2
Chủ trì biên soạn:
VỤ GIÁO DỤC DÂN TỘC
CHƯƠNG TRÌNH PHÁT TRIỂN GIÁO DỤC TRUNG HỌC,
GIAI ĐOẠN II
Hội đồng biên soạn:
TS. Nguyễn Anh Cường
TS. Chử Thị Thu Hà
TS. Nguyễn Thị Thanh Vân
TS. Vũ Thị Uyên
TS. Nguyễn Tiến Phúc
ThS. Triệu Thị Nhất
ThS. Đỗ Thị Kiều Nga
ThS. Lưu Văn Minh
ThS. Bùi Thị Kiều Thơ
3
MỤC LỤC
Chuyên đề 1. MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ TÍCH HỢP, DẠY HỌC TÍCH
HỢP VÀ TÍCH HỢP GIÁO DỤC VĂN HOÁ DÂN TỘC TRONG MỘT SỐ
MÔN HỌC VÀ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC ........................................................ 9
1. Một số vấn đề chung về tích hợp và dạy học tích hợp ................................... 9
1.1. Khái niệm tích hợp và dạy học tích hợp ................................................... 9
1.1.1. Khái niệm tích hợp ............................................................................. 9
1.1.2. Khái niệm dạy học tích hợp .............................................................. 10
1.2. Mục tiêu của dạy học tích hợp ................................................................ 10
1.3. Các hình thức tích hợp cơ bản ................................................................ 11
1.4. Lợi ích của dạy học tích hợp ................................................................... 13
1.4.1. Lợi ích đối với người dạy ................................................................. 13
1.4.2. Lợi ích đối với học sinh .................................................................... 13
2. Tích hợp giáo dục văn hoá dân tộc trong một số môn học và hoạt động
giáo dục ngoài giờ lên lớp ............................................................................ 14
2.1. Nguyên tắc tích hợp giáo dục văn hoá dân tộc ....................................... 14
2.1.1. Đảm bảo mục tiêu giáo dục, hình thành và phát triển các năng lực
cần thiết cho người học .................................................................... 14
2.1.2. Đáp ứng được yêu cầu phát triển của xã hội, mang tính thiết thực, có
ý nghĩa với người học ....................................................................... 15
2.1.3. Đảm bảo giữ đúng bản sắc VHDT trong nội dung tích hợp ............. 15
2.1.4. Đảm bảo sự bình đẳng giữa các dân tộc trong nội dung tích hợp .... 16
2.1.5. Việc xây dựng các bài học/chủ đề tích hợp dựa trên chương trình
hiện hành, đồng thời vừa sức với học sinh ....................................... 16
2.2. Các nội dung văn hoá dân tộc tích hợp trong một số môn học và hoạt
động giáo dục ngoài giờ lên lớp ............................................................ 17
2.2.1. Nội dung văn hoá dân tộc tích hợp trong một số môn học ............... 17
2.2.1.1. Tích hợp giáo dục về chủ trương, chính sách dân tộc của Đảng
và Nhà nước .............................................................................. 17
2.2.1.2. Tích hợp giáo dục tinh thần tự hào dân tộc ................................ 19
4
2.2.1.3. Tích hợp giáo dục ý thức trách nhiệm và giải pháp để bảo tồn và
phát huy các giá trị văn hoá dân tộc .......................................... 24
2.2.2. Nội dung văn hoá dân tộc tích hợp trong hoạt động giáo dục ngoài
giờ lên lớp ......................................................................................... 25
CÂU HỎI THẢO LUẬN .................................................................... 26
TÀI LIỆU THAM KHẢO ................................................................... 27
Chuyên đề 2. NỘI DUNG TÍCH HỢP GIÁO DỤC VHDT TRONG MỘT SỐ
MÔN HỌC VÀ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT
TRIỂN PHẨM CHẤT VÀ NĂNG LỰC CỦA HỌC SINH ............................. 28
1. Nội dung tích hợp giáo dục văn hoá dân tộc trong một số môn học ............ 28
1.1. Nội dung tích hợp giáo dục VHDT trong môn Ngữ văn ....................... 28
1.1.1. Tích hợp trong khối kiến thức cấp Trung học cơ sở ......................... 29
