi u khôngố ủ ự ố ộ ấ ờ ữ ề
tránh kh i. Trong vai trò ng i gi i quy t xáo tr n, nhà lãnh đ o là ng i ph iỏ ườ ả ế ộ ạ ườ ả
k p th i đ i phó v i nh ng bi n c b t ng nh m đ a t ch c s m tr l i s nị ờ ố ớ ữ ế ố ấ ờ ằ ư ổ ứ ớ ở ạ ợ ổ
đ nh. So v i các vai trò khác thì vai trò này chi m v trí u tiên h n trong cácị ớ ế ị ư ơ
quy t đ nh mà nhà lãnh đ o c n ph i gi i quy t. Khi m t c máy ch y u bế ị ạ ầ ả ả ế ộ ỗ ủ ế ị
h ng, khi ngu n đi n b cúp, khi khách hàng ch y u đ t ng t không mua hàngỏ ồ ệ ị ủ ế ọ ộ
n a, khi m t hàng kinh doanh đ t nhiên bán khá ch y v.v… Đó là nh ng y u tữ ặ ộ ạ ữ ế ố
có th gây ra s xáo tr n. ể ự ộ
- Vai trò c a các nhà lãnh đ o trong các tình hu ng này là ph i nhanh nh y, k pủ ạ ố ả ạ ị
th i và quy t đ n đ đ a t ch c tr l i ho t đ ng bình th ng và h n ch đ nờ ế ố ể ư ổ ứ ở ạ ạ ộ ườ ạ ế ế
m c th p nh t nh ng thi t h i có th có, ho c là t n d ng đ n m c t i đaứ ấ ấ ữ ệ ạ ể ặ ậ ụ ế ứ ố
nh ng c h i m i đ phát tri n.ữ ơ ộ ớ ể ể
- Khi nhà lãnh đ o trong tình hu ng phh i quy t đ nh phân ph i tài nguyênạ ở ố ả ế ị ố
cho ai và v i s l ng nh th nào, thì đó là lúc nhà qu n tr đóng vai trò nhàớ ố ượ ư ế ả ị
phân ph i tài nguyên. Tài nguyên đó cô th là ti n b c, th i gian, quy n hành,ố ể ề ạ ờ ề
trang b hay con ng i. Thông th ng, khi tài nguyên d i dào, m i nhà lãnh đ oị ườ ườ ồ ọ ạ
đ u có th th c hi n vai trò này cách d dàng. Nh ng khi tài nguyên khan hi m,ề ể ự ệ ễ ư ế
quy t đ nh c a nhà lãnh đ o trong v n đ này s khó khăn h n, vì nó có th nhế ị ủ ạ ấ ề ẽ ơ ể ả
h ng l n đén k t qu ho t đ ng c a m t đ n v hay th m chí c a t n th tưở ớ ế ả ạ ộ ủ ộ ơ ị ậ ủ ồ ể ổ
ch c.ứ
- Cu i cùng nhà lãnh đ o còn đóng vai trò c a m t nhà th ng thuy t, đàmố ạ ủ ộ ươ ế
phán thay m t cho t ch c trong quá trình ho t đ ng. Các cu c th ng l ng cóặ ổ ứ ạ ộ ộ ươ ượ
th là v công vi c, v ti n b c, th i gian hay b t c đi u gì có nh h ng đ nể ề ệ ề ề ạ ờ ấ ứ ề ả ưở ế
b ph n c a mình. M c dích c a th ng l ng là ph i tìm ra gi i pháp ch pộ ậ ủ ụ ủ ươ ượ ả ả ấ
nh n đ c cho t t c các bên có liên quan và đi u hi n nhiên là ph i có l i nh tậ ượ ấ ả ề ể ả ợ ấ
cho đ n v mình.ơ ị
Trang 5
TÀI LI U H C T P “NGH THU T LÃNH Đ O”Ệ Ọ Ậ Ệ Ậ Ạ
- Nói tóm l i, v i ch c năng và vai trò c a mình, nhà lãnh đ o gi ph n quanạ ớ ứ ủ ạ ữ ầ
tr ng trong s thành công hay th t b i c a m t t ch c. Và đó cũng là lý do chínhọ ự ấ ạ ủ ộ ổ ứ
c a nhu c u c p bách ph i đào t o các nhà lãnh đ o, vì s nghi p phát tri n kinhủ ầ ấ ả ạ ạ ự ệ ể
t xã h i c a đ t n c.ế ộ ủ ấ ướ
Trang 6
TÀI LI U H C T P “NGH THU T LÃNH Đ O”Ệ Ọ Ậ Ệ Ậ Ạ
PH N III Ầ : NH NG PH M CH T VÀ Đ C TÍNH C N CÓ C A NHÀỮ Ẩ Ấ Ứ Ầ Ủ
LÃNH Đ O.Ạ
