TÀI LIU HNG DN
CHM SÓC VÀ NUÔI DY TR VÙNG L
(Tài liu dành cho cô nuôi dy tr vùng l)
S Giáo dc và ào
to tnh An Giang
S Giáo dc và ào to
tnh ng Tháp
S Giáo dc và ào
to tnh Tin Giang
Biên son - tháng 03 nm 2008
MC LC
STT
Ni dung
Trang
1 Gii thiu sơ lc v Chơng trình Trng hc an toàn trong
mùa l. 3
2 Bài 1: L lt và cách phòng tránh 5
3 Bài 2: Các gii pháp an toàn trng hc trong mùa l. 9
4 Bài 3: T chc và qun lý nhóm tr vùng l. 10
5 Bài 4: T chc ch  sinh hot ti nhóm tr. 13
6 Bài 5: Tr cn c sng trong môi trng sch s. 29
7 Bài 6: Phòng và x trí mt s tai nn thng gp tr em. 42
8 Bài 7: Phòng tránh các bnh xy ra trong mùa l. 53
9 Bài 8: n ung ca tr nhóm tr mùa l. 59
10 Bài 9: Hng dn xây dng khu thc ơn và cách ch bin món
n cho tr. 62
11 Bài 10: Theo dõi sc khe ca tr b ng bi!u ". 69
12 Bài 11: Trò chuyn vi tr và dy tr t#p nói. 72
13 Bài 12: Dy tr múa hát. 97
14 Bài 13: Chơi vi " chơi – Trò chơi. 111
15 Bài 14: T#p th! dc cho tr. 123
16 Bài 15: Nh$ng c i!m cn c nuôi d%ng m&i a tr. 125
17 Ph lc: Gii thiu mt s cách ch bin thc n cho tr vào mùa
l. 131
18 Bng i!m ánh giá ch't lng nhóm tr gia ình. 134
19 Tài liu tham kho. 135
GII THIU
Chơng trình trng hc an toàn trong vùng l ti các t(nh )"ng b ng
sông Cu Long là mt chơng trình nh m nâng cao nh#n thc ca cng "ng
c bit là giáo viên và hc sinh v an toàn trong mùa l. Chơng trình bao g"m
các hot ng xây dng tài liu thông tin giáo dc truyn thông, ci thin cơ s
v#t ch't trong nhà trng thông qua vic hi!u rõ nh$ng ri ro có th! xy ra trong
trng hc, hi tho *nh hng dành cho giáo viên và hc sinh, t chc ngày
hi nâng cao nh#n thc trong mùa l ti các i!m trng và cung c'p tài liu
giúp ngi nuôi dy tr có nh$ng kin thc, k+ nng cơ bn nh't trong vic
chm sóc và nuôi dy tr mm non vào mùa l.
Quy!n s tay này cung c'p cho các cô nuôi dy tr trong vùng l nh$ng
kin thc cơ bn v l lt, hi,m ha và các bin pháp t v cng nh nh$ng
vic nên làm trc, trong và sau l ti trng hc. )"ng thi, quy!n s tay này
cng a ra nh$ng phơng pháp giúp nh#n bit, phòng tránh và iu tr* mt s
bnh, tai nn thng xy ra trong mùa l; cung c'p nh$ng kin thc, k+ nng cơ
bn v t chc và qun lý nhóm tr vùng l; t chc môi trng sch s giúp tr
phát tri!n tt; hng dn chm sóc v sinh, n ung h ng ngày cho tr; k+ nng
trò chuyn và t#p nói, hát múa, chơi vi " chơi-trò chơi; nh$ng bài t#p th! dc
ơn gin cho tr ; nh$ng c i!m cn c nuôi d%ng m&i a tr; cách
theo dõi cân nng ca tr b ng bi!u "; hng dn xây dng khu phn thc
ơn m bo ch't lng b$a n ti i!m gi$ tr và bng ánh giá ch't lng
nh m giúp cô nuôi dy tr trong vùng l có th! chm sóc và nuôi dy các cháu
ti i!m gi$ tr mùa l mt cách tt nh't trong thi gian nh't *nh.
