Tiªu chuÈn viÖt nam TCVN 5992 : 1995
ChÊt l|îng n|íc - LÊy mÉu - H|íng dÉn kÜ thuËt lÊy mÉu
Water quality - Sampling - Guidance on sampling techniqnes
1. Ph¹m vi ¸p dông
TCVN 5992 : 1995 cung cÊp c¸c h|íng dÉn kÜ thuËt lÊy mÉu ®Ó thu ®|îc d÷ liÖu cÇn
thiÕt cho môc ®Ých kiÓm tra chÊt l|îng, m« t¶ ®Æc ®iÓm ch¾t l|îng vµ ph¸t hiÖn nguån
nhiÔm n|íc. Tiªu chuÈn nµy kh«ng gåm c¸c chØ dÉn chi tiÕt cho nh÷ng c¸ch lÉy mÉu
®Æc biÖt vµ c¸c t×nh huèng lÊy mÉu ®Æc biÖt.
2. Tiªu chuÈn trÝch dÉn
Nh÷ng tiªu chuÈn sau ®©y cã c¸c ®iÒu kho¶n ®|îc sö dông cïng víi tiªu chuÈn nµy:
ISO 5667- 1 : 1980, ChÊt l|îng n|íc - LÊy mÉu - PhÇn 1 : H|íng dÉn lËp c¸c ch|¬ng
tr×nh lÊy mÉu.
TCVN 5993 : 1995 (ISO 5667- 3 : 1985), chÊt l|îng n|íc - LÊy mÉu - H|íng dÉn
c¸ch b¶o qu¶n vµ xö lÝ mÉu.
TCVN 5981 : 1995 (ISO 6107- 2 : 1989), ChÊt l|îng n|íc - ThuËt ng÷ - PhÇn 2.
ISO 7828 : 1995, ChÊt l|îng n|íc - Ph|¬ng ph¸p lÊy mÉu sinh vËt – H|íng dÉn lÊy
mÉu c¸c ®éng vËt ®¸y lín kh«ng x|¬ng sèng b»ng vît.
ISO 8265 : 1988, ChÊt l|îng n|íc - ThiÕt kÕ vµ dïng c¸c m¸y lÊy mÉu ®Þnh l|îng
®éng vËt ®¸y lín kh«ng xó¬ng sèng ë trªn tÇng ®¸ vïng n|íc ngät n«ng.
3. §Þnh nghÜa
Trong tiªu chuÈn nµy, c¸c ®Þnh nghÜa sau ®©y lÊy tõ TCVN 5981 : 1995 (ISO 6107- 2)
3.1. MÉu tæ hîp : Hai hoÆc nhiÒu mÉu hoÆc c¸c phÇn mÉu trén lÉn víi nhau theo tØ lÖ
thÝch hîp ®· biÕt tr|íc (gi¸n ®o¹n hoÆc liªn tôc), tõ ®ã cã thÓ thu ®|îc kÕt qu¶ trung
b×nh cña mét ®Æc tÝnh cÇn biÕt. TØ lÖ nµy th|êng dùa trªn c¬ së thêi gian hoÆc dßng
ch¶y.
3.2. MÉu ®¬n : lµ mÉu riªng lÎ, ®|îc lÊy ngÉu nhiªn tõ mét vïng n|íc (cã chó ý ®Õn thêi
gian vµ hoÆc ®Þa ®iÓm).
3.3. M¸y lÊy mÉu : lµ thiÕt bÞ dïng ®Ó lÊy mÉu n|íc liªn tôc hoÆc gi¸n ®o¹n, nh»m kiÓm
tra c¸c ®Æc tÝnh ®· ®Þnh cña n|íc.
3.4. LÊy mÉu : lµ qu¸ tr×nh lÊy mét phÇn ®|îc coi lµ ®¹i diÖn cña mét vïng n|íc, nh»m
kiÓm tra c¸c ®Æc tÝnh kh¸c nhau ®· ®Þnh cña n|íc.