1.1.3. Tích hợp trong khối kiến thức cấp Trung học phổ thông ................. 33
1.2. Nội dung tích hợp giáo dục VHDT trong môn học Lịch sử ................... 34
1.2.1. Tích hợp trong khối kiến thức cấp Trung học cơ sở ......................... 35
1.2.2. Tích hợp trong khối kiến thức cấp Trung học phổ thông ................. 40
1.3. Nội dung tích hợp giáo dục VHDT trong môn Địa lí ............................. 41
1.3.1. Tích hợp trong khối kiến thức cấp Trung học Cơ sở ........................ 42
1.3.2. Tích hợp trong khối kiến thức cấp Trung học phổ thông ................. 43
1.4. Nội dung tích hợp giáo dục VHDT trong môn Giáo dục công dân ........ 44
1.4.1. Tích hợp trong khối kiến thức Trung học cơ sở (Môn Giáo dục
công dân) .......................................................................................... 45
1.4.2. Tích hợp trong khối kiến thức Trung học phổ thông (Môn Giáo dục
Kinh tế và Pháp luật - lớp 10. ........................................................... 48
1.5. Nội dung tích hợp giáo dục VHDT trong môn Mĩ thuật ........................ 49
1.5.1. Tích hợp trong môn Mĩ Thuật khối kiến thức THCS (sách Kết nối tri
thức với cuộc sống) .......................................................................... 50
1.5.2. Tích hợp trong môn Mĩ Thuật khối kiến thức THPT (sách Kết nối tri
thức với cuộc sống) .......................................................................... 51
5
1.6. Nội dung tích hợp giáo dục VHDT trong môn Âm nhạc ...................... 52
1.6.1. Tích hợp trong môn Âm nhạc khối kiến thức THCS (sách Chân trời
sáng tạo) ........................................................................................... 53
1.6.2. Tích hợp trong môn Âm nhạc khối kiến thức THPT (sách Chân trời
sáng tạo) ........................................................................................... 54
1.7. Nội dung tích hợp giáo dục VHDT trong môn Hoạt động trải nghiệm và
Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp .................................................. 54
1.7.1. Tích hợp trong môn Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp khối kiến
thức THCS (sách Kết nối tri thức và cuộc sống) .............................. 56
1.7.2. Tích hợp trong môn Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp khối kiến
thức THPT (sách Kết nối tri thức và cuộc sống) .............................. 58
1.8. Nội dung tích hợp giáo dục VHDT trong môn Công nghệ .................... 59
1.8.1. Tích hợp trong môn Công Nghệ khối kiến thức THCS (sách Kết nối
tri thức và cuộc sống) ....................................................................... 60
1.8.2. Tích hợp trong môn Công Nghệ khối kiến thức THPT (sách Kết nối
tri thức và cuộc sống) ....................................................................... 62
2. Nội dung tích hợp giáo dục VHDT trong một số hoạt động ngoài giờ lên lớp
(HĐGD NGLL) ............................................................................................ 63
2.1. Nội dung tích hợp giáo dục VHDT trong hoạt động Sinh hoạt dưới cờ . 64
2.2. Nội dung tích hợp giáo dục VHDT trong hoạt động thể dục giữa giờ ... 69
2.3. Nội dung tích hợp giáo dục VHDT trong hoạt động ngoại khoá ........... 72
2.3.1. Trong sinh hoạt CLB ........................................................................ 73
2.3.2. Các hội thi, hội diễn, hội chợ... ......................................................... 77
2.3.3. Hoạt động tham quan, học tập tại di sản ........................................... 79
2.3.4. Hoạt động nghiên cứu khoa học về di sản văn hoá tộc người .......... 82
2.3.5. Một số hình thức khác ...................................................................... 84
CÂU HỎI THẢO LUẬN .................................................................... 86
TÀI LIỆU THAM KHẢO ................................................................... 87