I . PH M CH T C N CÓ C A NHÀ LÃNH Đ O TRONG T CH C.Ẩ Ấ Ầ Ủ Ạ Ổ Ứ
Đ tr thành ng i lãnh đ o, b n c n ph i tr i qua m t th i gian dài đ cể ở ườ ạ ạ ầ ả ả ộ ờ ượ
rèn luy n nh ng ph m ch t c n có và h c t p kinh nghi m t nh ng ng i điệ ữ ẩ ấ ầ ọ ậ ệ ừ ữ ườ
tr c. Th nh ng, nhi u ng i trong chúng ta th ng xem nh đi u đó và cướ ế ư ề ườ ườ ẹ ề ứ
gi mãi quan ni m ch quan khi cho r ng h sinh ra là đ làm ng i đ ng đ u.ữ ệ ủ ằ ọ ể ườ ứ ầ
M t ng i lãnh đ o th t s c n ph i có t th đĩnh đ c, s t tin, kh năngộ ườ ạ ậ ự ầ ả ư ế ạ ự ự ả
thuy t ph c ng i khác… Câu h i l n đ c đ t ra là làm th nào b n có th h iế ụ ườ ỏ ớ ượ ặ ế ạ ể ộ
t đ nh ng ph m ch t đó?ụ ủ ữ ẩ ấ
1. T m nhìn xa.ầ
M t ng i lãnh đ o có vai trò quan tr ng h n m t cá nhân r t nhi u. Anhộ ườ ạ ọ ơ ộ ấ ề
ta d ng nh luôn bi t cách ho ch đ nh t t m i công vi c và là ng i cung c pườ ư ế ạ ị ố ọ ệ ườ ấ
nh ng l i khuyên h u ích nh t cho nh ng c ng s hay thu c c p c a mình. ữ ờ ữ ấ ữ ộ ự ộ ấ ủ
Không ch có m t t m nhìn xa, anh ta còn bi t cách truy n đ t nh ng ý t ngỉ ộ ầ ế ề ạ ữ ưở
c a mình cho ng i khác hi u đ cùng v i mình th c hi n t t nh ng ý t ng đó.ủ ườ ể ể ớ ự ệ ố ữ ưở
Nh ng thông đi p đ c truy n đi ph i luôn sinh đ ng, rõ ràng và có s c thuy tữ ệ ượ ề ả ộ ứ ế
ph c cao. Do đó, s thành th o trong kh năng giao ti p b ng l i nói luôn làụ ự ạ ả ế ằ ờ
ph m ch t c n có c a m t ng i lãnh đ o gi i.ẩ ấ ầ ủ ộ ườ ạ ỏ
Trong khi m i ng i đ u b thuy t ph c b i tài năng c a ng i lãnh đ o, họ ườ ề ị ế ụ ở ủ ườ ạ ọ
th ng không nh n ra r ng tài năng đó ch đóng vai trò b tr cho nh ng kinhườ ậ ằ ỉ ổ ợ ữ
nghi m mà anh ta có th ti p thu t th c ti n công vi c: kh năng lên k ho chệ ể ế ừ ự ễ ệ ả ế ạ
và thi t l p m c tiêu c n đ t đ c. Anh ta là ng i luôn có nh ng gi i pháp đế ậ ụ ầ ạ ượ ườ ữ ả ể
gi i quy t m i khó khăn trong nh ng tình hu ng nan gi i nh t b i vì, anh ta đãả ế ọ ữ ố ả ấ ở
nhìn rõ b n chả ất c a s vi c ngay c tr c khi khi b n ch m i b t đ u nghĩ vủ ự ệ ả ướ ạ ỉ ớ ắ ầ ề
nó.
2. S t tin:ự ự
M t ng i lãnh đ o th t s ph i luôn có lòng tin vào chính mình. Thôngộ ườ ạ ậ ự ả
th ng, s t tin này hình thành t s th t là b t c m t ng i lãnh đ o nàoườ ự ự ừ ự ậ ấ ứ ộ ườ ạ
cũng đã t ng tr i qua th i gian dài rèn luy n nh ng k năng trong công vi c, tíchừ ả ờ ệ ữ ỹ ệ
lũy v n ki n th c r ng cùng v i s thông minh s n có c a anh ta. Bên c nh đó,ố ế ứ ộ ớ ự ẵ ủ ạ
cho dù không có nh ng k năng, kinh nghi m kia thì anh ta cũng là ng i bi tữ ỹ ệ ườ ế
nh n th c, h c h iậ ứ ọ ỏ đi u đó t nh ng ng i khác. ề ừ ữ ườ
3. Tính kiên đ nh .ị
M t ng i lãnh đ o m nh m c n ph i có l p tr ng v ng vàng trong cácộ ườ ạ ạ ẽ ầ ả ậ ườ ữ
quy t đ nh c a mình. ế ị ủ
Trang 7