4. C¸c lo¹i mÉu
4.1. §¹i c|¬ng
D÷ liÖu ph©n tÝch cÇn ph¶i cho biÕt chÊt l|îng n|íc th«ng qua viÖc x¸c ®Þnh c¸c
th«ng sè nh| nång ®é t¸c chÊt v« c¬, chÊt kho¸ng hoÆc hãa chÊt hßa tan, khÝ hßa
tan, chÊt h÷u c¬ hßa tan, vµ c¸c chÊt l¬ löng trong n|íc hoÆc trÇm tÝch ë mét thêi
®iÓm vµ ®Þa ®iÓm ®Æc biÖt, hoÆc trong mét kho¶ng thêi gian ®Æc biÖt nhÊt ®Þnh, t¹i
mét ®Þa ®iÓm riªng biÖt.
Mét sæ th«ng sè nh| nång ®é c¸c chÊt khÝ hßa tan cÇn ph¶i ®|îc ®o ngay t¹i chç,
nÕu nh| cã thÓ, ®Ó b¶o ®¶m thu ®|îc kÕt qu¶ chÝnh x¸c. CÇn l|u ý r»ng c¸c ph|¬ng
Tiªu chuÈn viÖt nam TCVN 5992 : 1995
ph¸p l|u gi÷ mÉu chØ ¸p dông ®|îc trong mét sè tr|êng hîp (xem TCVN 5993:
1995 (ISO ()667- 3).
Nªn lÊy mÉu riªng cho tõng môc ®Ých ph©n tÝch nh| ph©n tÝch hãa häc, sinh vËt vµ
vi sinh vËt, bëi v× c¸c ph|¬ng ph¸p, thiÕt bÞ lÊy mÉu vµ c¸ch xö lÝ mÉu kh¸c nhau.
KÜ thuËt lÊy mÉu thay ®æi tuú theo hoµn c¶nh. C¸c c¸ch lÊy mÉu kh¸c nhau ®|îc
tr×nh bµy ë môc 5. CÇn tham kh¶o ISO 5667- 1 vÒ lËp ch|¬ng tr×nh lÊy mÉu.
CÇn ph©n biÖt c¸ch lÊy mÉu tõ vïng n|íc tÜnh vµ n|íc ch¶y. MÉu ®¬n (4.2) vµ mÉu
tæ hîp (4.6) ®|îc ¸p dông chã c¶ hai vïng n|íc nµy. LÊy mÉu gi¸n ®o¹n (4.3) theo
chu k× vµ lÊy mÉu liªn tôc (4.4) ¸p dông cho n|íc ch¶y, cßn lÊy mÉu lo¹t (4.5)
th|êng ¸p dông cho n|íc tÜnh.
4.2. MÉu ®¬n
Lµ mÉu gi¸n ®o¹n, th|êng ®|îc lÊy thñ c«ng, nh|ng còng cã thÓ lÊy tù ®éng
trªn bª mÆt, hoÆc ë ®é s©u nhÊt ®Þnh, hoÆc ë d|íi ®¸y.
Mçi mÉu th|êng chØ ®¹i diÖn cho chÊt l|îng n|íc ë thêi ®iÓm vµ ®Þa ®iÓm ®|îc
LÊy mÉu tù ®éng t|¬ng ®|¬ng víi mét lo¹t mÉu ®¬n lÊy theo c¬ së thêi gian hoÆc
kho¶ng dßng ch¶y ®· ®|îc chän tr|íc.
Nªn lÊy mÉu, ®¬n khi dßng n|íc lµ kh«ng ®ång nhÊt, hoÆc khi th«ng sè cÇn nghiªn
cøu, thay ®æi, hoÆc khi dïng mÉu tæ hîp sÏ kh«ng ph©n biÖt ®|îc nh÷ng mÉu riªng
lÎ v× chóng ph¶n øng víi nhau.
MÉu ®¬n còng ®|îc dïng khi nghiªn cøu kh¶ n¨ng xuÊt hiÖn « nhiÔm hoÆc
sù lan táa cña nã, hoÆc, trong tr|êng hîp lÊy mÉu gi¸n ®o¹n tù ®éng, ®Ó x¸c ®Þnh
thêi ®iÓm trong ngµy khi chÊt g©y « nhiÔm xuÊt hiÖn. MÉu ®¬n cã thÓ ®|îc khi lËp
ch|¬ng tr×nh lÊy mÉu më réng. NhÊt thiÕt ph¶i lÊy mÉu ®¬n (mÉu ®iÓm) nÕu môc
tiªu cña ch|¬ng tr×nh lÊy mÉu lµ ®¸nh gi¸ xem liÖu cã ph¶i chÊt l|îng n|íc thay ®æi
bÊt th|êng hay kh«ng.