)ây là ln u tiên biên t#p quy!n s tay này, ch-c ch-n không tránh khi
nh$ng thiu sót, r't mong c s óng góp ý kin ca các Anh, Ch* ! quy!n
s tay này c hoàn thin hơn. Xin chân thành cám ơn!
Chơng trình Trng hc An toàn trong vùng l
Chơng trình Trng hc An toàn trong vùng l ti t(nh Tin Giang, An
Giang và )"ng Tháp là mt trong nh$ng hot ng trng tâm trong hp phn 4
ca Chơng trình Qun lý và gim nh. L ca /y hi sông Mê Công ã và ang
c Trung tâm Phòng chng Thiên tai Châu Á tri!n khai vi ngu"n tài tr t0 Cơ
quan Nhân o /y ban Châu Âu (i vi d án ti t(nh Tin Giang) và Cơ quan
H& tr K+ thu#t Chính ph )c (i vi d án ti t(nh An Giang và )"ng Tháp).
Chơng trình Trng hc An toàn trong vùng l t#p trung vào trng hc
và tng cng vai trò kt ni gia ình, trng hc và cng "ng dân c. Giúp
giáo viênvà hc sinh óng góp trc tip vào môi trng sng xung quanh mình.
Tham gia các bui tho lu#n *nh hng do cán b Qun lý Thiên tai và t#p
hu'n viên t0 S Giáo dc và )ào to và truyn t kin thc liên quan n l lt
cho hc sinh ã t0ng bc xây dng quyn s h$u riêng cho t0ng trng. C
giáo viên và hc sinh u là nh$ng ngi tham gia tích cc thc hành nh$ng
kin thc tip thu c trong và ngoài trng hc.
)ơn v* ch o ca chơng trình là S Giáo dc và )ào to t(nh vi s
tham gia ca y ban dân s gia ình và Tr em, Hi Liên hip ph n$, S Lao
ng, Thơng binh và xã hi. Các ơn v* liên quan trong chơng trình là thành
viên ca Ban ch( huy Phòng chng lt bão- Tìm kim cu nn t(nh, huyn và xã.
Vic này th! hin vai trò n"ng ct ca m&i ơn v* và nêu cao hiu qu hp tác
gi$a các ban ngành có liên quan. S tham gia ca các ban, ngành giúp khuyn
khích m rng các hot ng thông qua vic thu hút ngu"n lc t0 các s, ban,
ngành khác.
Giáo viên và hc sinh óng vai trò tip nh#n thông tin. Sau ó, truyn t
thông tin n cng "ng. Trong chơng trình này, hc sinh c xem là mt
nhân t quan trng trong vic nâng cao nh#n thc cng "ng.
Mc tiêu chính ca chơng trình này là nh m tuyên truyn rng rãi kin
thc và giúp giáo viên và hc sinh hi!u bit v nh$ng v'n  liên quan n
phòng ng0a, ng phó và phc h"i trc, trong và sau thiên tai. Tr em, ph
huynh và cng "ng có ngu"n thông tin và ch( dn áng tin c#y thông qua mng
li trng hc. Các bài hc, các khóa t#p hu'n và các tài liu thông tin, giáo
dc, truyn thông mang thông ip xây dng trng hc và cng "ng an toàn
hơn trong mùa l.
Thêm vào ó, chơng trình còn nh m nâng cao vai trò và trách nhim ca
ngành giáo dc trong công tác phòng chng l và tng cng an toàn cho tr
trong mùa l.
BÀI 1 - L, LT VÀ CÁCH PHÒNG TRÁNH
I. KHÁI NIM V L, LT
a. Khái nim v l:
- L là hin tng nc sông dâng cao trong khong thi gian nh't *nh, sau
ó gim dn.
- L là do ma trên lu vc gây ra, song cng có th! là do v% ê, v% #p
hoc các dng t-c tm thi dòng chy trong các lòng dn sau v%,…làm cho
mc nc sông dâng cao.
b. Khái nim v lt:
- Lt là hin tng ng#p nc ca mt vùng lãnh th. Khi l ln, nc l có
th! tràn b, tràn ê, th#m chí v% #p, v% ê, gây ng#p lt vùng trng ven sông
và vùng "ng b ng h du.