Nªn dïng mÉu ®¬n ®Ó x¸c ®Þnh nh÷ng th«ng sè kh«ng æn ®Þnh nh| nång ®é c¸c chÊt
khÝ hßa tan, clo d|, sunfua tan.
4.3. MÉu gi¸n ®o¹n (kh«ng liªn tôc)
4.3.1. MÉu gi¸n ®o¹n (mÉu chu k×) ®|îc lÊy ë nh÷ng kho¶ng thêi gian ®Þnh tr|íc (phô
thuét thêi gian)
C¸c mÉu nµy ®|îc lÊy b»ng c¸ch dïng c¬ chÕ hÑn giê cho lóc b¾t ®Çu vµ lóc kÕt
thóc lÊy mÉu n|íc trong kho¶ng thêi gian x¸c ®Þnh. C¸ch th«ng th|êng lµ dïng
b¬m, b¬m mÉu vµo mét hoÆc nhiÒu b×nh chøa trong mét thêi gian nhÊt ®Þnh, mçi
thÓ tÝch mÉu ®|îc chia cho tõng b×nh mét.
chó thÝch : Th«ng sè quan t©m cã thÓ ¶nh h|ëng ®Õn kho¶ng thêi gian lÊy mÉu.
4.3.2. MÉu gi¸n ®o¹n (mÉu chu k×) ®|îc lÊy ë nh÷ng kho¶ng dßng ch¶y ®Þnh tr|íc (phô
thuéc thÓ tÝch) lo¹i mÉu nµy ®|îc lÊy khi c¸c chØ tiªu chÊt l|îng n|íc kh«ng liªn
quan ®Õn tèc ®é dßng ch¶y. Cø mçi thÓ tÝch n|íc ch¶y qua, lÊy mét thÓ tÝch mÉu
Ên ®Þnh kh«ng ®Ó ®Õn thêi gian.
4.3.3. MÉu gi¸n ®o¹n (mÉu chu k×) ®|îc lÊy ë nh÷ng dßng ch¶y ®Þnh tr|íc (phô thuéc
dßng ch¶y). Lo¹i mÉu nµy ®|îc lÊy khi chØ tiªu chÊt l|îng n|íc kh«ng liªn quan
®Õn tèc ®é dßng ch¶y. Trong nh÷ng kho¶ng thêi gian nhÊt ®Þnh, lÊy c¸c mÉu cã thÓ
tÝch kh¸c nhau phô thuéc vµo dßng ch¶y.
4.4. MÉu liªn tôc
Tiªu chuÈn viÖt nam TCVN 5992 : 1995
4.4.1. MÉu liªn tôc lÊy ë l|u l|îng ®Þnh tr|íc
MÉu lÊy b»ng c¸ch nµy chøa mäi thµnh phÇn cña n|íc trong suèt giai ®o¹n lÊy
mÉu, nh|ng trong nhiÒu tr|êng hîp c¸c mÉu nµy kh«ng cho th«ng tin vÒ sù thay
®æi nång ®é cña c¸c chÊt quan t©m trong giai ®o¹n ®ã.
4.4.2. MÉu liªn tôc lÊy ë l|u l|îng thay ®æi
MÉu lÊy tØ lÖ víi dßng ch¶y lµ mÉu ®¹i diÖn cho chÊt l|îng n|íc toµn bé vùc n|íc.
NÕu c¶ dßng ch¶y vµ thµnh phÇn n|íc thay ®æi, mÉu lÊy theo c¸ch nµy cã thÓ ph¸t
hiÖn ®|îc sù thay ®æi ®ã mµ mÉu ®¬n kh«ng lµm ®|îc, miÔn lµ c¸c mÉu vÉn lµ
gi¸n ®o¹n vµ sè mÉu ®ñ lín ®Ó ph©n biÖt sù thay ®æi thµnh phÇn n|íc. §©y lµ c¸ch
lÊy mÉu n|íc chÝnh x¸c nhÊt nÕu c¶ l|u l|îng vµ nång ®é chÊt « nhiÔm quan t©m
®Òu thay ®æi m¹nh.
4.5. MÉu lo¹t
4.5.1. MÉu theo chiÒu s©u
§ã lµ lo¹i mÉu n|íc lÊy ë c¸c ®é s©u kh¸c nhau cña mét vïng n|íc ë mét vÞ trÝ ®·
®Þnh.
4.5.2. MÉu theo diÖn tÝch
§ã lµ lo¹i mÉu n|íc lÊy ë mét ®é s©u nhÊt ®Þnh cña mét vïng n|íc vµ ë nhiÒu vÞ
trÝ kh¸c nhau.
4.6. MÉu tæ hîp
MÉu tæ hîp cã thÓ lÊy thñ c«ng hay tù ®éng, kh«ng phô thuéc vµo lo¹i mÉu (theo
thêi gian, dßng ch¶y thÓ tÝch hoÆc vÞ trÝ).
C¸c mÉu ®|îc lÊy liªn tôc cã thÓ trén lÉn ®Ó ®|îc c¸c mÉu tæ hîp (mÉu trén). C¸c
mÉu tæ hîp cung cÊp c¸c gi¸ trÞ trung b×nh cña thµnh phÇn n|íc. Do ®ã, tr|íc khi
trén c¸c mÉu riªng cÇn xem xÐt cã cÇn c¸c gi¸ trÞ ®ã kh«ng hoÆc c¸c th«ng sæ quan
t©m cã thay ®æi nhiÒu trong giai ®o¹n lÊy mÉu kh«ng.
MÉu tæ hîp cã gi¸ trÞ khi sù tu©n thñ víi mét møc giíi h¹n lµ ®|îc dùa trªn gi¸ trÞ
trung b×nh cña chÊt l|îng n|íc.
4.7. MÉu thÓ tÝch lín
Mét vµi ph|¬ng ph¸p ph©n tÝch mét sè yÕu tè nµo ®ã cã yªu cÇu lÊy mÉu thÓ tÝch lín
nh| tõ 50 lÝt ®Õn vµi mÐt khèi. Nh÷ng mÉu nh| vËy cÇn dïng, thÝ dô, khi ph©n tÝch
thuèc trõ s©u hoÆc vi sinh vËt kh«ng cã kh¶ n¨ng nu«i cÊy. MÉu ®|îc lÊy hoÆc b»ng
c¸ch th«ng th|êng (l|u ý b×nh chøa mÉu ph¶i thËt s¹ch) hoÆc cho mét thÓ tÝch n|íc
x¸c ®Þnh qua chÊt hÊp thô hay qua mµng läc tïy theo yÕu tè cÇn x¸c ®Þnh. ThÝ dô,
èng nhùa trao ®æi ion hoÆc than ho¹t tÝnh cã thÓ dïng ®Ó lÊy mÉu mét sè thuèc trõ
s©u, cßn mµng läc b»ng polypropylen cì lç trung b×nh lPm lµ thÝch hîp ®Ó lÊy mÉu
bµo tö (Cryptosporidium).
Chi tiÕt chÝnh x¸c vÒ ph|¬ng ph¸p dïng mµng läc phô thuéc vµo lo¹i n|íc vµ yÕu tè
cÇn x¸c ®Þnh. Nªn sö dông mét van ®iÒu chØnh tèc ®é ch¶y vµo thiÕt bÞ hÊp thô hoÆc
mµng läc ®èi víi n|íc cÊp cã ¸p suÊt. Víi hÊu hÕt c¸c yÕu tè cÇn x¸c ®Þnh, cÇn dïng
mét b¬m cã ®ång hå ®o ¸p lùc ®Æt sau c¸c thiÕt bÞ èng läc hay mµng läc trªn. NÕu
c¸c chÊt cÇn x¸c ®Þnh lµ nh÷ng chÊt dÔ bay h¬i, cÇn ®Æt b¬m cµng gÇn nguån lÊy
mÉu cµng tèt, cßn ®ång hå ®o ¸p lùc vÉn ®Æt sau c¸c thiÕt bÞ. Khi n|íc lÊy mÉu bÞ
®ôc hoÆc chøa c¸c chÊt r¾n l¬ löng cã thÓ bÝt mµng läc hoÆc chÊt hÊp thô s½n cã,
hoÆc l|îng chÊt cÇn ph©n tÝch v|ît qu¸ dung l|îng hÊp thô cña mµng läc lín nhÊt
hoÆc chÊt hÊp thô s½n cã th× cã thÓ dïng nhiÒu thiÕt bÞ lÊp song song, cã nhiÒu lèi
Tiªu chuÈn viÖt nam TCVN 5992 : 1995
vµo vµ lèi ra, cã vßi khãa. Lóc ®Çu ®Ó cho mÉu n|íc chØ ch¶y vµo mét thiÕt bÞ, ®Õn
khi tèc ®é ch¶y ra gi¶m râ rÖt th× chuyÓn sang c¸i tiÕp theo. Khi nhiÒu mµng läc
hoÆc chÊt hÊp thô ®|îc dïng, mÉu ph¶i ®|îc xö lÝ cøng víi nhau vµ mÉu ®|îc xem
nh| mÉu tæ hîp. NÕu cã nguy c¬ èng hay mµng läc bÞ qu¸ t¶i th× ph¶i nèi èng vµ
mµng läc míi ngay sau khi c¸i tr|íc bÞ hÕt kh¶ n¨ng, råi t¾t n|íc ch¶y vµo èng hay
mµng ®· qu¸ t¶i. NÕu lÊy mÉu n|íc ph¶i b»ng c¸ch nµy, mµ n|íc ch¶y ra khái c¸c
thiÕt bÞ lÊy mÉu ®|îc ®|a trë l¹i vïng n|íc ®ang ®|îc lÊy mÉu, th× ®iÓm cho ch¶y
trë l¹i cÇn ë xa ®iÓm lÊy mÉu ®Ó khái ¶nh h|ëng ®Õn n|íc sÏ ®|îc lÊy mÉu tiÕp.
5. C¸c kiÓu lÊy mÉu
Cã nhiÒu t×nh huèng lÊy mÉu, mét sè chØ ®¬n gi¶n lµ lÊy mÉu ®¬n, trong khi ®ã sè
kh¸c yªu cÇu thiÕt bÞ lÊy mÉu tinh vi.
C¸c kiÓu lÊy mÉu kh¸c nhau ®|îc tr×nh bµy chi tiÕt h¬n trongTCVN 5994 (ISO 5667-
4) vµ c¸c tiªu chuÈn tiÕp theo vÒ lÊy mÉu.
6. ThiÕt bÞ lÊy mÉu
6.1. VËt liÖu
6.1.1. §¹i c|¬ng.
CÇn tham kh¶o TCVN : 5993 (ISO 5667-3) cho nh÷ng t×nh huèng lÊy mÉu ®Æc
biÖt; Nh÷ng chØ dÉn ë ®©y chØ hç trî cho viÖc chän vËt liÖu trong tr|êng hîp
chung. C¸c chÊt cÇn x¸c ®Þnh ®Ó ®¸nh gi¸ chÊt l|îng n|íc cã nång ,®é thay ®æi tõ
l|îng vÕt ®Õn l|îng lín. VÊn ®Ò th|êng hay m¾c nhÊt lµ sù hÊp phô cña c¸c chÊt
lªn thµnh m¸y lÊy mÉu vµ thµnh b×nh chøa, hoÆc mÉu bÞ nhiÔm bÈn do m¸y lÊy
mÉu vµ b×nh chøa kh«ng s¹ch tr|íc khi lÊy mÉu (do röa kh«ng s¹ch) vµ do vËt liÖu
lµm c¸c thiÕt bÞ ®ã.
B×nh chøa mÉu cÇn ph¶i gi÷ cho thµnh phÇn mÉu kh«ng bÞ mÊt do hÊp thô vµ bay
h¬i, hoÆc bÞ nhiÔm bÈn bëi c¸c chÊt l¹.
B×nh lÊy mÉu vµ chøa mÉu cÇn ®|îc chän cÈn thËn sau khi ®· xem xÐt ®Õn, thÝ dô
®é bÒn nhiÖt, khã vì, dÔ ®ãng, më, kÝch th|íc, d¹ng, khèi l|îng, kh¶ n¨ng dÔ
kiÕm gi¸ c¶ kh¶ n¨ng lµm s¹ch vµ dïng l¹i.
Ph¶i chó ý tr¸nh mÉu bÞ ®«ng, nhÊt lµ khi b×nh chøa b»ng thñy tinh. Nªn dïng b×nh
b»ng polyetylen dµy, ch¾c ®Ó chøa mÉu x¸c ®Þnh silic, natri, ®é kiÒm tæng sè,
clorua, ®é dÉn ®iÖn Ph, ®é cøng. Víi nh÷ng chÊt nh¹y s¸ng cÇn dïng b×nh c¶n
s¸ng. B×nh b»ng thÐp kh«ng rØ cã thÓ dïng cho mÉu cã nhiÖt ®é vµ hoÆc ¸p suÊt
cao, hoÆc khi lÊy mÉu nång ®é c¸c chÊt h÷u c¬.
B×nh thñy tinh lµ thÝch hîp cho c¸c hîp chÊt h÷u c¬ vµ sinh vËt, cßn c¸c b×nh b»ng
chÊt dÎo thÝch hîp cho mÉu phãng x¹. CÇn l|u ý r»ng c¸c thiÕt bÞ lÊy mÉu th|êng
cã c¸c van b«i tr¬n b»ng dÇu vµ gio¨ng lµm b»ng cao su tæng hîp. VËt liÖu nµy
kh«ng tèt cho c¸c mÉu dïng ®Ó ph©n tÝch c¸c chÊt h÷u c¬ vµ vi sinh vËt.
Ngoµi nh÷ng tÝnh chÊt vËt lÝ ®· nªu trªn, ®Ó lùa chän b×nh dïng ®Ó lÊy vµ chøa
mÉu cÇn ®|îc tÝnh ®Õn nh÷ng tiªu chuÈn chÝnh sau ®©y (®Æc biÖt khi c¸c chÊt ®|îc
ph©n tÝch tån t¹i ë l|îng vÕt) .
a) H¹n chÕ ®Õn møc tèi thiÓu kh¶ n¨ng g©y « nhiÒm mÉu do vËt liÖu chÕ t¹o b×nh
vµ nót, thÝ dô sù tan ra cña c¸c chÊt v« c¬ tõ thñy tinh (®Æc biÖt lµ thñy tinh
mÒm) vµ c¸c chÊt h÷u c¬ còng nh| kim lo¹i tõ chÊt dÎo vµ chÊt dÎo hãa (nót
b»ng vinyl ®|îc dÎo hãa, vá b»ng cao su tæng hîp;
Tiªu chuÈn viÖt nam TCVN 5992 : 1995
b) DÔ s¹ch vµ xö lÝ thµnh b×nh ®Ó lo¹i c¸c vÕt bÈn nh| kim lo¹i nÆng, chÊt phãng
x¹;
c) VËt liÖu lµm b×nh ph¶i tr¬ hãa häc vµ sinh vËt häc ®Ó tr¸nh hoÆc gi¶m ®Õn tèi
thiÓu ph¶n øng gi÷a mÉu vµ b×nh chøa;
d) B×nh chøa mÉu còng cã thÓ g©y sai sè do hÊp thô c¸c chÊt cÇn x¸c ®Þnh. §Æc
biÖt lµ vÕt c¸c kim lo¹i, vµ c¶ c¸c chÊt kh¸c (nh| chÊt tÈy röa, thuèc trõ s©u,
photphat) ®Òu cã kh¶ n¨ng hÊp phô lªn thµnh b×nh.
Chó thÝch 2 : Ng|êi ph©n tÝch ph¶i cho quyÕt ®Þnh cuèi cïng vÒ chän b×nh mÉu vµ thiÕt
bÞ lÊy mÉu.
6.1.2. èng dÉn mÉu
èng dÉn mÉu nãi chung ®|îc dïng ®Ó lÊy mÉu tù ®éng cÊp mÉu cho c¸c m¸y ph©n
tÝch liªn tùc hoÆc c¸c m¸y gi¸m s¸t. Trong mét thêi gian nhÊt ®Þnh mÉu ®|îc xem
nh| chøa trong b×nh cã thµnh phÇn nh| èng dÉn. Do ®ã, h|íng dÉn chän vËt liÖu
cña b×nh chøa mÉu còng ¸p dông cho èng dÉn mÉu.
6.2. C¸c lo¹i b×nh chøa mÉu
6.2.1. §¹i c|¬ng
C¸c b×nh b»ng polyetylen vµ thñy tinh bosilicat lµ thÝch hîp cho lÊy mÉu th«ng
th|êng ®Ó x¸c ®Þnh c¸c th«ng sè vËt lÝ, hãa häc cña n|íc tù nhiªn. C¸c lo¹i vËt liÖu
tr¬ h¬n vÒ mÆt hãa häc nh| polytetrafloteylen (PTFE) th× tèt h¬n, nh|ng qóa ®¾t so
víi c«ng viÖc th«ng th|êng hµng ngµy. C¸c b×nh miÖng hÑp, miÖng réng hoÆc nót
xo¸y ®Òu cÇn cã nót bäc b»ng nhùa tr¬ hoÆc nót thñy tinh nh¸m (nh¹y víi sù ¨n
mßn cña kiÒm). NÕu mÉu ®|îc xÕp vµo hép ®Ó chuyÓn ®Õn phßng thÝ nghiÖm ph©n
tÝch th× n¾p hép ph¶i cÊu t¹o ®Ó tr¸nh nót bÞ láng ra, g©y trµn mÉu ra ngoµi hoÆc
mÉu bÞ nhiÔm bÈn.
6.2.2. B×nh chøa mÉu ®Æc biÖt
Ngoµi nh÷ng chó ý kÓ trªn, viÖc b¶o qu¶n mÉu cã chøa nh÷ng chÊt liÖu nh¹y s¸ng
kÓ c¶ t¶o, yªu cÇu ph¶i b¶o vÖ khái bÞ s¸ng. Khi ®ã dïng b×nh chøa lµm b»ng vËt
liÖu c¶n s¸ng vµ ph¶i ®Æt ë n¬i tèi trong thêi gian l|u gi÷. LÊy vµ ph©n tÝch c¸c
mÉu chøa khÝ hßa tan hoÆc c¸c thµnh phÇn dÔ biÕn ®æi do thÊm khÝ, g©y ra mét vÊn
®Ò ®Æc biÖt. B×nh hÑp miÖng ®Ó thö nhu cÇu «xi sinh hãa (BOD) cÇn cã nót thñy
tinh nhän ®Ó tr¸nh gi÷ kh«ng khÝ, vµ nh| vËy ph¶i lµm kÝn ®Æc biÖt trong vËn
chuyÓn.
6.2.3. VÕt c¸c tËp chÊt h÷u c¬
B×nh chøa mÉu nªn lµm b»ng thñy tinh, cã nót thñy tinh hoÆc PTFE v× d|êng nh|
c¸c b×nh b»ng chÊt dÎo g©y c¶n trë cho c¸c ph©n tÝch cã ®é nh¹y cao.
6.2.4. B×nh chøa mÉu dïng ph©n tÝch vi sinh vËt
B×nh chøa mÉu dïng ph©n tÝch vi sinh vËt cÇn ph¶i chÞu ®|îc nhiÖt ®é khi khö
trïng. Khi khö trïng hoÆc khi b¶o qu¶n, vËt liÖu kh«ng ®|îc t¹o ra hoÆc tiÕt ra c¸c
hãa chÊt cã kh¶ n¨ng øc chÕ sù tån t¹i cña vi sinh vËt tiÕt ra ®éc tè hoÆc thóc ®Èy
sù t¨ng tr|ëng cña sinh vËt.
MÉu ph¶i ®|îc gi÷ ®ãng nÐn cho ®Õn khi më ra ë phßng thÝ nghiÖm vµ ph¶i ®ãng
l¹i ngay ®Ó tr¸nh nhiÔm bÈn.
B×nh chøa ph¶i ®äc lµm b½ng thñy tinh chÊt l|îng tèt hoÆc chÊt dÎo vµ khong
chøa c¸c chÊt ®éc.